Նոր Զարթօնքի բացման ելոյթը՝ Քամփ Արմէնի Զօրակցութեան Համերգին առթիւ

«Հաւանաբար 2007 Õ©Õ¸Ö‚Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶Õ¨ Õ«Õ¶Õ®Õ« Õ°Õ¡Õ´Õ¡Ö€ Õ¡’Õ¬ Õ¡Ö‚Õ¥Õ¬Õ« Õ¤ÕªÕ¸Ö‚Õ¡Ö€ ÕºÕ«Õ¿Õ« Õ¨Õ¬Õ¬Õ¡Õµ: Ô´Õ¡Õ¿Õ¡Õ¾Õ¡Ö€Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ¨ ÕºÕ«Õ¿Õ« Õ·Õ¡Ö€Õ¸Ö‚Õ¶Õ¡Õ¯Õ¸Ö‚Õ«Õ¶, Õ¶Õ¸Ö€Õ¥Ö€Õ¨ ÕºÕ«Õ¿Õ« Õ½Õ¯Õ½Õ«Õ¶: ÕˆÕžÕ¾ Õ£Õ«Õ¿Õ§, Õ«Õ¶Õ¹ÕºÕ«Õ½Õ« Õ¡Õ¶Õ«Ö€Õ¡Ö‚Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Ö‚ Õ°Õ¥Õ¿ Õ¤Õ§Õ´ ÕµÕ¡Õ¶Õ¤Õ«Õ´Õ¡Õ¶ ÕºÕ«Õ¿Õ« Õ´Õ¶Õ¡Õ´: ÔµÖ€Õ¢ Õ¡ÕµÕ½ Õ¢Õ¸Õ¬Õ¸Ö€Õ¨ Õ¯Õ›Õ«Ö€Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶Õ¡Õ¶Õ¡Õ¶, Õ½Õ¡ Õ«Ö€Õ¸Õ²Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶Õ¶ Õ¡Õ¬ Õ´Õ«Õ¡Õ¯ Õ¥Ö€Õ¡Õ·Õ­Õ«Ö„Õ½ ÕºÕ«Õ¿Õ« Õ°Õ¡Õ´Õ¡Ö€Õ¥Õ´: Ô±ÕµÕ¸, Õ«Õ¶Ö„Õ¦Õ«Õ¶Ö„Õ½ Õ¡Õ²Õ¡Ö‚Õ¶Õ«Õ« Õ´Õ¨ Õ°Õ¸Õ£Õ¥Õ¯Õ¡Õ¶ Õ­Õ¼Õ¸Õ¾Õ¸Ö‚Õ©Õ¥Õ¡Õ¶ Õ´Õ§Õ» Õ¯Õ¨ Õ¦Õ£Õ¡Õ´, բայց Õ£Õ«Õ¿Õ¥Õ´, Õ¸Ö€ Õ¡ÕµÕ½ Õ¥Ö€Õ¯Ö€Õ«Õ¶ Õ´Õ§Õ» Õ´Õ¡Ö€Õ¤Õ«Õ¯ Õ¡Õ²Õ¡Ö‚Õ¶Õ«Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Ö‚Õ¶ Õ¾Õ¶Õ¡Õ½ Õ¹Õ¥Õ¶ Õ¿Õ¡Ö€: Ô±Õ²Õ¡Ö‚Õ¶Õ«Õ¶Õ¥Ö€Õ¨ Ö„Õ¡Õ²Õ¡Ö„Õ«Õ¶ Õ­Õ¸Ö€Õ¥Ö€Õ¨, մարդոց Õ¢Õ¡Õ¦Õ´Õ¸Ö‚Õ©Õ¥Õ¡Õ¶ Õ´Õ§Õ» Õ«Õ½Õ¯ Õ¯Õ¨ Õ·Õ¡Ö€Õ¸Ö‚Õ¶Õ¡Õ¯Õ¥Õ¶ իրենց Õ¯Õ¥Õ¡Õ¶Ö„Õ¨: Ô±ÕµÕ¸, Ö„Õ«Õ¹ Õ´Õ¨ Õ¥Ö€Õ¯Õ¹Õ¸Õ¿Õ¸Ö‚Õ©Õ¥Õ¡Õ´Õ¢ բայց Õ¶Õ¸ÕµÕ¶Ö„Õ¡Õ¶ Õ¡Õ¬ Õ¡Õ¦Õ¡Õ¿Ö…Ö€Õ§Õ¶:»
Հրանդ Տինք

Թերեւս ամէն ինչ այս նախադասութիւններով սկսաւ: Ճիշդ ժամանակն էր հեռանալու այս հողերէն, երբ 19 Յունուար 2007ին Ակօսին առջեւ Զայն սպաննեցին: Կարծես 1915ի սեւ օրերը, 34ի Թրաքեան, 38ի Տէրսիմը, 55ի 6-7 Սեպտեմբերի Պոլիսը, 64ի աքսորը, Աշքալէի ցուրտը, Մատըմաքի հուրը կենդանացած, դուրս ելլելով հասարակական յիշողութենէն՝ մեր առջեւ ծառացած էին: Քարոզչական մեքենան, միշտ յաջողած էր պատճառ մը հնարել անոնց համար՝ որոնք «ուրիշ» էին եւ մեր բաժինին ալ ինկած էր Հրանդը: Որն էր դժուարը. երթա՞լ թէ ոչ մնալ: Գացողները երբեք չմեղադրեցինք: Իսկ մենք, որ հոս մնացինք, Հրանդի խօսքով պէտք է աշխատէինք դժոխքը դրախտի վերածելու համար:

Նոր Զարթօնքն ալ այս նպատակով հիմնուեցաւ: Ջանացինք զարգացնել հաւաքական միտք եւ աշխատելու եղանակ՝ փոխանակ անձնական ելոյթներու: Պաշտպանեցինք կազմակերպուած պայքարը՝առանց դասակարգի, առանց սահմանի, առանց շահագործումի՝ ազատ աշխարհի մը համար: Մեր հաւասարութեան, ազատութեան եւ արդարութեան պահանջը, ելլելով Թուրքիոյ հայ հասարակութենէն, որուն մաս կը կազմէինք, ջանացինք տարածել ողջ հասարակութեան: Միեւնոյն ժամանակ, ճիգ թափեցանք զօրակցելու բոլոր անոնց հետ, որոնք կ՝ենթարկուէին խտրականութեան: Ունէինք այն գիտակցութիւնը, որ մեր խնդիրները անկախ չեն Թուրքիոյ մէջ ապրող այլ ժողովուրդներու եւ ճնշումի ենթարկուողներու խնդիրներէն: Առանց հեռանալու դասակարգային պայքարէն, բոլոր ճնշուողները բովանդակող, միջավայրը, բնութիւնը եւ կենդանիները պահպանող պայքարի եղանակ մը իւրացուցինք:

11 Õ¿Õ¡Ö€Õ« անցաւ: Ô´Õ¡Õ¿Õ¡Õ¾Õ¡Ö€Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Ö‚Õ¶ Õ°Õ¥Õ¿Õ¥Ö‚Õ«Õ¬Õ¨, Õ´Õ¡Õ´Õ¬Õ¸Õµ Õ°Õ¡Õ²Õ¸Ö€Õ¤Õ¡Õ£Ö€Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ¨, Ö„Õ¡ÕµÕ¬Õ¥Ö€Õ©Õ¶Õ¥Ö€Õ¨, Õ¢Õ¸Õ²Õ¸Ö„Õ« ցոյցերը…Õ¡ÕµÕ½ Õ¢Õ¸Õ¬Õ¸Ö€Õ¨ Õ¡Ö€Õ¤Õ¡Ö€ Õ¥Ö€Õ¯Õ«Ö€Õ« Õ´Õ¨ Õ´Õ§Õ» Õ°Õ¡Ö‚Õ¡Õ½Õ¡Ö€ Õ¥Ö‚ Õ­Õ¡Õ²Õ¡Õ²Õ¸Ö‚Õ©Õ¥Õ¡Õ´Õ¢ Õ¡ÕºÖ€Õ¥Õ¬Õ¸Ö‚ Õ°Õ¡Õ´Õ¡Ö€ Õ§Ö€: Õ€Ö€Õ¡Õ¶Õ¤ Տինք, Սեւակ ÕŠÕ¡Õ¬Õ¨Ö„Õ¹Õ¨, Մարիցա Õ”Õ«Ö‚Õ¹Õ«Ö‚Ö„ Õ¥Ö‚ ասոնց Õ¶Õ´Õ¡Õ¶ Õ¢Õ¡Õ¦Õ´Õ¡Õ©Õ«Õ¾ Õ¤Õ¡Õ¿Õ¡Õ¾Õ¡Ö€Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶Õ¶Õ¥Ö€ Õ¤Õ¥Õ¼ Õ¯Õ¨ Õ·Õ¡Ö€Õ¸Ö‚Õ¶Õ¡Õ¯Õ¸Ö‚Õ«Õ¶: Ô±Õ¶Õ£Õ¡Õ´ Õ´Õ¨ Õ¥Ö‚Õ½ Õ¯Õ¨ ÕµÕ¡Õ¶Õ±Õ¶Õ¥Õ¶Ö„ Õ±Õ¥Ö€ Õ¸Ö‚Õ·Õ¡Õ¤Ö€Õ¸Ö‚Õ©Õ¥Õ¡Õ¶:

Ասկէ 5 տարի առաջ, 2010 թուականին 19 Յունուարի ոգեկոչման համար՝ Ֆէնէր Յունական Լիսէն, Շաբաթօրեայ Մայրերը, արկածամահ բանուորներով օրակարգ եկող Թուզլայի նաւաշինարանները եւ Հրանդին ինկած սալայատակը բովանդակող, 4 մասէ բաղկացած տեսահոլովակ մը պատրաստած էինք: Ահա, այսօր, նոյն թաղամասին՝ Թուզլային մէջ, կ՛անցնինք նոյն նաւաշինարանին առջեւէն՝ ինչպէս 5 տարի առաջ եւ այդ նաւաշինարանի մեզի բարեկամ բանուորներուն հետ հերթ կը պահենք Քամփ Արմէնի համար 136 օրէն ի վեր:

Ô±ÕµÕ¸, Õ¾Õ¥Ö€Õ¡ÕºÖ€Õ¸Õ²Õ¶Õ¥Ö€Õ¨ դիմադրեցին Õ¯Õ¡Õ´ Õ¤Õ«Õ´Õ¡Õ¤Ö€Õ¸Õ²Õ¶Õ¥Ö€Õ¨ վերապրեցան: Õ„Õ¸Ö‚Õ½Õ¡ Ô¼Õ¥Õ¼Õ¡Õ¶, Ô¶Õ§ÕµÕ©Õ¸Ö‚Õ¶Õ«, Սասունի Õ´Õ§Õ» դիմադրեցին Õ¡ÕºÖ€Õ¥Õ¬Õ¸Ö‚ Õ°Õ¡Õ´Õ¡Ö€…Õ†Õ¸Ö€ Õ•Ö€Õ«, Ô±Õ¯Ö…Õ½Õ«, Ô±Ö€Õ¡Õ½Õ«, Õ„Õ¡Ö€Õ´Õ¡Ö€Õ¡ÕµÕ«, ÔºÕ¡Õ´Õ¡Õ¶Õ¡Õ¯Õ«, Õ†Õ¸Ö€ Ռատիօյի Õ´Õ§Õ» դիմադրեցին, դիմադրեցինք՝ Õ¨Õ¬Õ¬Õ¡Õ¬Õ¸Ö‚ Õ°Õ¡Õ´Õ¡Ö€ ÕªÕ¸Õ²Õ¸Õ¾Õ¸Ö‚Ö€Õ¤Õ«Õ¶ Õ±Õ¡ÕµÕ¶Õ¨: Դիմադրեցինք Õ´Õ¥Ö€Õ© Õ´Õ¥Ö€ գերեզմանոցը Õ¢Õ¼Õ¶Õ¡Õ£Ö€Õ¡Ö‚Õ¸Õ²Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Ö‚ Õ¤Õ§Õ´, Õ´Õ¥Ö€Õ© ÕºÕ¡Õ·Õ¿ÕºÕ¡Õ¶Õ¥Õ¬Õ¸Õ¾ Õ´Õ¥Ö€ Õ¡ÕµÕ£Õ«Õ¶, Õ´Õ¥Ö€Õ© Õ´Õ¥Õ¦ Õ«Õ¢Ö€Õ¥Ö‚ Õ©Õ·Õ¶Õ¡Õ´Õ« ներկայացնողներու, Õ´Õ¥Ö€Õ© Õ´Õ¥Ö€ Õ¡Õ¦Õ¡Õ¿Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ¨ Õ½Õ¡Õ°Õ´Õ¡Õ¶Õ¡ÖƒÕ¡Õ¯Õ¸Õ²Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Ö‚ Õ¤Õ§Õ´: ÔµÖ‚ Õ°Õ«Õ´Õ¡ Õ¡Õ¬ Õ¯Õ¨ Õ·Õ¡Ö€Õ¸Ö‚Õ¶Õ¡Õ¯Õ¥Õ¶Ö„ Õ´Õ¥Ö€ ÕºÕ¡ÕµÖ„Õ¡Ö€Õ¨, Õ¸Ö€ Õ¯Õ¨ Õ¯Õ¸Õ¹Õ¸Ö‚Õ« Õ”Õ¡Õ´Öƒ Ô±Ö€Õ´Õ§Õ¶Õ« Õ¤Õ«Õ´Õ¡Õ¤Ö€Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶:

Քամփ Արմէնը կառուցուած է ցեղասպանութեան ենթարկուած ժողովուրդի մը որբ եւ աղքատ տղոց ջանքերով. նպատակ ունեցած է պահպանել հայ ժողովուրդի մշակոյթը եւ լեզուն՝ այսինքն ինքնութիւնը, հետեւաբար եղած է պատուաւոր պատասխան մը՝այլասերման քաղաքականութեան դէմ: Հոն ստեղծուած է հաւաքական կեանք մը, նորէն Հրանդի խօսքով քաղաքակրթութիւն մը՝ Աթլանթիսի քաղաքակրթութիւնը:

Մենք, մեր բոլոր ուժերով կը պաշտպանենք քանդիչ մեքենաներով մասամբ կործանուած է Քամփ Արմէնը, որ մեզի աւանդ թողած են Հրանդը, Ռաքէլը եւ հոն ուսում ստացած 1500 մանուկը: Կը դիմադրենք 136 օրէն ի վեր, որպէսզի հայ ժողովուրդը անգամ մը եւս ցնցում մը չ՛ապրի այս հողերու վրայ, իր յիշատակները չի սրբուի եւ ցեղասպանութեան չ՛ենթարկուի:

Կը դիմադրենք, որովհետեւ Քամփ Արմէնը, որ ուզեցին փլցնել եւ տեղը հանգստաւետ ամառանոցներ շինել, պատմութիւնն է որբ տղոց կողմէ յոյսով տնկուած ծառերուն՝ հակառակ իրենց կրած տառապանքին, կորուստին եւ զրկուածութեան: Քամփ Արմէնը վայրն է այս հողերու հնադարեան ժողովուրդներէ մէկուն իր հայրէնիքին մէջ ապրելու, պայքարելու, յոյսի եւ դիմադրութեան: Չորս ու կէս ամիսէ ի վեր կը դիմադրենք, որպէսզի Քամփ Արմէն եւ Պօմօնթի Մխիթարեան չխլուի մեր ձեռքէն, կը դիմադրենք, որպէսզի մեր յիշողութիւնը չի ոչնչացուի:

Երանի մեզի, որ առանձին չենք մեր պայքարին մէջ: Տարբեր ժողովուրդներէն եւ դաւանանքներէն բարեկամներ, մայիսի 6էն ի վեր մեզ առանձին չթողուցին: Զօրակցութեան ոգիով տէր կանգնեցան Քամփ Արմէնին, ինչ որ բացառութիւն մըն է պատմութեան մէջ: 136 օրուայ ընթացքին, միասին ջանացինք կերտել Քամփ Արմէնի ոգիին պատշաճ քաղաքակրթութիւն մը: Ներողամիտ ըլլալու, միասին պայքարելու, զօրակցելու փորձառութիւնը ունեցանք: Միասին ապրելու այս փորձառութիւնը, թանկագին եւ պատմական երեւոյթ մըն է: Անգամ մը եւս շնորհակալութիւն կը յայտնենք բոլոր անոնց, որոնք ասիկա հնարաւոր դարձուցին:

Հրանդ Տինքի խօսքերը թող մեր ճամբան լուսաւորէ.
«Եռացող դժոխքները» մէկ դի թողելով «պատրաստ դրախտները» խոյս տալ, նախ եւ առաջ, բնաւորութեանս հետ չէր պատշաճիր: Մենք իր բնակած դժոխքները դրախտի վերածել պահանջողներէն էինք: Թուրքիոյ մէջ մնալ ու ապրիլը թէ՛ մեր իսկական փափաքը եւ թէ Թուրքիոյ մէջ ժողովուրդավարութեան պայքար տանող, մեզ աջակցող ծանօթ ու անծանօթ հազարաւոր մարդկանց հանդէպ մեր յարգանքի տուրքն էր: Պիտի մնայինք ու պայքարէինք:»

Ô±ÕµÕ¸Õ›, մնացինք Õ¥Ö‚ դիմադրեցինք: Ô¿Õ¨ Ô´Õ«Õ´Õ¡Õ¤Ö€Õ¥Õ›Õ¶Ö„… ÕŠÕ«Õ¿Õ« ÕµÕ¡Õ²Õ©Õ¥Õ›Õ¶Ö„:

Կեցցէ՛ Ժողովուրդներու Եղբայրութիւնը:

 

NOR ZARTONK / ՆՈՐ ԶԱՐԹՕՆՔ