Cumhuriyet
Ä°talya’da sandıklara giden halk, BaÅŸbakan Matteo Renzi’nin istediÄŸi ve anayasanın 3’te 1’ini deÄŸiÅŸtirmesi planlanan reform paketine ‘hayır’ dedi. Referandumda ağır yenilgiye uÄŸrayan Matteo Renzi, beklendiÄŸi üzere istifa ettiÄŸini açıkladı.
BaÅŸbakan Matteo Renzi, Türkiye saatiyle 01.00’da oylama iÅŸlemi biten referandumun sandık çıkış anketlerinin, “hayır” oylarının yüzde 56-60, “evet” oylarının ise yüzde 40-44 arasında olduÄŸunu ortaya koyması üzerine bir basın toplantısı düzenledi.
Renzi, halkın çok net bir ÅŸekilde, “siyasi istikrar için gerekli” olduÄŸunu savunduÄŸu reform paketine “hayır” dediÄŸinin altını çizerek, “Bu, demokrasinin bir göstergesi. Yenilginin tüm sorumluluÄŸunu üzerime alıyorum. Benim hükümetimin deneyimi burada sona eriyor” diye konuÅŸtu.
Renzi, Ä°talya’da sorumluluk alma geleneÄŸi olmadığını, ancak kendisinin farklı olduÄŸunu söyledi.
“SENATÖRLERÄ° KOLTUÄžUNDAN ETMEK Ä°STERKEN KENDÄ° KOLTUÄžUMDAN OLDUM”
Yenilgisinin net olduğunu dile getiren Başbakan Matteo Renzi, ülkenin iyiliği için elinden geleni yaptığını, ancak bunun anlaşılmadığını ifade etti.
Yaptıklarından piÅŸmanlık duymadığını belirten Matteo Renzi, reform paketinin en önemli maddelerinden biri olan Cumhuriyet Senatosu’ndaki üye sayısının azaltılmasına atıfta bulunarak, “Onları koltuÄŸundan etmek isterken kendi koltuÄŸumdan oldum” diyerek güldü.
Renzi, Pazartesi öğleden sonra son Bakanlar Kurulu toplantısının ardından CumhurbaÅŸkanı Sergio Mattarella’ya istifa mektubunu sunacağını kaydetti. Renzi’nin, yaklaşık 1000 günlük baÅŸbakanlık görevi boyunca kendisini destekleyen eÅŸi Agnese ve çocuklarına teÅŸekkür ettiÄŸi sözleri sarf ederken duygulandığı gözlendi.
SORUMLULUK CUMHURBAÅžKANI’NDA
CumhurbaÅŸkanı Sergio Mattarella’nın, Renzi’nin istifasını kabul etmeyerek, hükümet kurma görevini iktidardaki Demokratik Parti’den (PD) baÅŸka bir isme vermesi, teknokratlar hükümeti kurulmasını ya da erken seçime gidilmesini isteme seçenekleri söz konusu. Anayasa reformunun reddedilmesinin, bir hükümet krizine ve mali piyasalarda aşırı dalgalanmalara yol açabileceÄŸi endiÅŸesi yaÅŸanıyordu.
MUHALEFETTEN İSTİFA ÇAĞRISI
Sandık çıkış anketlerinin açıklanmasıyla eski baÅŸbakanlardan Silvio Berlusconi’nin lideri olduÄŸu muhalefetteki Forza Italia (Haydi Ä°talya) ve Kuzey Ligi (Lega Nord), Renzi’yi istifaya çağırmıştı.
Kuzey Ligi lideri Matteo Salvini, “İtalyan halkına teÅŸekkür ediyorum. Biz derhal erken seçimlere gitmeye hazırız” diye konuÅŸtu.
Bu arada, yurt içi ve yurtdışında bulunan 50 milyon kayıtlı seçmen, yüzde 69,4 ile rekor seviyede oylamaya katılım gösterdi.
EURO KARŞITI POPÜLİST YÖNETİM VE OTOKRASİ RİSKİ
Başbakan Matteo Renzi liderliğindeki koalisyon hükümeti, söz konusu reform paketini parlamentonun her iki kanadından geçirmeyi başarmış, ancak referanduma gidilmesine karar verilmişti.
Renzi, ülkesinin Avrupa BirliÄŸi’ndeki (AB) konumunun kaderini de belirleyecek olan referanduma siyasi geleceÄŸini baÄŸlamış, önce halka bunu kabul ettiremezlerse istifa edeceÄŸini söylemiÅŸ, ancak daha sonra bundan geri adım atmıştı.
Muhalefet, referandumdan “evet” çıkması halinde merkezi hükümetin yetkilerinin aşırı artacağı teziyle, “otokrat”, “tek adamlı” bir yönetimle karşı karşıya kalacaklarını savunuyordu.
Anayasa reformu yanlıları ise, “hayır” oylarının çoÄŸunlukta olması halinde, ülkenin istikrarsızlığa düşeceÄŸi ve Euro’dan çıkma yanlısı popülist 5 Yıldız Hareketi’nin iktidarıyla karşı karşıya kalınacağı riskini öne sürüyordu.
REFORM NEYİ ÖNGÖRÜYORDU?
Ãœlke tarihinin en kapsamlı anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸini öngören reform paketiyle, 1948’de hazırlanan anayasadaki 139 maddenin 47’sinin deÄŸiÅŸtirilmesi hedefleniyordu. Ä°talya, parlamentonun alt kanadı Temsilciler Meclisi ile üst kanadı Cumhuriyet Senatosu’nun aynı iÅŸlevi gördüğü nadir ülkelerden. Reformun en önemli maddesi, parlamentonun üst kanadı Cumhuriyet Senatosu’nun sandalye sayısının 315’den 100’e düşürülmesini ve yetkilerinin azaltılmasını öngörüyordu.
Mevcut sisteme göre hükümetler, hazırladıkları yasa tasarılarını hem Temsilciler Meclisi hem de Senato’da onaylatmak zorunda.
Bu zorunluluk, hükümetlerin faaliyetlerini ve kanun çıkartmasını güçleştiriyor.
RENZİ, ÜLKEYİ YÖNETİBİLİR HALE GETİRMEK İSTİYORDU
Renzi, ülkeyi daha iyi yönetilebilir hale getirmek, yasama sürecini hızlandırmak ve siyasi istikrar bakımından reformların kabul görmesini önemsiyordu. Ä°talya’da, yaÅŸanan siyasi krizler neticesinde 70 yılda 63 hükumet deÄŸiÅŸmiÅŸti.
Bunun yanı sıra parlamento ve bazı devlet dairelerinde kesintiye gidilerek toplam 500 milyon euro tasarruf yapılması, bölgesel yönetimlerin yetkilerinin kısıtlanması gibi noktalar da reform paketinde yer alıyordu.