Şirin Payzın
“Ä°ktidar seçim kazanabilmek için her ÅŸeyi dener, her ÅŸeyi yapar. Millet Ä°ttifakı’ndan daha esnekler. Çözüm süreçleri dahil her seçeneÄŸi masada tuttuklarından eminim”
Eski HDP EÅŸ Genel BaÅŸkanı Selahattin DemirtaÅŸ, 4 Kasım 2016’dan beri, yaklaşık 5,5 yıldır tutuklu.
Halen bulunduÄŸu Edirne F Tipi Cezaevi’nde yazdığı roman ve öyküleri ilgi gören DemirtaÅŸ, zaman zaman kendisine gönderilen soruları yanıtlarken siyasi geliÅŸmelere iliÅŸkin olarak görüşlerini paylaşıyor.
DemirtaÅŸ, yazılı olarak gönderdiÄŸim soruları yanıtlarken, Millet Ä°ttifakı ve HDP’nin konumunu, partisinin kapatılması ihtimali ile olası sonuçlarını deÄŸerlendirdi. Kapatma davasını eleÅŸtiren DemirtaÅŸ, “HDP’yi kapatmanın siyasi sonuçlarını iyi hesap etmelerini tavsiye ederim. HDP seçmeninin gündeminde boykot falan yoktur, bunu herkes böyle bilsin. HDP seçmeni aktif tutumuyla Türkiye’nin demokratik geleceÄŸine damga vuracaktır. Kapatma kararı bu tutumu erkenden netleÅŸtirir, seçmenimizin kararlılığını artırır” dedi.
DemirtaÅŸ, 28 Åžubat Pazartesi günü tekrar bir araya gelecek olan altı muhalefet partisinin buluÅŸması için de “Masanın altına üstüne odaklanmak yerine ne konuÅŸulduÄŸuna nasıl konuÅŸulduÄŸuna bakmak lazım” görüşünü dile getirdi.
“Ä°ktidar seçim kazanabilmek için her ÅŸeyi dener, her ÅŸeyi yapar. Bu konularda Millet Ä°ttifakı’ndan daha esnekler” diyen DemirtaÅŸ, “yeni Çözüm Süreci dahil her seçeneÄŸin masada tutulduÄŸuna emin olduÄŸunu” vurguladı.
Yazılı olarak ulaÅŸtırdığım sorular ve Selahattin DemirtaÅŸ’ın Edirne F Tipi Cezaevi’nden gönderdiÄŸi yanıtları paylaşıyorum:
– Altı muhalefet partisinin oluÅŸturduÄŸu yuvarlak masa için ne düşünüyorsunuz?
Uzun süredir hazırlığı yapılan ve beklenen bir gelişmeydi. Farklı siyasi partilerin bir masa etrafında buluşup konuşabilmeleri önemlidir. Siyasette diyalog ve temas olmadan sorunların çözümü sağlanamaz. Masanın altına, üstüne odaklanmak yerine neyin konuşulduğuna, nasıl konuşulduğuna bakmak lazım.
“HDP’nin dışlandığı gibi bir sonuç görmüyorum”
– HDP’nin o masada olmamasına siz nasıl bakıyorsunuz?
HDP EÅŸ Genel baÅŸkanlarının da ifade ettikleri gibi zaten HDP masada oturma konusunda bir arayış içinde deÄŸildi. Ahlatlıbel buluÅŸması daha çok Millet Ä°ttifakı ekseninde geliÅŸen bir durumdur. HDP daha önce açıkladığı tutum belgesiyle, mevcut ittifaklarda yer almayacağını duyurmuÅŸtu. Dolayısıyla HDP’nin dışlanması gibi bir durum da HDP’nin o masayı koÅŸulsuz desteklediÄŸi gibi bir sonuç da görmüyorum.
Altı muhalefet partisi birlikte ittifaka mı evrilirler bilemiyoruz ama kendi iç tartışmalarını bitirip netleştirdikten sonra HDP ile de görüşecek, müzakere yürüteceklerdir. Aksi durum siyasetin doğasına da o masanın iddiasına da aykırı olur.
HDP ise üçüncü ittifakın inşasına odaklanmış durumdadır. Yani bu gidişle, öyle anlaşılıyor ki görüşmeler HDP ile diğer partiler arasında değil, ittifaklar arasında olacaktır. Açıklamalardan da gördüğümüz kadarıyla HDP diyalog için herkese kapıyı açık tutuyor ama gidip kapalı kapılar önünde bir saniye bile zaman kaybetmeyecek kadar ilkeli, onurlu, ciddi bir siyaset yürütüyor.
– Ä°ktidarın ve ortağı MHP’nin HDP üzerinden Ä°YÄ° Parti ve CHP üzerinde kurduÄŸu baskı bir miktar etkili oluyor. Ä°ki parti seçmenine mesajınız var mı?
Sadece CHP ve Ä°YÄ° Parti seçmeni için deÄŸil tüm seçmenler ve bütün yurttaÅŸlarımız için ÅŸunu söyleyebilirim; iktidarın ayrıştıcı politikalarına kanmayın HDP’yi bazı tutum ve söylemlerinden dolayı eleÅŸtirebilirsiniz, bunu da anlayışla karşılıyoruz. Ancak HDP tam bir Türkiye partisidir. Birlikten, beraberlikten, demokrasiden yanadır ve kesinlikle barışı savunmaktadır. Bundan asla şüpheniz olmasın ve ülkeyi beraberce el ele vererek düzlüğe çıkaracağımıza yürekten inanın. 85 milyon yurttaşın bir teki bile diÄŸerinin düşmanı deÄŸildir, olmasına da izin vermeyeceÄŸiz. Bu nedenle içiniz rahat olsun ve yan yana gelmekten korkmayın. Bizim beraberliÄŸimiz AKP ve MHP seçmenine karşı bir cephe de deÄŸildir. Bizim nazarımızda, tüm partilerin seçmenleri eÅŸit ve onurlu yurttaÅŸlardır. Rekabet sadece siyasi alandadır ve muhalefetimiz sadece halkın canını yakan yanlış politikalara karşıdır. Halkın bir kesimine karşı deÄŸildir.
“Ortak adayı desteklemenin ÅŸartları olacaktır”
– HDP ve TÄ°P’in ortak adayı destekleme ama seçime ayrı girme kararını nasıl buluyorsunuz?
Bir HDP’li olarak hem doÄŸru buluyor hem de destekliyorum elbette. Ancak ortak adayı destekleme konusu belli ÅŸartlar altında olacaktır. O ÅŸartlar da geçen Eylül’de açıklanan HDP tutum belgesinde en açık ÅŸekilde ifade edilmiÅŸtir. HDP’nin baÅŸka ÅŸartı yoktur; HDP ucuz pazarlıklara, koltuk tartışmalarına girecek bir parti de deÄŸildir. Biz bütün Türkiye toplumunun hep birlikte kazanmasını istiyoruz.
– Üçüncü ittifak konusunda umutlu musunuz? Altı parti 28 Åžubat’ta ikinci toplantıyı yapacak. Bazı sol partiler “çerçevesi ve içeriÄŸi belli olmayan pazarlıklar” diyerek ittifaktan uzak duracaklarını açıkladılar. Üçüncü ittifaka sıcak bakmayanlara ve “sol bitti “diyenlere cevabınız ne olur?
Arkadaşlarımız dışarıda üçüncü ittifak için yoğun bir çalışma yürütüyor. Şimdilik ortak bir çalışma zemini yaratıp birlikte hareket etme kararlılığını güçlendirmeye çalışıyorlar, ki bu çok önemlidir. Ekonomik kriz, yoksulluk, işsizlik halkı perişan edip canından bezdirmişken, her yerde emekçi direnişleri gümbür gümbür büyürken yapılması gereken en acil şey sahada emekçilerle birlikte mücadele etmek olmalıdır. Bundan bir seçim ittifakı ve daha stratejik, kalıcı iş birlikleri de çıkacaktır haliyle.
Adına demokrasi ittifakı denilen üçüncü ittifak çalışması bir koltuk, makam, mevki tartışması değil sol ve demokrasi için ilkeli bir ortak mücadele arayışıdır. Zaten bana göre üçüncü ittifak kurulursa tüm milletvekili adayları yerellerde kurulacak sandıklarla, ön seçimle belirlenmelidir. Adı demokrasi ittifakı olan bir yapı, milletvekili adaylarının belirlenmesi dahil her aşamada, demokrasinin en güzel pratiklerini sergilemelidir. Ancak bu, sonraki tartışmadır. Şimdi, ezilen ve direnen emekçiyle omuz omuza verme zamanıdır.
“Sol bitti” diyenlerle polemiÄŸe girecek deÄŸilim. Bu pek anlamlı ve yararlı bir tartışma olmaz. Fakat biz, 1980 sonrası solun en büyük atılımını, hep birlikte yapmaya hazırlanıyoruz. Yeni dönem TBMM’de özgün bir sol, sosyalist Meclis grubunun olması çok önemlidir. Kim bilir, belki bir gün aktif siyasete dönersem ben de o grupta yer alırım. Önümüzdeki on yıllarda Türkiye’nin kalbi, tam da olması gereken yerde, solda atacak. Sol hiçbir zaman bitmedi, bitmesi ekonomi politiÄŸin ve de bilimin doÄŸasına aykırı. Alttan alta, güçlü bir damar olarak verimli bir yer altı suyu gibi hep akıp duruyor. Biz tüm yoldaÅŸlarımızla el ele verip bu yer altı suyunu yüzeye çıkaracağız. KitleselleÅŸtirip iktidara taşımaya uÄŸraÅŸacağız. Halkın, ezilenlerin, emekçilerin, doÄŸanın, kadının, gençliÄŸin, inançların ve kimliklerin kurtuluÅŸu neo liberalizmde deÄŸil, soldadır.
Özellikle eko sosyalizmi ve yeni sol tartışmalarını yakından ve dikkatlice takip ediyorum ve yeni mücadele araçlarıyla, taktikleriyle Z kuşağının da zekâsı ve enerjisiyle solu büyütebileceğimize inanıyorum.
“Ä°ktidar muhalefetten esnek, çözüm süreci dahil, her ÅŸeyi masada tuttuÄŸundan eminim”
– 28 Åžubat’ta altı liderin imzasıyla mutabakat açıklanacak. Mutabakat metninde sizin açınızdan olmazsa olmaz ne olmalı? Yeterli buluyor musunuz varılan mutabakatı?
Söz konusu metin açıklanmadan üstünde yorum yapmam doÄŸru olmaz. Umarım kapsayıcı ve güçlü bir demokrasi mesajı vermeyi baÅŸarırlar. Ancak yukarıda da izah etmeye çalıştığım gibi, bizim umudumuz Millet Ä°ttifakı’nda veya Cumhur Ä°ttifakı’nda deÄŸil Demokrasi Ä°ttifakı’ndadır.
– Ä°ktidarın “yeni bir çözüm süreci” arayışında olduÄŸunu düşünüyor musunuz? Mümkün mü?
Ä°ktidar seçim kazanabilmek için her ÅŸeyi dener, her ÅŸeyi yapar. Bu konularda Millet Ä°ttifakı’ndan daha esnekler. Çözüm süreçleri dahil her seçeneÄŸi masada tuttuklarından eminim. Ancak çözüm süreci ve barış arayışı, seçim hesaplarına feda edilmeyecek kadar ahlaki ve ciddi bir konudur. Muhalefet dahil herkes çözümün mutlaka bir gün olacağına inanarak ciddi ve dikkatli olmalıdır.
– Kürtleri temsilen yeni parti kurdurma giriÅŸimleri olduÄŸunu düşünüyor musunuz? Özellikle muhafazakâr Kürtlerin oylarını alma arayışı var?
Yeni bir muhafazakâr Kürt partisi mi kurduruyorlar? Bildiğim kadarıyla zaten çok sayıda muhafazakâr Kürt partisi var. Ama olabilir, yapabilirler. Sayı yedi ise sekiz olur, dokuz ise on olur. Herkesin hakkıdır, parti kurarlar mı kurdururlar mı kendileri bilir. Bizim gündemimizde ve ilgi alanımızda değil. Hayırlı olsun der, geçer, işimize bakarız.
“Yaptıkları ağır suç ve sanık saldalyesinde hesabını verecekler”
– Avrupa Ä°nsan Hakları Mahkemesi sizin ve 40 HDP’li milletvekilinin 20 Mayıs 2016’da dokunulmazlıklarının kaldırılmasının Anayasa’ya aykırı olduÄŸuna karar verdi. Bu kararı HDP’nin kapanma davası baÄŸlamında deÄŸerlendirir misiniz?
AİHM kararlarıyla birlikte, bizim hakkımızdaki tüm davalar hukuken çökmüş durumda. Sadece yargı üzerindeki siyasi tahakkümün kalkması ve bu mahkeme kararını verecek hukuka saygılı hâkimlerin göreve gelmesi gerekiyor. O da bu tek adam rejiminde mümkün görünmüyor.
Anayasa Mahkemesi dahil hiçbir mahkemeden adalet çıkmayacağını biliyoruz. Bu bir siyasi mücadeledir. Yargı, iktidarın aparatı olarak siyasi mücadelenin tarafı durumunda. Yaptıkları ağır suçtur ve bir gün mutlaka bağımsız yargı önünde sanık sandalyesine oturup bunların hesabını verecekler. Åžimdilik mühür onlarda, Süleyman onlar. Yarın “Süleyman” da mühür de deÄŸiÅŸir, adil bir sistem inÅŸa edilir mutlaka.
“HDP’yi kapatma seçmenin kararlılığını artırır”
Anayasa Mahkemesi’nin HDP’yi kapatacağı kanaatinde misiniz? Sonucu ne olur?
Ä°ktidar isterse Anayasa Mahkemesi’ne talimat verip HDP’yi kapattırabilir tabii. Anayasa Mahkemesinin en az on üyesi açık açık AKP üyeliÄŸinden oraya atanmış siyasetçiler.
HDP’yi kapatmanın siyasi sonuçlarını iyi hesap etmelerini tavsiye ederim. HDP seçmeninin gündeminde boykot falan yoktur, bunu herkes böyle bilsin. HDP seçmeni aktif tutumuyla Türkiye’nin demokratik geleceÄŸine damga vuracaktır. Kapatma kararı bu tutumu erkenden netleÅŸtirir, seçmenimizin kararlılığını artırır.
Tercih iktidarın. Sıkışıklık yaÅŸayan bir deÄŸiliz. Eskiden bazı dükkânlarda bir tablo vardı. Ara sıra sosyal medyada görürsünüz. Bir tarafta “peÅŸin satan”, diÄŸer tarafta “veresiye satan”. Biz HDP olarak peÅŸin peÅŸin direndik, dik durduk, ayakta kaldık ve aynen o peÅŸin satan gibi ayak ayak üstüne atmış, sandığı bekliyoruz. Gerisini, veresiye satanlar düşünsün.
– Ukrayna krizine iliÅŸkin görüşleriniz nedir?
Her ÅŸeyden önce, ilkesel olarak savaÅŸa karşı çıkmak ve tüm ulusal, uluslararası dengelerden bağımsız olarak barışı savunmak gerekir ve Ukrayna halkının iradesine saygıyı esas almak gerekir. Ancak görünen o ki Batı blokunun Rusya ve Çin’i, Asya’dan sıkıştırma hazırlıklarına karşılık Putin, savaşı kendini en rahat ve en güçlü hissettiÄŸi yerde, Ukrayna’da baÅŸlatarak hamle üstünlüğünü elinde tutmaya çalışacak. Bu savaşın Batı blokunu bir hayli meÅŸgul edeceÄŸi ve planlamalarını gözden geçirmelerine yol açacağı anlaşılıyor.
Savaş kötüdür, savaş yıkıcıdır ama emperyal siyasetin de maalesef ki bir aracıdır. Ukrayna krizi küresel ve ulusal etkileri bakımından önemli sonuçlar doğuracaktır. Enerji ve gıda sorunlarını büyüteceği gibi NATO, Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği, ABD gibi küresel güçlerin diziliminde, nitelik ve niceliklerinde de sorgulamalara, yeni kararlaşmalara yol açacaktır. İçeride de AKP hükümeti tam bir açmaza sürüklenecek ve şimdiye kadarki ilkesiz denge politikasını ya yürütemeyecek ya da o politikasının altında kalacak. Türkiye savaşta asla taraf olmamalı, barış için uğraşmalıdır.
Not: Bu söyleÅŸi, Ukrayna’da sıcak savaşın baÅŸlamasından önce yapıldı.
Kaynak: T24