Sevdiye ERGÃœRBÃœZ
DÄ°HA
Gezi direniÅŸi boyunca biber gazlı fotoÄŸrafıyla tanıdığımız ‘Kırmızılı kadın’ ve TOMA önündeki ‘Siyahlı kadın’, direniÅŸin en akılda kalan ve çarpıcı simgeleriydi. Eylemlerin ilk gününden itibaren en önde yer alan kadınlar, ÅŸimdi de direniÅŸin semt parklarına yayılmasıyla mücadelelerini bu alanlarda sürdürüyor.
Gezi direniÅŸi, Türkiyeli kadınların da alanlarda ‘kadın kimliÄŸiyle’ var olmasının yolunu açtı. Polisin yüzüne biber gazı sıkarken çekilmiÅŸ fotoÄŸrafı ile akıllara kazınan ‘Kırmızılı kadın’, TOMA’nın önünde duran ‘Siyahlı kadın’ direniÅŸin en akılda kalan ve çarpıcı simgelerinden oldu. Mahallelerde tencere tava eylemlerine en büyük katılımı kadınlar gösterdi. Ä°stanbul Valisi Hüseyin Avni Mutlu, ailelere “Çocuklarınızı alandan alın†çaÄŸrısı yaptığında ise, yine cevabı çocukları için polisin önünde kalkan oluÅŸturarak kadınlar verdi.
Direnişin kadın kimliği
Polis ÅŸiddeti direniÅŸe en ağır biçimde yöneldiÄŸinde ise kadınlar gözaltında ve sokakta polisin cinsel ÅŸiddetine maruz kaldı. Daha sonraki süreçte, direniÅŸ Taksim’den semt parklarına doÄŸru yayıldığında da kadınlar direniÅŸ sahnesindeki yerlerini terk etmedi. Kadınlar, direniÅŸ öncesinde ‘erkek mekan’ olan semt parklarında kendi özgün çalışmalarını oluÅŸturmaya ve parklarda yer almaya baÅŸladı. Bu parklardan biri de Kadıköy’deki YoÄŸurtçu Parkı. Kadınlar, YoÄŸurtçu Parkı’nda her akÅŸam 18.00’de açtıkları masaları ve her ÇarÅŸamba düzenledikleri özgün forum ve atölye çalışmaları ile var olmaya devam ediyor. Gezi direniÅŸinde ve semt parklarında kadınların varlığını YoÄŸurtçu Parkı’nda forumdaki kadınlardan Eser Sandıkçı deÄŸerlendirdi.
Kadın kimliği öne çıktı
“Gezi direniÅŸinin büyük bir katılımını kadınlar saÄŸladı. AraÅŸtırmalar, Gezi direnişçilerinin %51’inin kadın olduÄŸunu söylüyor. Baktığımızda da çok farklı yaÅŸ gruplarından, çok farklı kesimlerden kadınlar vardı. Kadınlar pek çok toplumsal hareketin içerisinde yer alıyor ama bu harekette kadınlık kimlikleri ile de var oldular. Hareket hep erkeklerle özdeÅŸleÅŸen bir ÅŸey olduÄŸu için bir erkekleÅŸme süreci oluyordu. Bu biraz daha farklı oldu, biraz daha kadınlık kimlikleri ile var oldu kadınlar†diyen Sandıkçı, Gezi sürecinde hareketin başından beri kadınların var olduÄŸunu ifade etti. Feministlerin Gezi Parkı’nda çadırları ile ‘Tacizsiz ve Tayyipsiz hava sahası’ oluÅŸturduÄŸuna dikkat çeken Sandıkçı, “Kendi eylem tarzlarıyla gördük kadınları. Tencere tava da mahallelerde kadınların ortaya çıkardığı bir ÅŸeydi. DireniÅŸ boyunca kadınlar iyi sınavlar verdi†diye konuÅŸtu.
Sandıkçı, kadın bedenine ve kimliğine yönelik uzun zamandır hükümet tarafından bir saldırı olduğunu ifade ederek, “Kadına yönelik özel olarak saldırılar vardı ve kadınların öfkesi daha da büyüdü. Bunun mutlaka bu direnişe yansıması var. Kadınların bu kadar kitlesel katılmasında bunun etkisi olduğunu düşünüyorum†değerlendirmesinde bulundu.