Tolga KORKUT
BÄ°A Haber Merkezi
BaÅŸbakan yakındığı “farklı kimlikleri” dışlamaktan kurtulmak istiyorsa, azınlık haklarıyla ilgili uluslararası sözleÅŸmeleri onaylamak, çekinceleri kaldırmak, “Türkiyeli” demekle baÅŸlayabilir.
BaÅŸbakan Recep Tayyip ErdoÄŸan’ın “farklı kimliktekiler kovuldu; bu faÅŸizanlığın sonucuydu; bu hatalara zaman içerisinde, zaman zaman biz de düştük” demesi eÄŸer bu konuda bir ÅŸeyler yapmak istediÄŸini gösteriyorsa, o zaman atabileceÄŸi adımları sıralamakta yarar var.
Yıldız Teknik Ãœniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası Ä°liÅŸkiler Bölümü’nden Doç. Dr. Elçin Macar yapılabileceklerin çerçevesini şöyle özetliyor:
“Önce azınlık tanımını deÄŸiÅŸtirmek gerekiyor. Ayrımcılığı ortadan kaldırıp tam bir eÅŸitlik saÄŸlanmalı; sonra da demokratikleÅŸme gelmeli. Kendi dilinde yayın yapabilme, anadilini öğrenebilme, geliÅŸtirebilme hakkı bütün yurttaÅŸlara saÄŸlanmalı.”
Hükümete “yapılacaklar” listesi
Biz de azınlık haklarında atabileceÄŸi baÅŸlıca adımları BaÅŸbakan’a özetleyelim.
Uluslararası sözleÅŸmeleri onaylayın: Azınlık haklarını tanıyan uluslararası sözleÅŸmeler onaylanıp yürürlüğe konmalı. Böylece Türkiye, sadece Lozan’dan kalan -ama gereÄŸini uygulamadığı- yalnızca gayrimüslimleri azınlık sayan tanımını deÄŸiÅŸtirmeli. SözleÅŸmelerin baÅŸlıcaları Avrupa Konseyi’nin “Ulusal Azınlıkların Korunmasına Ä°liÅŸkin Çerçeve SözleÅŸme”si ve “Avrupa Bölgesel ve Azınlık Dilleri Åžartı”.
Çekinceleri kaldırın: BirleÅŸmiÅŸ Milletler Medeni ve Siyasi Haklar SözleÅŸmesi’nin “azınlıkların korunması” baÅŸlıklı 27. maddesine ve Çocuk Hakları SözleÅŸmesi’nin anadilinde eÄŸitimle ilgili maddelerine konan çekinceleri kaldırın.
Ayrımcılığa karşı kapsamlı yasa: Kapsamlı, iÅŸe yarar, her türlü ayrımcılığa karşı bir yasa hazırlayıp yürürlüğe koyun. Tanımlara, ayrıca Anayasa’daki eÅŸitlik tanımına, cinsel yönelimi de ekleyin.
Anayasa’da yurttaÅŸlık tanımını deÄŸiÅŸtirin: YurttaÅŸlığı etnik temele dayandırmaktan vazgeçin. “Türkiyeli” demekle baÅŸlayabilirsiniz. Anayasa’dan “milletin bölünmez bütünlüğü” ifadesini çıkarın. Profesörler Baskın Oran ve Ä°brahim KaboÄŸlu gibi akademisyenlerin bunları önerdikleri için yargılanmasına engel olun.
Siyasette dil sınırlarını kaldırın: Siyasi partilerle ve seçimlerle ilgili yasalardan dil sınırını kaldırın. Siyasetçilerin bu nedenle yargılanmasına engel olun.
Diyanet Ä°ÅŸleri’ni kaldırın: Yasalardan Diyanet Ä°ÅŸleri BaÅŸkanlığı’nın tartışılmasını, kaldırılmasını önermeyi engelleyen maddeleri de kaldırın. Ä°yisi mi, Diyanet Ä°ÅŸleri’ni ve zorunlu din derslerini kaldırın. LaikliÄŸe aykırı çünkü.
“Türk harfleri” diye insanlar yargılanmasın: Adında Q, W, X geçen ÅŸirketlere dava açıldığını gördünüz mü? Savcıların Kürtçe yazanlara karşı kullandığı Türk harflerinin kabulüne dair yasanın, özgürlükleri kısıtlamak için kullanılmasına izin vermeyin.
Çok dilli kamu hizmetini baÅŸlatın: Anayasa’da “devlet dili” yerine “resmi dil Türkçe’dir” ifadesini kullanın. YurttaÅŸların ihtiyacının olduÄŸu her yerde çok dilli kamu hizmeti verin. Bunu yaptıkları için yerel yöneticilerin yargılanmasını önleyin.
Ders kitaplarından ayrımcı ifadeleri temizleyin: Sadece apaçık olanları deÄŸil, her türlü örtük ayrımcı ifadeyi de temizleyecek ÅŸekilde çalışma yapın. Hatırlayın, eÅŸi öldürüldükten sonra görüştüğünüzde Rakel Dink’in sizden ilk istediklerinden biri buydu.
Din görevlisi: Dini grupların din görevlisi yetiÅŸtirmesini engellemeyin. Ä°lk adım, Heybeliada Ruhban Okulu’nu açmakla baÅŸlayabilirsiniz. Yol yok demeyin, akademisyenler uygun yolu gösterdi.
Vakıfların tazminatını ödeyin: “Gasp edildikten” sonra üçüncü ÅŸahıslara geçmiÅŸ cemaat vakıflarıyla ilgili mülklerin, malların tazminatlarını ödeyin.
İnsan hakları savunucularını koruyun: Hak taleplerini dile getiren, tartışan insan hakları savunucularının özgürlüklerinin kısıtlanmasına, üzerilerinde baskı kurulmasına, gözdağı verilmesine, öldürülmelerine izin vermeyin. Hak savunucularını ve ifade özgürlüğünü koruyun. Hrant Dink cinayetini işleyenlerin ortaya çıkmasını ve cezalandırılmasını sağlayın