Beyza KURAL
Bianet
Ä°nsan Hakları DerneÄŸi Irkçılığa Karşı Komisyon’un bugün “Mavi Kitap” ile ilgili komisyon üyesi Ragıp Zarakolu ve Gomidas Enstitüsü BaÅŸkanı Tarihçi Ara Sarafyan’ın katıldığı bir basın açıklaması düzenledi.
“Parlamenterlerin Okuma ve Ä°letiÅŸim Özgürlüğüne Sahip Çıkalım” baÅŸlıklı açıklamadan sonra katılımcılar, Galatasaray Postanesine giderek Sarafyan ve Lordlar Kamarası üyesi Lord Avebury’ün hazırladığı Mavi Kitap’ın sansürsüz baskısını Meclis BaÅŸkanı ve Ä°nsan Hakları Komisyonu üyelerine gönderdi.
“Mavi Kitap” 1916’da Ä°ngiliz Parlamentosu’nun Ermenistan’da son zamanlarda yaÅŸanan olaylar” hakkındaki delilleri toplamaları için görevlendirdiÄŸi James Bryce ve Arnold Toynbee’nin çalışmaları sonucunda hazırlandı. Tanıkların ifadelerine dayanan ve”The Treatment of Armenians in the Ottoman Empire 1915-1916″ adı verilen çalışma, Ä°ngiliz Parlamentosu’nun mavi kitaplar serisinde yayınlandı.
Sarafyan: Mavi Kitap inkar çalışmalarının hedefinde oldu
1980’ler Türkiyesinde kitaba yapılan muameleyi Sarafyan anlatıyor:
“Kitap, Ermeni katliamını inkar etmek için yeniden çalışmalara giriÅŸen TBMM’nin hedefindeydi. Ä°ddialar, Mavi Kitap’ın düzmece tanıklıklardan oluÅŸtuÄŸu yönündeydi. Bu konuda araÅŸtırmalara baÅŸladım ve düzmece iddialarının yanlış olduÄŸunu gördüm. 1998’de bu çalışmam ‘Hatırlama ve Ä°nkar’ baÅŸlığıyla kitap olarak yayınlandı. 2000 yılında yöneticisi olduÄŸum Gomidas Enstitüsü, tanıklıkları inceledikten sonra kitabı tekrar bastı. Böylece Mavi Kitap’ın düzmece deÄŸil gerçek tanıklıklara dayandığı ispatlanmış oldu.”
2005’te ise CHP Milletvekili Şükrü ElekdaÄŸ’ın giriÅŸimiyle TBMM’de yer alan bütün milletvekilinin imzasını yer aldığı bir mektup Ä°ngiliz Parlamentosu’na gönderildi. Mektupta Ä°ngiltere Parlamentosu’nun kitabın düzmece tanıklıklara dayanıp Ermeni Soykırımı tezine temel oluÅŸturduÄŸu için özür dilemesi ve kitabı geri çekmesi isteniyordu.
Ä°ngiltere Parlamentosu’ndan 33 milletvekili Mavi Kitap üzerine detaylı çalışma yaptı ve iddialarla ilgili TBMM ile yüz yüze görüşmek istediklerini söyledi. Ancak TBMM bu çaÄŸrıya yanıt vermedi. ÇaÄŸrının yinelenmesi de iÅŸe yaramadı. Ä°ngiliz Parlamentosu’nun ortak bir araÅŸtırma kurulu kurma çaÄŸrısı da yanıtsız kaldı.
Sarafyan: Sessizlik inkarın parçası
Sarafyan ve Lordlar Kamarası üyesi Lord Avebury, Mavi Kitap’ın sansürsüz baskısını, kaynakları göstererek Ä°ngilizce ve Türkçe olarak hazırladılar. 2009’da Ankara Ä°nsan Hakları DerneÄŸi’nde yapılan kitabın tanıtım toplantısına tüm milletvekilleri davet edildi ancak kimse gelmedi.
Sarafyan, bu davranışın Türkiye’de Ermeni Soykırımının inkar edildiÄŸinin bir göstergesi olduÄŸunu söyledi:
“TBMM’nin devam eden sessizliÄŸi de inkarın bir parçası. Burada olmamın nedeni ise inkarcılığı teÅŸhir etmek istemem.”
Zarakolu: Parlamento “zararlı” neÅŸriyattan korunmaya çalışılıyor
Kitap meclisteki bütün milletvekillerine gönderildi ancak kitapların milletvekillerine ulaşması engellenerek yayınevine geri gönderildi.
Zarakolu kitapların milletvekillerine ulaÅŸmasını dönemin Meclis BaÅŸkanı Köksal Toptan’ın kargo ÅŸirketine verdiÄŸi talimatla önlediÄŸini söyledi:
“Bu bize kontrol mekanizmasının ne kadar güçlü olduÄŸunu, parlamentonun da ‘zararlı’ neÅŸriyattan uzak tutulmaya çalışıldığını gösteriyor. Akademik özgürlük, iletiÅŸim ve bilgi edinme özgürlükleri konusunda parlamentoda bile ciddi sorunlar olduÄŸunun bir göstergesi.
“Mavi Kitap insan hakları tarihi açısından önemlidir. Milletvekilleri mektup yazarken bu kitabı görmediler bile.”
Beşikçi: İnkar sürdükçe arşivler güvenilemez
Sosyolog Ä°smail BeÅŸikçi’nin konuyla ilgili yaptığı açıklama da basın toplantısında okundu. BeÅŸikçi açıklamasında inkarcı siyasetin sürdüğü sürece arÅŸivlerin güvenilir olamayacağını belirtti:
“Bu koÅŸullarda olayı yaÅŸayanların, tanıkların anlatımları daha deÄŸerlidir. Mavi Kitap’taki anlatımlar bu bakımdan paha biçilmez deÄŸerdedir.
“Dilerim 80 sene sonraki Türkiye çok daha demokratik bir Türkiye olur. O demokratik Türkiye’de de inkarcı siyasetlere yer kalmaz.”