Etkin Haber Ajansı
1915 Ermeni soykırımı anma günü olan 24 Nisan’ın haftasında, Surp Haç Tıbrevank’tan YetiÅŸenler DerneÄŸi’nin Agos Gazetesi ile birlikte Cezayir Toplantı Salonu’nda “Onlar da Gazeteciydi” adlı panel düzenledi.
Panelle, 1915 Soykırımı’nda hayatını kaybeden Ermeni Gazeteciler anıldı. Rober KoptaÅŸ, AraÅŸtırmacı Bülent Tellan, Belge Yayınları sahibi Ragıp Zarakolu ve gazeteci Ali BayramoÄŸlu’nun konuÅŸmacı olarak katıldığı panelde, 1915’te katledilen Ermeni gazetecilerin isimlerinin “Öldürülen Gazeteciler Listesinde” yer verilmesi istendi.
‘Farkındalığı Yaratmak Ä°stiyoruz’
Tıbrevank DerneÄŸi’nden Ari Hergel, paneli 24 Nisan’a yakın bir tarihte düzenleme nedenlerini “1915’te yaÅŸananlar Türkiye’de, sadece Amerika ve Avrupa’da parlamentolarında geçecek kanunlar veya devlet baÅŸkanlarının seçtiÄŸi kelimelerle gündeme geliyor. Buna alternatif bir gündem belirlemek, 1915’e yaÅŸananlara dair farkındalığı arttırmak ve o dönemin gerçeklerini göz önünde tutmak istedik” diyerek anlattı.
‘1915 Uluslararası Bir Mesele Olarak Algılanıyor’
Agos Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Rober KoptaÅŸ, “Bu panelle 2011’den 1915’e, meslektaÅŸtan meslektaÅŸa bir köprü kurmak istediklerini” söyledi. GeçmiÅŸle yüzleÅŸerek barışçıl bir gelecek kurmak inancında olan insanların çoÄŸalmasıyla 1915’te yaÅŸananların Türkiye’de yakın zamanlarda konuÅŸulmaya baÅŸlandığına iÅŸaret eden KoptaÅŸ, konuÅŸmasına şöyle devam etti: “1915’te büyük bir felaket yaÅŸandı. 24 Nisan’da Ä°stanbul’da 230’u aÅŸkın Ermeni aydın tutuklandılar. Trenlerle AyaÅŸ’a gönderildiler. Bu isimlerin pek çoÄŸu katledildi, aralarında birçok Ermeni gazeteci de vardı. Bu güne kadar bu hikayeleri bilmeden yaÅŸadık ve bundan kaynaklanana derin bir sessizlik vardı. Gazetecilik meslek örgütleri de, öldürülen gazeteciler listelerinde 1915’te yaÅŸamını yitiren Ermeni gazetecilere yer vermiyordu.”
1915’te yaÅŸananların daha çok uluslararası mesele olarak algılandığına, oysa olayların meydana geldiÄŸi topraklarda konuÅŸulmadığına dikkat çeken KoptaÅŸ, öldürülen gazeteciler listelerinde Ermenilere yer verilmesinin önemini ise şöyle anlattı: “Bu tip vefa borçları ve vicdani yükümlülükler, aslında olayların bu topraklarda yaÅŸandığını ve çözümün de bu topraklarda atacağımız adımlarla mümkün olduÄŸunu gösteriyor. Bu topraklarda hangi dinden, etnik kökenden olursa olsun mesleÄŸini yaparken öldürülmüş, eline kalemden baÅŸka bir ÅŸey almamış meslektaÅŸlara vicdani bir borcumuz var. Bu borcumuzu, onlara saygı duruÅŸunda bulunarak ödeyebilir, bu sayede toplumun geçmiÅŸle yüzleÅŸmesine ve Türkiye’nin daha demokratikleÅŸmesine katkıda sunabiliriz.”
‘Gazetecilere ve AraÅŸtırmalarına Dikkat Verilmiyor’
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin düzenlediÄŸi bir yarışmaya, içinde 1915’te öldürülen Ermeni gazetecilerin de yer aldığı bir dosyayla katılan ve çalışması jüri tarafından “dikkate deÄŸer” olarak mansiyon ödülüne layık görülen Bülent Tellan ise şöyle konuÅŸtu: “AraÅŸtırmaya, gazetecilerin, topluma haber verme özgürlüğünün engellenmesi için devlet veya baÅŸka örgüt tarafından öldürüldüğü gerçeÄŸinden yola çıkarak baÅŸladım. Bu sırada 1915’te olaylar sırasında birçok Ermeni gazetecinin yaÅŸadığı topraklardan sürüldüğünü, öldürüldüğünü gerçeÄŸiyle yüzleÅŸtim.”
Geçen sürede araÅŸtırma sonuçlarının dikkate alınmadığını belirten Tellan “Gazetecilik mesleÄŸinin en temel örgütleri öldürülen gazeteciler konusuna çok fazla önem vermiyorlar. ÇaÄŸdaÅŸ Gazeteciler Cemiyeti’ni ayrı tutmak gerekiyor. Onlar listelerini güncelleyip, 1915’te öldürülen gazetecilerin isimlerini listeye dahil ettiler. Listeler biraz da ideolojik kaygılarla oluÅŸturuluyor. Cezaevindeki gazetecilerin, gazeteci deÄŸil de terörist olduÄŸunun söylenmesi gibi öldürülen gazetecilerin kimliÄŸi ve listede yer alması da o bu siyasi düşünüşlerle ÅŸekilleniyor. MesleÄŸin onurunu korumak için gazetecilerin kimliklerine, siyasi düşüncelerine bakılmaksızın listeler güncellenmeli” dedi.
‘Sansürün Kalkmasında Ermeni Basınının Önemine Vurgu’
Belge Yayınları sahibi Ragıp Zarakolu, konuÅŸmasında 1915’te öldürülen bazı gazeteciler hakkında bilgiler verdi. “1908 devrimi”ne giden süreçte, sansürün kalkmasında Ermeni basının rolü olduÄŸuna vurgu yaptı.
‘Anmalar Önemli Bir Yerde Duruyor’
Yeni Åžafak Gazetesi yazarı Ali BayramoÄŸlu da geçmiÅŸle yüzleÅŸmenin önemine deÄŸindiÄŸi konuÅŸmasında “Bu yıl 24 Nisan’da Ankara’da, Diyarbakır’da, Ä°zmir’de ve Ä°stanbul’da, Müslüman liberallerin, Kürtlerin ve solcuların katılımıyla saygıyla anılacak. Bu anmalar az bile görülse rölatif olarak bakıldığında önemlidir. 1915 ilgili çalışmalarda üç önemli mesele var” dedi. BayramoÄŸlu, bu üç meseleyi ÅŸu ÅŸekilde sıraladı: Sorumluluk, saygı, yeniden kurmak.