AÄ°HM, “SavaÅŸ Karşıtları” adlı internet sitesinin sahibi Halil Savda tarafından açılan davada, Avrupa Ä°nsan Hakları SözleÅŸmesi’nin insanlık dışı muamelenin önlenmesi, vicdan özgürlüğü ve adil yargılanmayla ilgili maddelerinin ihlal edildiÄŸine hükmetti.
AÄ°HM belgelerine göre 1990’lı yıllarda PKK üyesi olduÄŸu gerekçesiyle 14 yıl 7 ay hapis cezasına mahkum edilen Halil Savda, cezasını çektikten sonra askerlik yapmayı reddetmiÅŸ, bu nedenle askeri mahkemeler önünde hakkında davalar açılmış ve bu davalar sonunda çeÅŸitli hapis ve disiplin cezalarına mahkum edilmiÅŸti.
2007 yılında Savda hakkında “askerliÄŸini yapabilir” kararı veren askeri doktorlar 2008 yılında “antisosyal kiÅŸiliÄŸi” nedeniyle “çürük” raporu hazırlamış, Savda bu rapor sonrası askerlikten “muaf” tutulmuÅŸtu.
‘Ä°nsanlık Dışı Muamele’
AÄ°HM, daha önce Türkiye’den gelen vicdani ret kararlarında olduÄŸu gibi Savda davasında da vicdani retçilere yönelik tutukluluk, yargılama ve mahkumiyet gibi uygulamaları “insanlık dışı muamele” olarak tanımladı ve bu durumun Avrupa Ä°nsan Hakları SözleÅŸmesi’nin iÅŸkence ve insanlık dışı uygulamayla mücadeleyi kapsayan 3’üncü maddesine aykırı olduÄŸuna hükmetti. Vicdani retçilere askerlik hizmeti dışında alternatif sunulmuyor olmasını vicdan özgürlüğünün ihlali olduÄŸunu tekrarlayan AÄ°HM, bu kiÅŸilerin askeri mahkemeler önünde yargılanmasının da Avrupa Ä°nsan Hakları SözleÅŸmesi’nin adil yargılanmayla ilgili maddesine aykırı olduÄŸunda hüküm kıldı.
12 Bin Euro Tazminat
Karar gereÄŸi Türk hükümeti davacıya 12 bin Euro manevi tazminat ve bin 975 Euro mahkeme masrafı ödeyecek. Öte yandan, Türk hükümeti AÄ°HM kararlarının uygulanışının denetleyicisi olan Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi önünde vicdani retçilere yönelik olumlu bir adım attı. Türk hükümeti Strasbourg’da Avrupa Konseyi’ne vicdani ret konusunda Ankara’ya karşı AÄ°HM’de ilk davayı kazanan Murat Ãœlke hakkındaki arama kararının EskiÅŸehir Askeri Mahkemesi tarafından kaldırıldığını bildirdi. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, Türk hükümetinden gelen bu bilgiyi “memnuniyetle karşıladığını” belirten bir karar aldı.