Barış MUMYAKMAZ
BÄ°A Haber Merkezi
Dış siyasette Ermenistan’la imzalanan protokol, iç siyasette demokratik açılımlar tartışılırken Türkiyeli Ermenilerle sınırın açılması, demokratikleÅŸme süreci, Türkiye toplumuna aidiyetleri gibi konularda konuÅŸtuk. Bugün Nor Radyo’dan Sayat Tekir konuÄŸumuz.
Nor Radyo, kurucularını çoÄŸunlukla Ermenilerin oluÅŸturmasına karşılık, Türkiye’de kendi kimlik ve kültürünü paylaÅŸmak isteyen herkese açık ender radyo istasyonlarından. Ä°nternet sitesi üzerinden interaktif yayınlar yapan Nor Radyo, her gün 19:30 – 01:00 saatleri arasında dinlenebilir. Sayat Tekir ile Nor Radyo’nun kuruluÅŸ öyküsü üzerinde konuÅŸtuk.
Nor Radyo’yu kurma fikri nasıl doÄŸdu?
Türkiye Ermenileri arasında radyo kurma fikri uzun zamandır vardı. Ama faaliyete geçememiÅŸti. Ayrıca daha önce YaÅŸam Radyo’da program yapan Ermeni radyocular vardı. Biz ilk olarak Mayıs 2006’da düşündük. Fakat o zamanın koÅŸullarında projeyi ertelememiz gerekti. Hrant Dink’in öldürülmesi Türkiye’deki Ermenileri harekete geçirdi ve bu süreç sonunda Nor Zartonk ve Nor Radyo ortaya çıktı. Nor Radyo 17 Ocak 2009 günü “Unutmak Kaybetmektir” adlı etkinliÄŸimiz ile yayın hayatına baÅŸladı.
Nor Radyo yalnızca Ermenileri mi temsil ediyor?
Nor (Yeni) Radyo’nun kurucularının çoÄŸu Ermeni’ydi. Ama radyomuzun Türkiye’deki tüm halkların sesini duyurmasını istedik. Bu yüzden, Nor Radyo’yu kendi kimlik ve kültürünü paylaÅŸmak isteyen herkese açık tuttuk. Åžu an beÅŸ farklı dilde program yapıyoruz: Ermenice, Türkçe, HemÅŸince, Kürtçe ve Rumca. Ayrıca, Süryanice olan programımız çok yakında yayına baÅŸlayacak.
Yayınlarınızı internet üzerinden yapıyorsunuz. Bu bir avantaj mı?
Hem iyi hem de kötü yanları var. İyi yanı, internetin geleceğin iletişim platformu olması ve bize Afrika haricinde bütün kıtalarda dinlenebilme imkanı vermesi. Ayrıca, MSN üzerinden programlarımız esnasında interaktif bir ortam sağlayabiliyoruz. Kötü yanı ise, sadece interneti olan insanlara ulaşabilmemiz.
“Yalnızca Ermeniler dinlemiyor”
Programlarınızı genelde kimler ve nerelerden dinliyor?
Programlarımızı her yaÅŸtan insanlar dinliyor. Türkiye’deki dinleyicilerimiz kesinlikle yalnızca Ermeniler deÄŸil. Her kesimden dinleyicimiz var. Ancak yurtdışındaki dinleyicilerimizin daha çok Ermeni olduÄŸunu söyleyebilirim. Ayrıca, Ermenice yayınlanan programlarımıza yaÅŸlıların da ilgisi epey fazla. Türkiye’de en çok Ä°stanbul, Ankara, Ä°zmir, Diyarbakır, Zonguldak ve Bolu’da dinleniyoruz. Yurtdışında ise dinlendiÄŸimiz ülkeler arasında Fransa, Ä°sviçre, Amerika BirleÅŸik Devletleri, Almanya, Lübnan hatta Avustralya ve Arjantin’i bile sayabilirim.
Hangi konular üzerine programlar yapıyorsunuz?
Ermenice haber programlarımız genelde haftalık haber ve yorum üzerine. Bunun dışında, film müzikleri, kültür-sanat gündemi gibi diÄŸer konularla ilgili programlarımız var. Ayrıca bir konuya deÄŸinmeden edemeyeceÄŸim: Nor Radyo yayıncılığı tamamen gönüllülük üzerine dayanıyor. Radyo yayınını yaptığımız bir merkez var ama insanlar kendi evlerinde de yayın yapabiliyor. Konuklarını evlerinde ağırlıyorlar. Bu da samimiyeti arttırıyor. Kısacası, Nor Radyo’nun ekonomik olarak geliri deÄŸil, götürüsü var. Mikrofonlarımızı bile kendi paramızla aldık.
Nor Radyo’nun ayrıca Nor Zartonk (Yeni Uyanış) ile baÄŸlantılı olduÄŸunu biliyoruz. Biraz da ondan bahsedelim. Nor Zartonk’un doÄŸuÅŸu nasıl oldu?
Nor Zartonk (Yeni Uyanış), 2004 yılında e-posta grubu olarak doÄŸdu. Entelektüel tartışma amacı güdüyordu. Ancak grubun asıl ete kemiÄŸe bürünüş tarihi olarak Hrant Dink’in öldürülüşünü vermek daha isabetli olur.
Diplomasinin önemi
Nor Zartonk adını “Türkiye’de azınlık olmak” adlı anket ile duyurmuÅŸtu…
“Türkiye’de azınlık olmak” adlı anketi 2007’de düzenledik. Ermeni cemaatinden farklı yaÅŸ gruplarında 500 kiÅŸiye ulaÅŸtık. Hatta 2007 anketinin, yeni geliÅŸmelere göre bir kıyaslamasını yapabilmek için ÅŸu an baÅŸka bir anket daha düzenliyoruz.
Bunun dışında, Nor Zartonk’un internet sitesinde Huys adlı bir bilgisayar oyunu var. Bundan biraz bahseder misiniz?
Huys (Umut), Hrant Dink’in öldürülmesinden iki yıl sonra, bu acı olayı hatırlatmaktan öte, esas olarak sürece dair kendince bir yorum içeriyor. “Unutmak Kaybetmektir” sözü belki de en iyi kazanmak/kaybetmek üzerinden tanımlanan bilgisayar oyunu formunda eleÅŸtirel bir ifade bulabilir. Huys oyununun tek kuralı da bu zaten; hatırlatmaya çalışmak. Ermenice, Türkçe ve Ä°ngilizce dillerinde oynanabiliyor. Oyunda Hrant Dink öldürüldükten sonra dava süreci ve diÄŸer iliÅŸkili olaylar kısa metinlerle aktarılıyor. Oyun arayüzünde “Hepimiz Hrant’ız, Hepimiz Ermeniyiz.” Pankartı arkasındaki insanları görüyoruz. Zaman geçtikçe insanlar unutuyor ve silikleÅŸiyor. Oyuncu olarak insanların ellerindeki dövizlere tıklayarak onların kaybolmasını engellemeye çalışıyoruz.
Son olarak, Nor Radyo ve Nor Zartonk’un Türkiye-Ermenistan sınırının açılmasındaki tavrı nedir?
Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin önkoşulsuz normalleşmesi ve sınırın açılmasını destekliyoruz. İnsanların biraraya gelmesi çok önemli. Eğer bu gerçekleşirse, tarihi trajediler dahi birçok konunun tartışılması mümkün hale gelebilir. Ancak iki tarafın siyasi liderlerinin de ilişkilerin geliştirilmesinde yeterince çaba gösterdiğine inanmıyoruz. Onlar yalnızca oy peşinde koşuyor. Bu işi çözebilecek tek merci halklardır. Bu yüzden, bizim için sivil diplomasi daha büyük bir önem taşıyor.