Õ†Õ¡ÕµÕ§Õ› Õ¥Õ²Õ¢Õ¡ÕµÖ€ Õ«Õ´

Nor-Zartonk

Ô¿Õ¸Õ¹ Ô¹Õ¸Ö‚Ö€Ö„Õ«Õ¸Õµ Õ°Õ¡ÕµÕ¥Ö€Õ¸Ö‚Õ¶ Õ¯Õ¸Õ²Õ´Õ§. Õ†Õ¡ÕµÕ§Õ› Õ¥Õ²Õ¢Õ¡ÕµÖ€ Õ«Õ´

Հայոց Ցեղասպանութեան 100 ամեակի առիթով թերթիս մէջ հրատարակուող՝«Կոչ՝ Թուրքիոյ հայերէն. Տե՛ս Եղբայր Իմ» յայտարարութիւնը մեծ արձագանք գտած էր Թուրք եւ համաշխարհային մամլոյ եւ հասարակութեան մէջ»: Այս գրութիւնը, որ բողոք մըն էր մեր ապրած հողերու վրայ տեղի ունեցող անարդարութիւններու դէմ, ուզեցինք անգամ մը եւս յիշեցնել, քանի որ կը շարունակուին ջարդերը նոյն աշխարհագրութեան վրայ:

Õ†Õ¡ÕµÕ§Õ› Õ¥Õ²Õ¢Õ¡ÕµÖ€ Õ«Õ´,

Õ€Õ¡ÕµÕ¯Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ ցեղասպանութենէն Õ°Õ¡Ö€Õ«Ö‚Ö€ Õ¿Õ¡Ö€Õ« անցած Õ§: ÔºÕ¸Õ²Õ¸Õ¾Õ¸Ö‚Ö€Õ¤ Õ´Õ¨, Õ«Ö€ Õ¿Õ¡Õ¿Õ«Õ¶ Õ¸Ö‚ ÕºÕ¡ÕºÕ«Õ¶ Õ°Õ¥Õ¿ Õ¡ÕºÖ€Õ¡Õ® ÕªÕ¸Õ²Õ¸Õ¾Õ¸Ö‚Ö€Õ¤ Õ´Õ¨ ÕºÕ¥Õ¿Õ¸Ö‚Õ©Õ¥Õ¡Õ¶ Õ¯Õ¸Õ²Õ´Õ§ Õ®Ö€Õ¡Õ£Ö€Õ¸Ö‚Õ¡Õ® Õ¯Õ¥Ö€ÕºÕ¸Õ¾ մեռցուած Õ§: Õ„Õ«Õ¶Õ¹ Õ°Õ¡Ö€Õ«Ö‚Ö€ Õ¿Õ¡Ö€Õ« Õ¡Õ¼Õ¡Õ» փողոցը Ö„Õ¡Õ¬Õ¸Õ²Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Ö‚Õ¶ Õ°Õ«Õ¶Õ£Õ§Õ¶ Õ´Õ§Õ¯Õ¨ Õ°Õ¡Õµ Õ§Ö€, Õ¡ÕµÕ½Ö…Ö€ փողոցին Õ´Õ§Õ» Õ°Õ¡ÕµÕ¥Ö€Õ¸Ö‚ Õ°Õ¡Õ¶Õ¤Õ«ÕºÕ«Õ¬ Õ¤ÕªÕ¸Ö‚Õ¡Ö€ Õ§: Ô»ÕžÕ¶Õ¹ Õ¥Õ²Õ¡Õ® Õ§ անոնց, հա՛րց Õ¿Õ¸Ö‚Ö€ Õ¥Õ²Õ¢Õ¡ÕµÖ€ Õ«Õ´…

Կա՛ց Õ¥Õ²Õ¢Õ¡ÕµÖ€ Õ«Õ´, Õ¡Õ¶Õ´Õ«Õ»Õ¡ÕºÕ§Õ½ Õ´Õ«Õ› Õ¦Õ¡ÕµÖ€Õ¡Õ¶Õ¡Ö€, Õ´Õ¿Õ«Õ¯ Õ¨Ö€Õ§…

ÕŠÕ¥Õ¿Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶ ÕŠÕ¡ÕºÕ¡Õ¶ Õ´Õ¥Õ¦Õ« Õ¤Õ¡Ö‚Õ¡Õ³Õ¡Õ¶ հռչակեց, Õ¡Õ¶Õ«Õ®Õ¥Õ¡Õ¬ հռչակեց, Õ´Õ¥Õ¦ ներկայացուց Õ¸Ö€ÕºÕ§Õ½ Õ°Ö€Õ§Õ· Õ´Õ¨: «Մեր Õ¦Õ¡Õ¶Õ¡Õ¦Õ¡Õ¶Õ¸Ö‚Õ©Õ¥Õ¡Õ¶ Õ¾Ö€Õ¡Õµ կատակելու» ÖƒÕ¸Õ­Õ¡Ö€Õ§Õ¶, Õ´Õ¥Ö€ Õ¦Õ¡Õ¶Õ¡Õ¦Õ¡Õ¶Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ¨ Õ´Õ¥Õ¦Õ« Õ«Ö€Õ¡Ö€Õ´Õ§ Õ¢Õ¡ÕªÕ¶Õ¥Õ¬Õ¸Ö‚ Õ£Õ¸Ö€Õ®Õ«Ö„Õ« Õ¾Õ¥Ö€Õ¡Õ®Õ¸Ö‚Õ¡Õ® Õ¥Õ¶: Դպրոցներու Õ´Õ§Õ» Õ½Õ¸Ö€Õ¸Ö‚Õ¡Õ® Õ¥Õ¶Ö„, լրատուամիջոցներուն Õ´Õ§Õ» Õ¿Õ¥Õ½Õ¡Õ® Õ¥Õ¶Ö„, Õ¿Õ¸Ö‚Õ¶Õ¨ Õ¬Õ½Õ¡Õ® Õ¥Õ¶Ö„… Ô¿Õ¥Õ²Õ® ÕºÕ¡Õ¿Õ´Õ¡Õ£Ö€Õ¸Ö‚Õ©Õ¥Õ¡Õ´Õ¢ Õ­Õ¡Õ¢Õ¸Ö‚Õ¡Õ® Õ¥Õ¶Ö„ Õ¢Õ¸Õ¬Õ¸Ö€Õ½: Ô±Õ¿Õ¡Õ® Õ¥Õ¶Ö„ միմեանց: ÔµÖ€Õ¢ Õ°Õ¡Õ´Õ¡Õ¯Õ¡Ö€Õ£Õ¨ Õ­Õ¶Õ¤Õ«Ö€ Õ´Õ¨ ունեցած Õ§, Õ¡Õ¦Õ£Õ¡ÕµÕ¶Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶Õ¨ Õ°Õ¡Õ½Õ¡Õ® Õ§ Õ®Õ¡Õ®Õ¯Õ¥Õ¬Õ¸Ö‚ Õ­Õ¡Õ¼Õ¶Õ¡Õ·ÖƒÕ¸Õ©Õ¨: Ô»Ö€Õ¡Ö€Õ¸Ö‚ Õ¤Õ§Õ´ Õ¥Õ¬Õ¡Õ® Õ¥Õ¶Ö„…

Տե՛ս եղբայր իմ, լսէ՛ սիրելի եղբայր իմ

ÕŠÕ¥Õ¿Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶Õ¨ Õ¹’Õ¡Õ¼Õ¥Ö€Õ¥Õ½Õ¸Ö‚Õ«Ö€ Õ«Ö€ Õ¸Õ³Õ«Ö€Õ«Õ¶ Õ°Õ¥Õ¿: Õ‰’Õ¡Õ¼Õ¥Ö€Õ¥Õ½Õ¸Ö‚Õ«Ö€ Õ«Ö€ Õ¸Õ³Õ«Ö€Õ«Õ¶ Õ°Õ¥Õ¿, Õ¸Ö€ Õ£Õ¸Ö€Õ®Õ¡Õ® Õ§Ö€ Õ´Õ¥Õ¦Õ« Õ«Ö€Õ¡Ö€ նոյնացնելու Õ¶ÕºÕ¡Õ¿Õ¡Õ¯Õ¸Õ¾: Ô±ÕµÕ¶Ö„Õ¡Õ¶ Õ¡Õ¿Õ¥Õ¶ Õ¸Ö€ Õ¹’Õ¡Õ¼Õ¥Ö€Õ¥Õ½Õ¸Ö‚Õ«Ö€ Õ¥Ö‚ Õ¸Õ³Õ«Ö€Õ¨ Õ¯Õ¨ Õ´Õ¶Õ¡Õµ Õ¡Õ¶ÕºÕ¡Õ¿Õ«Õª, ÕºÕ¡Õ¿Õ¡Õ°Õ¡Õ®Õ¶Õ¥Ö€Õ¨ Õ¯Õ¨ Õ´Õ¶Õ¡Õ¶ Õ±Õ¥Õ¼Ö„Õ¢Õ¥Ö€Õ¸Ö‚Õ´ Õ¸Õ³Ö€Õ¡Õ£Õ¸Ö€Õ®Õ«Õ¶ Õ°Õ¡Õ´Õ¡Ö€: Ô±ÕµÕ½ÕºÕ§ÕžÕ½ Õ¥Ö€Õ¯Ö€Õ« Õ´Õ¨ Õ´Õ§Õ» Õ¯’Õ¸Ö‚Õ¦Õ¥Õ½ Õ¡ÕºÖ€Õ«Õ¬ Õ¥Õ²Õ¢Õ¡ÕµÖ€ Õ«Õ´: Ô¿’Õ¸Ö‚Õ¦Õ¥ÕžÕ½ Õ¡ÕºÖ€Õ«Õ¬ Õ¥Ö€Õ¯Ö€Õ« Õ´Õ¨ Õ´Õ§Õ», Õ¸Ö‚Ö€ մեռցնողին Õ´Ö…Õ¿ Õ¸Õ³Õ«Ö€Õ¨ Õ¯Õ¨ Õ´Õ¶Õ¡Õµ Õ±Õ¥Õ¼Ö„Õ¢Õ¥Ö€Õ¸Ö‚Õ´ Õ¸Ö‚ Õ¯Õ¨ Õ¾Õ¡Ö€Õ±Õ¡Õ¿Ö€Õ¸Ö‚Õ« Õ¡Õ¶Õ¡Ö€Õ¤Õ¡Ö€Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶Õ¨: ÕˆÕžÖ‚Ö€ Õ¥Õ¶ Õ€Ö€Õ¡Õ¶Õ¤Õ« Õ½Õ¡Õ¤Ö€Õ«Õ¹Õ¶Õ¥Ö€Õ¨: ÕˆÕžÖ‚Ö€ Õ¥Õ¶ Սեւակ ÕŠÕ¡Õ¬Õ¨Ö„Õ³Õ¨ÕµÕ«, Մարիցա Õ”Õ«Ö‚Õ¹Õ«Ö‚Ö„Õ« յանցագործները: Ô±Õ¦Õ¡Õ¿ Õ¥Õ¶: Ô²Õ¸Õ¬Õ¸Ö€Õ¶ Õ¡Õ¬ Õ¡Õ¦Õ¡Õ¿ Õ¥Õ¶: Õ„Õ¥Ö€ Ö„Õ¸Õ¾Õ§Õ¶ Õ¯’անցնին Õ©Õ¥Ö‚Õ¥Ö€Õ¨ Õ©Õ¡Öƒ Õ¿Õ¡Õ¬Õ¸Õ¾, Õ¥Õ²Õ¢Õ¡ÕµÖ€ Õ«Õ´…

Ô»Õ¶Õ¹Õ¸ÕžÖ‚ Õ¥Õ²Õ¢Õ¡ÕµÖ€ Õ«Õ´

Ինչո՞ւ անոնք իրենց ձեռքերը թափ տալով ազատօրէն կը քալեն: Մենք 1915-ին հետ հաշուեյարդար չենք եղած, չենք դատապարտած եղբայր իմ: 1915-ին հայ մեռցնողները անպատիժ մնացած են, եւ անպատիժ մնալով, այս վիճակը ինքնին կրկնած է ու մինչեւ օրս կը շարունակէ կրկնել: Այնքան ատեն որ առերեսում չկայ, կը շարունակենք մեռցուիլ եղբայր իմ: Մենք այլեւս չենք ուզեր մեռցուիլ: Մենք չենք ուզեր վախով դուրս գալ մեր տուներէն, դպրոցներէն, եկեղեցիներէն, գործատեղիներէն. «արդեօ՞ք մեր գլխուն բան մը կու գայ» ըսելով չենք ուզեր թաքցնել մեր անունը, չենք ուզեր պահուըտիլ: Ուրկէ՞ կը կարծես յառաջացած է այս «աղաւնիի անհանգստութիւնը», եղբայր իմ: Այնքան ատեն որ առերեսում չկայ եւ ոճիրը կը մնայ անպատիժ, ոճիրները կը բազմանան: 1915-ին հայերուն եւ ասորիներուն պատահածը, պատահած է նաեւ հրեաներուն Թրաքիոյ ջարդին, 6-7 Սեպտեմբերին յոյներուն, Սիվազի մէջ ալեւիներուն, Տիգրանակերտի խուցերուն մէջ քիւրտերուն, 1977-ի Մայիս մէկին եւ տակաւին այսօր բանուորներուն, աշխատանքային ոճիրներու պատճառով, եւ ի վերջոյ մեր բոլորին: Ո՞ւր են յանցաւորները եղբայր իմ: Ինչո՞ւ չենք հարցներ: Ինչո՞ւ եղբայր իմ:

Դուն անոնցմէ չես եղբայր իմ

Քու տեղդ մեր կողքին է սիրելի եղբայր իմ: Հերքումը ցեղասպանութեան վերջին հանգրուանն է: Հերքելով ցեղասպանութեան չե՛ս մեղսակցիր դուն: Ականատեսն ես կորուստին, ժողովուրդի մը ոչնչացման:  Չե՛ս անտեսէր, կը կարեւորես տատիկին, պապիկին ու դրացիին պատահածը: Քո՛ւ ապագայիդ համար կը կարեւորես, արդարութեա՛ն համար կը կարեւորես, քո՛ւ զաւակներուդ համար կը կարեւորես եղբայր իմ: Կը կարեւորես, զաւակներուդ արդա՛ր երկիր մը ժառանգելու համար:

ÕŠÕ¡Õ¿Õ¡Õ½Õ­Õ¡Õ¶Õ¡Õ¿Õ¸Ö‚Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶ Õ¹Õ¸Ö‚Õ¶Õ«ÕžÕ½ Õ¥Õ²Õ¢Õ¡ÕµÖ€ Õ«Õ´

Ô´Õ¸Ö‚Õ¶ ցեղասպանութիւն Õ¨Õ¶Õ¸Õ²Õ¨ Õ¹Õ¥Õ›Õ½ Õ¥Õ²Õ¢Õ¡ÕµÖ€ Õ«Õ´: 1915-Õ«Õ¶ Õ¹Õ¯Õ¡ÕµÕ«Ö€ Õ¸Ö‚ Õ¡ÕµÕ¤ Õ¸Õ³Õ«Ö€Õ¶Õ¥Ö€Õ¨ Õ¤Õ¸Ö‚Õ¶ Õ¹Õ¥Õ½ Õ£Õ¸Ö€Õ®Õ¡Õ®: Ô³Õ«Õ¿Õ¥Õ¶Ö„ Õ¸Ö€ Õ´Õ¥Õ¦Õ« Õ¶Õ¯Õ¡Õ¿Õ¡Õ® Õ¥Õ½ Õ¸Ö€ÕºÕ§Õ½ Ö„Õ¸Ö‚ Õ¥Õ²Õ¢Õ¡ÕµÖ€Õ¤: Սակայն Õ¢Õ¶Õ¡Ö‚ ÕºÕ¡Õ¿Õ¡Õ½Õ­Õ¡Õ¶Õ¡Õ¿Õ¸Ö‚Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶ Õ¹Õ¸Ö‚Õ¶Õ«ÕžÕ½ Õ¥Õ²Õ¢Õ¡ÕµÖ€ Õ«Õ´: ÕˆÖ€ÕºÕ§Õ½ Õ¡ÕµÕ½ Õ°Õ¸Õ²Õ«Õ¶ Õ¦Õ¡Ö‚Õ¡Õ¯Õ¶Õ¥Ö€Õ¨, Õ¡Ö€Õ¤Õ¡Ö€ Õ¡ÕºÕ¡Õ£Õ¡Õµ Õ´Õ¨ կառուցելու Õ°Õ¡Õ´Õ¡Ö€ Õ´Õ¥Ö€ÕªÕ¸Ö‚Õ´Õ« Ö„Õ¡Õ²Õ¡Ö„Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ¨ Õ¹Õ½Õ¡Õ¿Õ¡Ö€Õ¥Õ¬Õ¸Ö‚ ÕºÕ¡Õ¿Õ¡Õ½Õ­Õ¡Õ¶Õ¡Õ¿Õ¸Ö‚Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶Õ¨ Õ¹Õ¸Ö‚Õ¶Õ«ÕžÕ¶Ö„: ÔµÕ©Õ§ Õ°Õ¥Ö€Ö„Õ¸Õ² կուսակցութիւններուն Õ±Õ¡ÕµÕ¶ Õ¯Õ¸Ö‚ Õ¿Õ¡Õ½, Õ°Õ¥Ö€Ö„Õ¸Õ²Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Ö‚Õ¶ Õ¯Õ¨ Õ½Õ¡Õ¿Õ¡Ö€Õ¥Õ½, Õ´Õ«Õ› Õ¨Õ¶Õ¥Ö€ Õ¥Õ²Õ¢Õ¡ÕµÖ€ Õ«Õ´: Õ„Õ¥Õ¦Õ« Õ¾Õ¥Ö€Õ½Õ¿Õ«Õ¶ Õ´Õ«Õ› մեռցներ Õ½Õ«Ö€Õ¥Õ¬Õ« Õ¥Õ²Õ¢Õ¡ÕµÖ€ Õ«Õ´: Õ‘Õ¥Õ²Õ¡Õ½ÕºÕ¡Õ¶Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶Õ¨ Õ·Õ¡Ö€Õ¸Ö‚Õ¶Õ¡Õ¯Õ¸Õ²Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Ö‚Õ¶ գործակից Õ´Õ«Õ› Õ¨Õ¬Õ¬Õ¡Ö€…

Ô±Ö€Õ¤Õ¡Ö€Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶, Õ€Õ¡Ö‚Õ¡Õ½Õ¡Ö€Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶, ÔµÕ²Õ¢Õ¡ÕµÖ€Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶
NOR ZARTONK /
ՆՈՐ ԶԱՐԹՕՆՔ

www.NorZartonk.org