Volkan ALICI – Dilek ERSOY
Mavi Derfter
“Nor Radyo baÅŸta Türkiyeli Ermeniler olmak üzere Anadolu coÄŸrafyasında yasayan tüm halkların kendilerini özgürce ifade edebilecekleri ve kültürlerini paylaÅŸabilecekleri bir internet radyosu projesidir. Nor Radyo, çok kültürlülüğün ve bir arada yaÅŸamın sesidir. Bu baÄŸlamda milliyetçiliÄŸe, her türlü, ırksal, etnik, cinsel ayrımcılığa karşı barış, özgürlük, eÅŸitlik ve kardeÅŸlikten yana tavır alır.” Ermeni gençlerin oluÅŸturduÄŸu Nor Zartonk grubu, Nor (Yeni) Radyo’yu böyle tanımlıyor. Yayıncılık alanına yeni ama yeni olduÄŸu kadar özgün bir ses de katan Nor Radyo üzerine Dença Kartun’la konuÅŸtuk. DileÄŸimiz, Nor Radyo’nun her geçen gün daha çok insana ulaÅŸması, bu deÄŸerli çabanın hak ettiÄŸi karşılığı bulması. Bu da Mavi Defter okurlarına bizim çaÄŸrımız olsun. HoÅŸ geldin Nor Radyo!
Radyonun kuruluÅŸunu konuÅŸarak baÅŸlayalım sohbetimize… Nor Radyo hangi ihtiyaçtan doÄŸdu?
Ermenice radyo zaten çokça tartışılan bir konuydu ve artık herkesin ‘evet olması gerekiyor’ dediÄŸi bir noktadaydı. Yaklaşık 2005 yılından beri tartışılan bir ÅŸeydi ve daha önceden pek çok kez kurulması için adımlar atıldı. Fakat hiçbir ÅŸekilde gerçekleÅŸemedi. Bir radyo oluÅŸturma kurulu da kuruldu, yani bir ÅŸekilde proje kağıtlara da döküldü ama gerçekleÅŸemedi. Biz de bir radyo kurmayı düşünüyorduk, çok eskiden beri gündemimizde olan bir düşünceydi. Ama o dönem için ayrıca bir radyo kurmak yerine, kurulması planlanan radyoya destek vermeyi doÄŸru bulmuÅŸtuk. En son geçen sene baktık ki bu radyonun kurulacağı yok, bir türlü bir yere gelinemiyor, bir türlü somut bir adım atılamıyor bu konuyla ilgili, biz bir radyo kuralım dedik ve Nor Radyo böyle ortaya çıktı.
Yani Kartacalı generalin dediÄŸi gibi, ya bir yol bulacaksın ya bir yol açacaksın… Siz de kendi yolunuzu açtınız…
Evet, aynen öyle. Çünkü daha önce bu radyo fikrini ortaya attığımız zaman, bize “zaten böyle bir fikrimiz var, siz bunu birazcık erteleyin, bize destek verin” de demiÅŸlerdi, biz de peki dedik. Öylesi bize de daha mantıklı gelmiÅŸti ama somut bir adım atılamayınca biz de artık zamanı geldi diye düşündük. Telif hakkı üzerinden bir radyo kurmamız imkansız bir ÅŸey, 500-600 bin dolar gibi bir paradan bahsediliyor. O rakamlar üzerinden bir radyo kuramazdık ama en azından çok iyi bir internet radyosu kurabiliriz diye düşündük.
Radyonun program içeriğiyle ilgili biraz bilgi verir misin?
Radyoda aklınıza gelebilecek her alanda program var. Kısaca programları saymak gerekirse, Ermenice çocuk programı var her gün, Ermenice hikayeler okunuyor çocuklar için. Kültür sanat programı var, HemÅŸince bir program var, “HemÅŸin Öyküleri” adında. Sinemadan müziÄŸe, edebiyattan siyasete, tarih ve kültür alanlarına yayılan geniÅŸ bir çerçeveyi kapsıyor programlarımız. Yakında Rumca bir program da baÅŸlayacak. Radyoda ÅŸu anda Kürtçe, Türkçe, Ermenice ve HemÅŸince programlar var. Yakında Süryanice bir programımız da baÅŸlayacak.
Çokdilli bir yayıncılık anlayışınızın olduğu programlardan belli zaten. Nor Radyo, sadece Ermeni gençlerin oluşturduğu, onların emek ve katkılarıyla kurulmuş bir radyo. Peki neden sadece Ermenice değil de çokdilli bir yayıncılık projesi düşündünüz?
Hem Ermeni toplumunun ihtiyaçlarını karşılayacak bir çalışma olarak hem de Anadolu halklarının kendilerini ifade edebileceÄŸi bir alan olarak düşündük Nor Radyo’yu. Müzik burada önemli bir iÅŸleve sahip.
İnternet radyosu olmanın avantajları epey çok. Birincisi RTÜK gibi bir denetim mekanizmasının alanından uzakta olması. İkincisi, FM bandı üzerinden yayın yaptığında sadece belli bir alanı kapsıyor, fakat internet radyoculuğunun çok daha geniş bir alana yayılma olanağı var. Bu avantajlar size nasıl yansıdı?
SöylediÄŸiniz gibi bu avantajların hepsini kullanıyoruz. Bugün aÅŸağı yukarı bilgisayarla iliÅŸkisi olmayan insan yok gibi ya da çok azdır diyelim… Evet, internetten bize ulaÅŸan çok sayıda dinleyicimiz var. Yurtdışından, diasporadan çok fazla dinleniyoruz. Lübnan’dan yine çok fazla dinleyen var örneÄŸin. Tabi avantajlarının yanında bir takım dezavantajlarının da olduÄŸunu söylemek gerekiyor.
Ne gibi?
Örneğin insanlar internet radyosu dendiği zaman çok daha karmaşık bir şeyi algılayabiliyorlar. Çünkü internet radyosu özellikle de Türkiye de daha fazla yaygın bir şey değil. Genelde, nasıl açacağını bilinmiyor, ama kullanımı normal frekans FM bandı üzerinden yayın yapan radyoya göre çok daha kolay.
Şu ana kadar size ulaşan tepkiler nasıl peki?
Tepkiler çok iyi, bizim beklediÄŸimizden de iyi. Genel olarak dinleyicilere baktığımız zaman hep bir tarafında Ermenilik olan insanlar. Diasporanın çok dinlediÄŸini söylemiÅŸtim. Zaten hep buraya özlemi olan insanlar özellikle ilgi gösteriyor. Genelde ÅŸey “Türkiye’de Ermeni gençler bir ÅŸeyler yapıyor” gözüyle bakılıyor ve bunun üzerinden bizi sahiplenen dinleyicilerimz çok fazla. DediÄŸim gibi tepkiler bizim beklediÄŸimizden çokdaha iyi, örneÄŸin hiç beklemediÄŸimiz yerlerden dinleyenler de var. Diyarbakır’dan, Hopa’dan, HemÅŸin’den çok farklı yerlerden dinleyenler var.
TRT’nin Kürtçe televizyon adımı çok tartışıldı. Bir de Ermenice radyo var. Devletin TRT merkezli bu tür giriÅŸimlerini siz nasıl deÄŸerlendiriyorsunuz?
Bizce bu iÅŸ devlet tekelinde olabilecek bir ÅŸey deÄŸil. Ne TRT ÅžeÅŸ’i ne ÅŸimdi açılan Ermenice radyoyu çok fazla desteklemiyoruz. Bize yarın öbür gün TRT’den teklif gelse, gelin program yapın diye, bu bizim sıcak bakacağımız bir ÅŸey olamaz. SöylediÄŸim gibi devlet elinde, devlet tekelinde olabilecek bir ÅŸey deÄŸil. Ayrıca bugün TRT’nin kurmuÅŸ olduÄŸu radyo Ermenice deÄŸil, DoÄŸu Ermenicesiyle yayın yapıyor, ki Türkiye Ermenileri DoÄŸu Ermenicesi bilmiyor. Kesinlikle bize yönelik bir ÅŸey deÄŸil zaten. Kesinlikle bizim ihtiyacımızı karşılayan bir ÅŸey de deÄŸil
Nor Radyo için şöyle bir belirleme yapsak; Hrant Dink’in katledilmesinden sonra Ermeni gençliÄŸinin politikaya daha aktif biçimlerde dahil olma sürecinin bir aracı desek, ne dersin?
Bu zaten çok öncesinde de vardı, ama ete kemiğe bürünmesi, söylediğiniz gibi Hrant abinin öldürülmesinden sonra oluşmuş bir şey, yani evet aslında o bir dönüm noktasıdır diyebiliriz.
Bundan sonra radyoyu geliştirip güçlendirmek adına yeni planlarınız, projeleriniz var mı?
Daha fazla dilde programı radyomuza katmak istiyoruz. Süryanice bunun adımlarından biri olacak.Yayın saatlerimizi arttırmayı düşünüyoruz, şimdilik günde sadece 5 saat yayınımız var, saat 20 ile 01 arası. Yayını 12 saate çıkarmak gibi bir düşüncemiz var. Yurtdışında yaşayanlar için problem oluyor saat farklılığı.
Başarılar diliyor, teşekkür ediyoruz.