Çağdaş ÇETİNDEMİR
Sabah Gazetesi
Ermeni tehciri sırasında hayatını kaybedenler için Ä°stanbul’da yarın anma töreni düzenlenecek. Bir grup politikacı, akademisyen, yazar, çizer ve sanatçı, 24 Nisan’da Taksim’de buluÅŸarak, “Bu acı bizim acımız, bu yas hepimizin” mesajı verecek. Grup, 1915’te hayatını kaybedenler için mumlar yakacak, isim listelerinin üzerine çiçekler bırakacak. Yarım saat süreyle sessiz oturma eylemi yapacak olan grup, daha sonra Türkiyeli Ermeni gençlerin kurduÄŸu Nor Zartonk oluÅŸumunun “1915’te Ne OlmuÅŸtu” adlı belgeselini izleyecek.
Ä°nternette altına 67 aydının imza attığı bildiride, “1915’te, nüfusumuz henüz 13 milyonken, bu topraklarda 1.5 – 2 milyon Ermeni yaşıyordu. Trakya’da, Ege’de, Adana’da, Malatya’da, Van’da, Kars’ta… Samatya’da, ÅžiÅŸli’de, Adalar’da, Galata’da… 24 Nisan 1915’te ‘gönderilmeye’ baÅŸlandılar. Onları kaybettik. Artık yoklar. Mezarları bile yok. ‘Büyük Felaket’in vicdanlarımıza yüklediÄŸi ‘Büyük Acı’ ise olanca ağırlığıyla, 95 yıldır büyüyor” diyerek anmaya çaÄŸrı yapılıyor. Ancak bu anmayı destekleyenler kadar, diyasporanın amaçlarına paralel düştüğü için karşı çıkanlar da var.
Tarihçi Prof. Dr. Halil Berktay: Toplumun vicdanı artık eskimiş, köhnemiş yalanları kabul etmiyor. Türkiye toplumu muazzam bir değişim içerisinde. Metinde soykırım sözcüğü geçmiyor. 1915 soykırım mıydı, değil miydi tartışması saçma ve yanlış bir tartışmadır. İşin özü hukuken soykırım kategorisine girip girmediği değil.
Emekli Askeri Hâkim Ãœmit KardaÅŸ: Türkiye’nin yüzyıllık bir meseleyle yüzleÅŸme zamanının gelip geçtiÄŸini görüyoruz. Bunlar, geçmiÅŸte yaÅŸanan trajik olaylar. ‘Bizim atalarımız, bunu yapmamıştır’ gibi bir savunma gayri ciddi. EÄŸer sizin yaptıklarınız uluslararası kamuoyu vidanında mahkum edilmiÅŸse ve yargılanmışsa ‘Bu soykırımdır deÄŸildir’ gibi çabaların bir anlamı yok.
Sanatçı Lale Mansur: Büyük bir acı yaÅŸandı. Bu görmezden geliniyor. Ben de buna duyarsız kalamıyorum. ÇaÄŸrı metninde her ÅŸey çok güzel ifade edildi. 24 Nisan’da Taksim’de olacağım.
Tarihçi Prof. Dr. Toktamış Ateş: Bu tür girişimler diyasporanın amaçlarına paralel düşüyor. Diyasporanın amacı kendilerinin soykırım dediği benim facia dediğim olayları canlı tutmaktır. Ancak bunu dile getiren bazı girişimlere de sıcak baktığımı söyleyemem.
Tarihçi Prof. Dr. Yusuf Halaçoğlu: İnsani bakış açısını yansıttığını düşünmüyorum. Tamamen ideolojik davranıyorlar. Eğer ideolojik davranmıyor olsalar, o tarihte 518 bin Müslüman katledildi. Bu 518 bin Müslüman konusunda ne diyorlar? Bence biraz da ırkçılık yapıyorlar.