Diyarbakır Surp Giragos Kilisesi yeniden açıldı

Uzun yıllar harap durumda olan Diyarbakır Surp Giragos Kilisesi Ermeni, toplumunun iÅŸbirliÄŸi ve o dönemdeki Diyarbakır Belediyesi’nin de desteÄŸiyle yenilenmiÅŸ ve 2012 yılında ibadete açılmıştı.

2015 yılında başlayan çatışmalı süreçte kilise hasar gördü, bölgeye girilmesine güvenlik güçlerince izin verilmemesine rağmen kiliseden bazı objeler de çalındı.

Bu sürecin ardından Surp Giragos’un yanı sıra Mar Petyun Keldani kilisesi de Çevre, Åžehircilik ve Ä°klim DeÄŸiÅŸikliÄŸi Bakanlığı’nca saÄŸlanan kaynakla restore edildi.

7 Mayıs Cumartesi günü, Türkiye Ermenileri PatriÄŸi Sahak MaÅŸalyan’ın da katılımıyla saat 16.00’da resmi bir açılış yapıldı ve kilise kutsandı.

Surp Giragos Kilisesi’nin açılışına Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Vali Münir Karaloğlu, Diyarbakır AKP Milletvekilleri Mehmet Mehdi Eker, Ebubekir Bal ve Oya Eronat, Surp Giragos Ermeni Kilisesi Vakfı Başkanı Ergün Ayık ile yurt içi ve yurt dışından gelen çok sayıda davetli katıldı.

Açılış konuÅŸması yapan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Diyarbakır’ın farklı kültürlere, inançlara ev sahipliÄŸi yapmış, medeniyetlerin beÅŸiÄŸi olan, Türkiye’nin kadim ÅŸehirlerinden olduÄŸunu kaydetti.

Bakan Ersoy, “Farklı kültür ve inançların bir arada huzur içinde yaÅŸadığı, özgürce ibadet edebildiÄŸi Diyarbakır, birçok kıymetli yapıya da ev sahipliÄŸi yapmaktadır” dedi.

Bakan Ersoy, “Biz Anadolu’nun dört bir yanında bulunan ibadethanelerin, saygının ve aramızdaki kardeÅŸliÄŸin niÅŸanesi olduÄŸuna inanıyoruz. Unutmamalıyız ki ibadethanelere ve inançlara saygı kadar bunların korunması da o kadar önemlidir. Biz bunu aynı zamanda kendi sorumluluÄŸumuz olarak görmekteyiz. Bugün açılışını gerçekleÅŸtirdiÄŸimiz Surp Giragos Ermeni ve Mar Petyun Keldani kiliselerinin restorasyonları da bu sorumluluk anlayışı çerçevesinde gerçekleÅŸtirilmiÅŸtir. Bu çerçevede Surp Giragos Ermeni kilisesinde yarın ayin gerçekleÅŸecek olmasından, terörün hedefi olan bu yapının yeniden ibadete açılacak olmasından ötürü kilise cemaatinin heyecanını paylaÅŸtığımızı belirtmek isterim. OrtadoÄŸu’daki en büyük Ermeni Gregoryen Kilisesi olan bu yapının sadece kentteki vatandaÅŸlarımız açısından deÄŸil Dünya kültürel mirası açısından da ne denli önemli bir yapı olduÄŸunu biliyoruz. Yaklaşık 32 milyon liraya mal olan bu restorasyonların kültürel mirasın korunması adına çok anlamlı bir çalışma olduÄŸuna inanıyorum” dedi.

Türkiye Ermenileri Patriği Sahak Maşalyan da şunları söyledi:

“Burada büyük bir açılış töreni kendiliÄŸinden tarihi bir önem arz etmektedir. Biz de Ä°stanbul ve farklı yörelerden bu önemli olaya katıldığımız için yüce Allah’a hamd sunuyoruz. Her tapınağın ayrı bir kiÅŸiliÄŸi vardır, bu kilisede kiÅŸiliÄŸi olan bir tapınaktır. Åžimdi deÄŸil ama geçmiÅŸ zamanlarda bir medeniyetin doruÄŸu ulaÅŸtığı en uç nokta mabetlerinin görkemiyle oluÅŸurdu. Bu yüzden insanlar sanatlarının ve zenginliklerinin tüm olanaklarını tapınaklarını kurmak ve donatmak için seferber ederlerdi. Çünkü eski insanlar hayatın kendilerine Allah’ın sunduÄŸu armaÄŸan olarak bilirlerdi, tapındıkları mabetleri ise tanrılarına onların bir armaÄŸanıydı. Çatışmalar sonucunda kilise harabeye döndü, ancak yeni bir onarım için bütçe bulmak imkansız olduÄŸundan tekrar resmi temasların sonucunda Çevre ve Åžehircilik Bakanlığı’ndan çıkarılan ödenekle kilisenin restorasyonu gerçekleÅŸti. Bu açılışın Diyarbakırlı Ermeniler için bir bayram günü olduÄŸuna hiç şüphe yoktur. Diyarbakır’ın gittikçe azalan Hıristiyan bakiyesi için bu kilisenin açılışı bir can suyu niteliÄŸi taşıyor. Ermeni dünyası içinde Türk ve Ermeni iliÅŸkilerinin geliÅŸtirilmesi açısından önemli ve anlamlı dostluk mesajı içermektedir”

Açılış için Ä°stanbul’dan ve yurtdışından pek çok misafir de Diyarbakır’a ulaÅŸtı, Türkiye Ermenileri PatrikliÄŸi’ne baÄŸlı ruhaniler de açılışa katıldı. Açılış Türkiye Ermenileri PatrikliÄŸi’nin facebook sayfasından da canlı yayınlandı. (https://www.facebook.com/TRHayBad)

Diyarbakır Surp Giragos Ermeni Kilisesi 1376 yılında yapılmış. Tarihi Sur Ä°lçesi’nde Ermeniler’in yoÄŸun yaÅŸadığı FatihpaÅŸa Mahallesi’ndeki Kilise, 1915’e kadar Ermeniler tarafından kullanıldı ancak bu tarihten sonra kentteki Ermenilerin büyük çoÄŸunluÄŸu sürüldü ya da öldürüldü.

1. Dünya Savaşı sırasında karargâh olarak kullanılan kilise, daha sonra Sümerbank’ın pamuk deposu olarak iÅŸlev gördü. 1960 yılından itibaren tekrar ibadete açılan 3 bin metrekarelik alan üzerindeki Surp Giragos Ermeni Kilisesi, özellikle 1980 yılından sonra kentte kalan Ermeniler’in batı illeri ve Avrupa ülkelerine çeÅŸitli nedenlerle göç etmesi sonucu 2012’ye kadar boÅŸ ve harap vaziyette kaldı.

Kaynak: Agos