Kemal GÖKTAŞ
kemal-goktas.blogspot.com
Midyat Nüfus Müdürlüğü, kızına Süryanice “Åžmuni” ismini koymak isteyen babanın talebini Türkçe’de ismin başında iki sessiz harfin yan yana gelmeyeceÄŸi gerekçesiyle reddetti. Nüfus Müdürlüğü, küçük kızın ismini “Ä°ÅŸmuni” diyerek kaydetti.
Mardin’in Midyat ilçesinde yaÅŸayan bir Süryani, kızına Süryani bir Aziz’in isimden ilhamla “Åžmuni” adını vermek istedi. Kızının nüfus cüzdanını almak için Midyat Nüfus Müdürlüğü’ne giden baba sürpriz bir yanıt aldı. Babanın iddiasına göre, Nüfüs Müdürü “Ä°ki tane sessiz (ÅžM) harf yanyana olmaz” diyerek talebi reddederken babanın yaptığı “Trabzon ismi var o da Türk deÄŸil mi?” itirazına “O ÅŸehir ismi” karşılığını verdi. Babanın “Åžmuni olarak yazılan isimler var” demesi üzerine Müdür ‘Memura söyle baksın, eÄŸer kayıtlarda ‘Åžmuni’ olarak yazılan isimler varsa sizinkini de yazsın’ dedi. Ama örnek bulunamayınca nüfus memuru ismi “Ä°ÅŸmuni” olarak nüfusa geçirdi.
Åžmuni yerine “Ä°ÅŸmuni” oldu
Adının açıklanmasını istemeyen baba, VATAN’a yaptığı açıklamada “Bu uygulama ile ne yazık ki hem çocuÄŸa hem de ta milattan önce günümüze kadar Åžmuni isim kullanan Süryanilere zarar verdiler. DoÄŸru isim yapılmayınca o halkın tarihi de kayıtlara yanlış girmiÅŸ oluyor. Ä°ÅŸmuni sözünün Süryanice’de hiçbir karşılığı yok. Oysa Åžmuni ismi önemli bir isim, bu adla (Mort Åžmuni) bir kilisemiz bile var. Binlerce yıl kendi anavatanında yaÅŸayan Süryanilere kendi dilinde kendi isimleri düzgünce kullanmaya imkanı verilmiyor. Aslında kanunların insanların faydası için var olması gerekir, yoksa insanların kanunlar veya kurumların keyfiyetleri için var olması deÄŸil” dedi.
Kanunda sınırlama yok
2006’ya kadar geçerli olan Nüfus Kanunu’na göre yeni doÄŸan çocuklara “milli kültürümüze, ahlak kurallarına, örf ve âdetlerimize uygun düşmeyen veya kamuoyunu inciten adlar” konulamıyordu. O dönemde, Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından bir “yasak isimler listesi” de hazırlanmıştı. Listede çoÄŸunluÄŸu Kürtçe 23 isim bulunuyordu. 2003’te AB’ye uyum kapsamında yayınlanan bir genelgeyle isim yasağı sadece “ahlak” gerekçesiyle sınırlandı fakat buna “Türk alfabesine uygunluk” ÅŸartı da eklendi. 2006’da çıkan Nüfus Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikteyse konulabilecek isimlerle ilgili bir sınırlama bulunmuyor.