Soma’da 301 işçinin ölümü ile sonuçlanan taÅŸeron uygulaması çalışma hayatının tümüne yayılıyor. Hükümet asıl iÅŸin tamamını taÅŸerona havale eden düzenleme hazırladı ve ‘patronların bunu tercih etmeyeceÄŸini’ savunuyor ama taÅŸeronluÄŸu tamamen yasaklamaya da yanaÅŸmıyor.
Hürriyet’ten Aysel Alp’in haberine göre, ekonomi yönetiminin hazırladığı yasa taslağı kabul edilirse, Türkiye ‘de çalışma hayatı alt üst olacak. Maliye, Hazine ve Çalışma Bakanlığı’nın birlikte hazırladığı taslak, kamu ve özel tüm iÅŸ yerlerinde asıl iÅŸlerde ‘taÅŸeron’ işçi çalıştırmanın önünü açıyor.
Ä°ÅŸ Kanunu’nun ikinci maddesinde yapılması öngörülen deÄŸiÅŸiklikle, patronlar asıl iÅŸlerini de ‘taÅŸeron işçilere’ yaptırabilecek. Böylece fabrikada, hastanede, medya sektöründe ‘taÅŸeron’ işçi, doktor, hemÅŸire, gazeteci çalıştırmak mümkün hale gelebilecek.
BaÅŸbakan Yardımcısı Ali Babacan BaÅŸkanlığında yapılan ve Maliye Bakanı, Çalışma Bakanı ile ilgili bürokratların katıldığı Ekonomi Koordinasyon Kurulu’nda son ÅŸekli verildi.
Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, hem kamu hem de özel sektörde daha çok istismarın engellenmesine yönelik bir düzenleme yaptıklarını belirtmekle birlikte, İş Kanunu ikinci maddedeki değişikliklerin kamu ve özel sektörde taşeronun önünü açtığı ileri sürüldü.
Taslağın 5.maddesi, Mevcut Ä°ÅŸ Kanunu’nun 2.maddesinin 8,9 ve 10.fıkralarını deÄŸiÅŸtirilmesini öngörüyor. Mevcut Ä°ÅŸ Kanunu’nun 2.maddesi ‘tanımlar’ baÅŸlığını taşıyor ve 7.fıkrası da taÅŸeron yani ‘alt iÅŸverenlik’ iliÅŸkisini düzenliyor. Bir ÅŸirketin, iÅŸ yerinde ‘taÅŸeron işçi’ çalıştırabilmesi için üç ÅŸart yani ‘iÅŸletmenin ve iÅŸin gereÄŸi ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektirmesi’ aranıyor.
İşte taslak, bu fıkradan sonra gelen üç fıkranın değiştirilmesini öngörüyor. Mevcut 8.fıkra,bir patronun yasaya aykırı olarak asıl işini, taşeron işçiye yaptırdığının ortaya çıkması halinde o işçiyi kadrosuna almakla yükümlü kılıyor.
Parasını öde, taşeron çalıştır
Oysa taslak, bu hükmü deÄŸiÅŸtiriyor ve “Yedinci fıkra hükümlerine aykırı olarak alt iÅŸverene iÅŸ verilmesi veya asıl iÅŸveren işçilerinin hakları kısıtlanmak suretiyle alt iÅŸveren tarafından iÅŸe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi hallerinde alt iÅŸverenin işçilerine ödenecek ücret ve diÄŸer sosyal haklar asıl iÅŸverenin emsal işçisine ödenen ücret ve sosyal haklardan daha az olamaz” deniliyor. Yani yasaya aykırı olarak taÅŸeron çalıştıran iÅŸveren, asıl işçinin maaşı kadar ücret ödemesi halinde taÅŸeron çalıştırmaya devam edebilecek.
Tekstil fabrikasında, taşeron tekstilci
Bu yasa taslağı, bakanlar kurulu tarafından imzalanıp, Meclis’e gönderilirse ve orada da kabul edilirse, bir tekstil fabrikasında, kadrolu tekstil işçilerinin yanında taÅŸeron tekstil işçileri de çalıştırılabilecek. Bunun tek ÅŸartı maaÅŸ ve sosyal hakların aynı olması olacak. Böylece Türkiye’de otomotiv, tekstil, çimento, inÅŸaat, kimya, metal, makine yani akla gelen tüm sektörlerde patronlar, mevcut işçilerinin yanında aynı iÅŸi yapan ‘taÅŸeron işçiler’ çalıştırabilecek. Ya da asıl iÅŸin tamamı bir taÅŸeron firmaya verilebilecek.
‘Madenci, doktor, mühendis… Herkes taÅŸeron’
Yıllardır kamu ve özel sektörde çalışan taÅŸeron işçilerle ilgili yüzlerce davaya bakan, bu konuda yayınlanmış tebliÄŸleri bulunan ve sendikalara da hukuki danışmanlık yapan Avukat Dr. Murat Özveri, 14 maddelik yasa taslağının çalışma hayatında ‘sil baÅŸtan’ deÄŸiÅŸiklikler içerdiÄŸine dikkat çekerek, özellikle 5. maddenin işçiler açısından büyük sıkıntı yaratacağını ileri sürdü. Patronların, yıllardır ‘taÅŸeron çalıştırma’ ÅŸartlarının deÄŸiÅŸtirilerek, asıl iÅŸlerin de taÅŸerona verilmesi talepleri olduÄŸunu anımsatan Özveri, bu maddeyle patronların taleplerinin yerine getirildiÄŸini söyledi.
Özveri, “Bu hüküm yasalaşırsa, bir iÅŸ yerinde patron, asıl işçinin maaşını vererek sonsuza kadar taÅŸeron işçi çalıştırabilecek. Yani emsal ücreti ödediÄŸi sürece taÅŸeron çalıştırabilecek. ÖrneÄŸin, asıl iÅŸi kömür çıkarmak olan patron, madende taÅŸeron maden işçisi çalıştırabilecek. Hangi ÅŸartla, kendi işçisinin maaşını ödemek ÅŸartıyla. Bu düzenleme sadece özel sektörü de ilgilendirmiyor. Kamuda da devlet asıl iÅŸini, taÅŸerona yaptırabilecek. ÖrneÄŸin, bir hastane, asıl iÅŸi hasta bakmak. Yani hemÅŸire, doktor, röntgenciyi taÅŸeron olarak ÅŸuanda çalıştıramaz. Ama bu düzenleme çıktıktan sonra kendi kadrolu doktorunun ücretini ödemek ÅŸartıyla taÅŸeron doktor da hemÅŸire de röntgenci de çalıştırabilecek” dedi.
‘Amacımız taÅŸeronun önünü kesmek’
Çalışma Bakanlığı bürokratları ise hazırlanan taslağın taÅŸeronu yaygınlaÅŸtırmak deÄŸil, önünü kesmek olduÄŸunu belirterek, 5.maddedeki düzenlemenin özelde de ‘taÅŸeron’ çalıştırmayı ortadan kaldıracağını savundular. Bakanlık yetkilileri, “Bir patron aynı maaşı verdikten sonra asıl iÅŸini neden taÅŸerona versin ki? Kendi iÅŸletmesinde tek söz sahibi olacakken, maliyeti düşük olmayan taÅŸeron firmayı oraya niye soksun” diye sordular.