CNNTürk
Bursa tarihi bir güne sahne oldu. Türkiye-Ermenistan milli takımları, 2010 Dünya Kupası eleme grubu maçında Bursa’da karşı karşıya geldi. Maçı CumhurbaÅŸkanı Abdullah Gül ve Ermenistan CumhurbaÅŸkanı Serj Sarkisyan birlikte izledi. Tribünlerden barışı simgeleyen beyaz güvercinler uçuruldu. Ä°ki lider maç öncesi heyetlararası görüşmelere katıldı. Gül, görüşme sonrası “Tarih yazmıyoruz, tarihi yapıyoruz” açıklamasında bulundu.
Ermenistan DışiÅŸleri Bakanı Edward Nalbandyan ile Bursa’ya gelen Sarkisyan’ı, Uluslararası YeniÅŸehir Havaalanı’nda DışiÅŸleri Bakanı Ahmet DavutoÄŸlu karşıladı. Sarkisyan uçaktan indikten sonra halk oyunları ekibi bir gösteri sundu.
Sarkisyan daha sonra Ermenistan Milli Takımı’nı kamp yaptığı otelde ziyaret etti. Serj Sarkisyan’ın otele gelirken kullandığı güzergah boyunca yoÄŸun güvenlik önlemleri alındı.
CumhurbaÅŸkanı Abdullah Gül, Ermenistan CumhurbaÅŸkanı Serj Sarkisyan’ı heyetler arası görüşmelerin yapılacağı Almira Oteli’ne geliÅŸinde kapıda karşıladı.
Cumhurbaşkanı Gül ve Ermenistan Cumhurbaşkanı Sarkisyan, otelin girişinde tokalaşarak, gazetecilere poz verdi.
Ermenistan Dışişleri Bakanı Edward Nalbandyan da Sarkisyan ile otele geldi. Karşılama sırasında Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu da hazır bulundu.
Cumhurbaşkanları, otele girdikten sonra Ermeni ve Türk bayrakları önünde de tokalaşarak, gazetecilere poz verdi.
Abdullah Gül ve Serj Sarkisyan’ın baÅŸkanlığındaki heyetler arası görüşmeler saat 18.20’de baÅŸladı.
Almira Otel’de basına kapalı gerçekleÅŸen görüşmelere, DışiÅŸleri Bakanı Ahmet DavutoÄŸlu, Ermenistan DışiÅŸleri Bakanı Edward Nalbantyan, DışiÅŸleri Bakanlığı MüsteÅŸar Yardımcısı Ãœnal Çeviköz, CumhurbaÅŸkanlığı DışiÅŸleri Danışmanı Hüseyin Diriöz de katıldı.
Gül: “Tarih yazmıyoruz, tarih yapıyoruz”
Basına kapalı gerçekleşen görüşmeler yaklaşık 40 dakika sürdü.
CumhurbaÅŸkanı Abdullah Gül ve Ermenistan CumhurbaÅŸkanı Serj Sarkisyan’la baÅŸkanlık yaptıkları heyetler arası görüşmelerde, “Tarih yazmıyoruz, tarihi yapıyoruz” dedi.
Alınan bilgiye göre, CumhurbaÅŸkanı Gül ve Ermenistan CumhurbaÅŸkanı Sarkisyan’ın baÅŸkanlığındaki heyetler arası görüşmelerde geçen yıl CumhurbaÅŸkanı Gül’ün Erivan’a giderek atmış olduÄŸu adımın ardından Ermenistan CumhurbaÅŸkanı Sarkisyan’ın aynı cesur adımı atarak Bursa’ya geldiÄŸi ifade edildi.
İki tarafın böylece bir büyük liderlik örneği gösterdiğinden söz edilen görüşmelerde, bu liderlik örneğinin gösterilmesiyle halkların önünün açıldığı ve birbirlerine yakınlaştıkları vurgulandı.
CumhurbaÅŸkanı Gül, “çok önemli bir geliÅŸme” olarak nitelenen süreç için “tarih yazmıyoruz, tarihi yapıyoruz” ifadesini kullandı.
Alınan bilgiye göre, heyetler arası görüşmelerde Cumhurbaşkanı Gül son bir yıl içinde çok büyük adımlar atıldığını, hukuki bir zemin hazırlandığını, imzalanmış belgeler olduğunu belirterek, bundan sonraki sürecin bu zemin üzerinde ilerlemek olduğunu vurguladı.
Gül, belgelerin yürürlüğe girmesinin ardından belgelerde öngörülen takvimin işletilmesiyle bunların hayata geçeceğini ifade etti.
Görüşmede iki taraf da “atılan adımların hiç kolay olmadığını, büyük zorluklara göğüs gerilerek bu noktaya gelindiÄŸini, ancak bütün bu zorlukların da göze alınması gerektiÄŸini” belirtti.
CumhurbaÅŸkanı Gül’ün “Böylesine tarih yapmak bir günden ertesi güne mümkün olmuyor. Bu bir süreçtir. Nitekim, bu sürecin içinden geçerek zor meseleleri de ancak bu süreç içinde çözebileceÄŸimizi beraberce gördük” dediÄŸi öğrenildi.
Gelinen noktada sadece iki komÅŸu ülke olarak Türkiye ve Ermenistan’ın halklarını deÄŸil, sadece bölgedeki diÄŸer komÅŸuların da deÄŸil tüm dünyanın süreci yakından takip ettiÄŸini dile getiren Gül, “Bu da attığımız adımın ne kadar büyük olduÄŸunu gösteren bir tespittir” diye konuÅŸtu.
Sarkisyan’dan diaspora mesajı
Sarkisyan da geçilen süreçte atılan adımların önemine dikkati çekerek, özellikle 31 AÄŸustos’tan sonra baÅŸlayan bilgilendirme sürecinde büyük zorluklarla karşılaÅŸtığını, bu zorluklara göğüs gererek bilgilendirmeyi tamamladığını aktardı.
Sarkisyan, “Bütün bu zorluklara karşın, bunları yaptım, ancak ben onlardan herhangi bir ÅŸekilde izin almak için bu bilgilendirmeyi yapmadım. Sadece Ermenistan Hükümetinin almış olduÄŸu bir kararı onlara anlatmak ve bir yerde onları bilgilendirmek maksadıyla bu görüşmeleri yaptım” dedi.
Her iki ülkede de farklı görüşlere sahip kesimler olabileceÄŸini dile getiren Sarkisyan’ın “Menfi görüşte olanlar olduÄŸu gibi, attığımız adımların ne kadar müspet olduÄŸunu düşünenler ve bunları destekleyenler de vardır, ancak önemli olan bizim attığımız adımların pozitif olduÄŸunu düşünenlerin daha çok oldukları gerçeÄŸidir” dediÄŸi ifade edildi.
Sarkisyan zaman içerisinde bu kesimin sayısının daha da artacağına olan inancını dile getirerek, “Çünkü biz iyi bir ÅŸey yapıyoruz. DoÄŸru olduÄŸuna inandığımız adımları atıyoruz” diye konuÅŸtu.
Görüşmede, her iki tarafın da önümüzdeki sürecin hukuki açıdan nasıl işleyeceğine ilişkin karşılıklı bilgilendirme yaptıkları belirtilerek, prosedürün konuşulduğu kaydedildi.
Görüşmede, her iki CumhurbaÅŸkanının “atılan adımın sadece iki ülkenin halkları için deÄŸil, aynı zamanda bölge için de önemli geliÅŸmelere sahne olmasını beklediklerini vurguladıkları” aktarıldı.
Her iki Cumhurbaşkanının da bunun bir emsal olacağını ifade ettiği öğrenildi.
Görüşmede 10 Ekim’de Zürih’te iki ülke arasında protokollerin imzalanması sürecinde yaÅŸanan durumun gündeme gelmediÄŸi belirtilerek, iki CumhurbaÅŸkanının da imzaların atılmasından dolayı memnuniyetlerini teyit ettikleri bildirildi.
Cumhurbaşkanları görüşmede Türkiye-Ermenistan Milli maçına ilişkin olarak da her iki tarafın da iddialı olmadığını dile getirerek, sonucun ne olacağını göreceklerini söyledikleri öğrenildi.
Sarkisyan onuruna yemek
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül daha sonra Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan onuruna yemek verdi.
Almira Otel’de basına kapalı gerçekleÅŸen yemeÄŸin baÅŸlangıcından basın mensuplarının görüntü almasına izin verildi.
DışiÅŸleri Bakanı Ahmet DavutoÄŸlu ve Ermenistan DışiÅŸleri Bakanı Edvard Nalbantyan’ın da katıldığı yemek, yaklaşık 1,5 saat sürdü.
Yemekte, Düğün Çorbası, zeytinyağlı tabağı, Tandır Böreği, İnegöl Köfte, Akdeniz yeşillikleri salatası, İskender Kebab, tatlı olarak kestaneli pasta ve baklava, içecek olarak da beyaz ve kırmızı şarap, çay, kahve servis edildi.
Gül ve Sarkisyan aynı arabayla geldi
Abdullah Gül ile Serj Sarkisyan daha sonra Türkiye-Ermenistan maçının yapılacağı Bursa Atatürk Stadı’na geldi.
CumhurbaÅŸkanı Gül ile konuÄŸu Sarkisyan, bir araya geldikleri Almira Otel’den, stada geçti.
Her iki cumhurbaşkanının aynı arabaya bindiği ve arabanın önünde iki ülkeye ait bayraklara yer verildiği görüldü. Cumhurbaşkanı Gül ile Sarkisyan, daha sonra maçı izlemek üzere stada giriş yaptı.
Åžeref tribününde birlikte maçı izleyen Gül ve konuÄŸu Sarkisyan, maçın bitiÅŸ düdüğünün ardından el sıkıştı. Türkiye ve Ermenistan CumhurbaÅŸkanları, daha sonra geldikleri araçla Almira Otel’e geçti. Burada Gül, Sarkisyan onuruna bir yemek verdi.
Gazetecilerin bir süre görüntü almasının ardından, resepsiyon basına kapalı gerçekleşti.
Resepsiyona cumhurbaşkanlarının yanı sıra Devlet Bakanları Faruk Nafiz Özak ve Faruk Çelik, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Ermenistan Dışişleri Bakanı Edvard Nalbantyan, İsviçre Dışişleri Bakanı Micheline Calmy Rey, bazı köşe yazarları ile gazete ve televizyon temsilcileri, iş adamları, Dışişleri mensupları ve bürokratlar katıldı.
Resepsiyonda Ermeni Patrikanesinden bir görevlinin de bulunduğu görüldü.
Gül: “Önemli mesafeler kaydettik”
Cumhurbaşkanı Gül ve Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan, Türkiye-Ermenistan milli maçının ardından Sarkisyan onuruna verilen resepsiyonda davetli bazı gazetecilerle sohbet etti.
Alınan bilgiye göre, Cumhurbaşkanı Gül, Türkiye-Ermenistan arasındaki ilişkilerde 2 yılda önemli bir mesafe kaydedildiğini ifade ederek, sürecin geri dönülmez olması için hep birlikte çalışıldığını söyledi.
Gül ve Sarkisyan’ın Nobel Barış Ödülü alabilecekleri yönündeki deÄŸerlendirmelerin hatırlatılması ve “Süreç Norveç’e gider mi?” sorusu üzerine Gül, “Önemli olan tüm bölgeyi bir iÅŸ birliÄŸi bölgesi haline getirmektir. Bu sözler söylenir. Biz iÅŸimize bakarız” dedi.
CumhurbaÅŸkanı Gül’ün, bölgedeki sorunların hatırlatılması üzerine de Kafkasya’ya bir bütün olarak bakmak gerektiÄŸini söylediÄŸi ve iÅŸ birliÄŸinin önemine dikkati çektiÄŸi öğrenildi.
Gül, daha önce dile getirdiÄŸi “Buz dağı bir günde erimez” sözlerini hatırlatarak, “YavaÅŸ ilerliyoruz. Asrın meselesi… Ama üfleye üfleye eriyor” diye konuÅŸtu.
Yukarı KarabaÄŸ sorununun hatırlatılması üzerine de CumhurbaÅŸkanı Gül’ün, konunun ÅŸimdi en üst seviyede ele alındığını hatırlattığı, bir sene önce durumun böyle olmadığını, donmuÅŸ bir meselenin dünya gündeminde bu kadar yer almasının önemli olduÄŸunu vurguladığı aktarıldı.
CumhurbaÅŸkanı Gül’ün Rusya ve Fransa’nın da bu süreçte üzerine düşeni yaptığını söylediÄŸi belirtildi. Ermenistan CumhurbaÅŸkanı Sarkisyan da Türkiye’ye geliÅŸi nedeniyle üzerinde bir baskı hissedip hissetmediÄŸine iliÅŸkin soru üzerine “Bütün görüşleri dikkate alıyoruz. Ama iÅŸimizi kendimiz yapıyoruz” dedi.
Yukarı KarabaÄŸ sorunun hatırlatılması üzerine de Sarkisyan, “Biz de daha önemli konular var. Mesela Türk-Ermeni iliÅŸkileri” diye konuÅŸtu.
Sarkisyan’ın, CumhurbaÅŸkanı Gül’e Bursa seyircisinin enerjisinin nereden geldiÄŸini sorduÄŸu da kaydedildi. Resepsiyon sırasında Ara Koçunyan, her iki cumhurbaÅŸkanına Genel Yayın Yönetmeni olduÄŸu “Jamanak” gazetesini hediye etti.
Ermenice yayımlanan gazetenin “Zirve BuluÅŸması Zürih’teki Ä°mzalar Bursa’da Devam Buluyor” baÅŸlığıyla çıktığı ifade edildi.
CumhurbaÅŸkanı Gül, resepsiyon sonrasında YeniÅŸehir Havaalanı’na gitmek üzere otelden ayrılan Ermenistan CumhurbaÅŸkanı Sarkisyan’ı kapıya gelerek uÄŸurladı.
Sarkisyan’ın uçağı saat 00.34’te YeniÅŸehir Havaalanı’ndan hareket etti.
Tribünlerde beyaz güvercin
Maça, iki ülkenin cumhurbaÅŸkanı, baÅŸlama saatinden 5 dakika önce geldi. CumhurbaÅŸkanı Abdullah Gül ve Ermenistan CumhurbaÅŸkanı Serj Sarkisyan’ı, stat giriÅŸinde Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) BaÅŸkanı Mahmut Özgener, Bursa Valisi Åžahabettin Harput ve diÄŸer yetkililer karşıladı.
Maçı UEFA BaÅŸkanı Michel Platini de izledi. Platini’yi, stadın protokol tribünü giriÅŸinde TFF BaÅŸkanı Mahmut Özgener ve Milli Takımlar Sorumlusu Levent Kızıl karşıladı.
Platini de maçı, ÅŸeref tribününden izledi. KarşılaÅŸma öncesi (A) Milli Takım’da en fazla gol atan futbolcu unvanını elinde bulunduran Hakan Şükür’e, TFF BaÅŸkanı Mahmut Özgener tarafından plaket verildi. Milli Takımlar Teknik Direktörü Fatih Terim de Hakan Şükür’ü kutladı.
Karşılaşma öncesi Atatürk Stadı tribünlerinde bir sürpriz yaşandı.
(A) Milli Takım’ın Dünya Kupası’na katılma ÅŸansı kalmadığı için “Dostluk maçı”na dönüşen karşılaÅŸmanın baÅŸlamasına 10 dakika kala, tribünlerden barışı simgeleyen beyaz güvercinler uçuruldu. Taraftarlar, bir süre beyaz güvercinlere alkışlarla eÅŸlik etti.
Geniş güvenlik önlemleri
KarşılaÅŸma için Bursa Atatürk Stadı’nda ve çevresinde çok geniÅŸ güvenlik önlemleri alındı. Maç için 2 bin 500’ü polis olmak üzere, toplam 3 bin 500 güvenlik görevlisi yer aldı.
Taraftarlar, stada 3 aşamalı bir aramadan sonra sokuldu. Bilet alamayan taraftarlar, stat dışında protesto gösterisi yaptı. Taraftarlar, stada maçın başlamasından 2 saat önce alınmaya başlandı. Ancak, turnikelerde yaşanan arıza nedeniyle stat, maç başladıktan sonra ancak doldu.
Stat girişinde tüm taraftarlara Türk bayrağı dağıtıldı. Azerbaycan ve diğer ülke bayraklarına izin verilmedi. Buna karşın tribünlerde bazı taraftarların Azerbaycan bayrağı açtığı gözden kaçmadı.
Ermenistan bayrağı
Kapalı tribünün sol bölümünde oturan Ermenistan delegasyonundan küçük bir grup, büyük boy Ermenistan bayrağı açtı. Bu bayrağın açılması üzerine tribünlerde ıslık ve protesto sesleri yükseldi.