DÄ°HA
“Ä°lk kez halk tarafından yapılacak olan seçimle belirlenecek olan CumhurbaÅŸkanlığı seçimlerinin takvimi iÅŸlemeye baÅŸlarken, adaylar da beli olmaya baÅŸladı. CHP’li küskün vekiller yeni alternatif bir aday çıkarmaz ise seçimler ÅŸimdiye kadar adaylığını açıklayan BaÅŸbakan Recep Tayip ErdoÄŸan, CHP ve MHP’nin adayı Ekmelledin Ä°hsanoÄŸlu ve HDP ile demokratik kesimlerin adayı Selahattin DemirtaÅŸ arasında geçecek. Seçime 3 aday katılıyor olmasına raÄŸmen aslında iki çizgi yarışacak.
Ä°lk defa halk tarafından 10 AÄŸustos günü yapılacak seçimlerle belirlenecek olan CumhurbaÅŸkanlığı seçimleri için adaylık için son baÅŸvuru günü yarın. Åžimdiye kadar adaylığını deklere eden ve baÅŸvurusu yapılan 3 aday netleÅŸmiÅŸ oldu. 3 Temmuz saat 17.00’ye kadar baÅŸka herhangi bir aday baÅŸvuruda bulunmaz ise çankaya için 3 adaylı bir seçim yapılacak. Bu arada CHP’nin adayına tepki gösteren CHP’li 21 vekil alternatif bir aday çıkarmaz ise bir baÅŸka adayın çıkma ihtimali bulunmuyor. BaÅŸvuran adayların adaylıkları ise en geç 5 Temmuz tarihinde YSK tarafından kesinleÅŸtirilecek. Adaylar 10 AÄŸustos tarihinde yapılan ilk turda salt çoÄŸunluÄŸu saÄŸlayamaz ise ikinci tur seçimler de 25 AÄŸustos tarihinde gerçekleÅŸtirilecek. Ayrıca adayların baÅŸvurularıyla birlikte mal varlıklarını da açıklayacak olması gözleri ErdoÄŸan’ın mal varlığına çevirdi.
Aslında iki çizgi yarışacak
Yapılacak seçime 40 günlük bir süre kala, adayların profilleri de dikkat çekiyor. Şimdiye kadar başvuran adayların profillerine ve temsil ettikleri siyasi çizgilerine bakıldığında, yarışacak olan aday sayısı 3 olmasına rağmen aslında iki farklı çizgi ve eğilim yarışa katılmış olacak.
12 yıllık AKP iktidarı ve Erdoğan
Aslen Rizeli olan Recep Tayyip ErdoÄŸan, 26 Åžubat 1954’te Ä°stanbul’da doÄŸdu. 1965 yılında KasımpaÅŸa Piyale Ä°lkokulu’ndan, 1973 yılında ise Ä°stanbul Ä°mam Hatip Lisesi’nden mezun oldu. Fark dersleri sınavını vererek Eyüp Lisesi’nden de diploma aldı. Ãœniversiteyi Marmara Ãœniversitesi Ä°ktisadî ve Ticarî Bilimler Fakültesi’nde okuyan ErdoÄŸan, bu okuldan 1981 yılında mezun oldu. Lise ve üniversite yıllarında Milli Türk Talebe BirliÄŸi öğrenci kollarında aktif görev ErdoÄŸan, 1976 yılında MSP BeyoÄŸlu Gençlik Kolu BaÅŸkanlığı’na ve aynı yıl MSP Ä°stanbul Gençlik Kolları BaÅŸkanlığı’na seçildi. 1980 yılına kadar bu görevlerini sürdüren ErdoÄŸan, siyasi partilerin kapatıldığı 12 Eylül döneminde, özel sektörde bir süre müşavirlik ve üst düzey yöneticilik yaptı. 1983 yılında kurulan Refah Partisi ile fiilî siyasete geri dönen ErdoÄŸan, 1984 yılında Refah Partisi BeyoÄŸlu Ä°lçe BaÅŸkanı, 1985 yılında ise Refah Partisi Ä°stanbul Ä°l BaÅŸkanı ve Refah Partisi MKYK üyesi oldu. 27 Mart 1994 yerel seçimlerinde Ä°stanbul BüyükÅŸehir Belediye BaÅŸkanı seçilen ErdoÄŸan, 12 Aralık 1997’de yaptığı konuÅŸmadan dolayı hapis cezasına mahkum edildi ve Ä°stanbul BüyükÅŸehir Belediye BaÅŸkanlığı görevine son verildi.
Kürt sorunu ve demokratikleşme tavırları hep sorunlu
ErdoÄŸan cezaevinden çıkmasının ardından 14 AÄŸustos 2001’de Milli Görüş geleneÄŸinden gelen Fazilet Partisinden ayrılarak arkadaÅŸlarıyla birlikte AKP’yi kurdu. AKP’nin iktidara gelmesinin ardından 9 Mart 2003’te yenilenen Siirt seçimlerinde milletvekilliÄŸine seçilen ErdoÄŸan, ardından ise BaÅŸbakanlık dönemine baÅŸladı. Günümüze kadar bu görevi sürdüren ErdoÄŸan döneminde Roboski gibi birçok katliam yaÅŸanırken, muhafazakar çizgide siyaset yapan ErdoÄŸan baÅŸta Kürtler olmak üzere toplumun birçok kesimi tarafından protestolara maruz kaldı. ErdoÄŸan’ın Türkiye toplumunun en önemli sorunu olan Kürt sorununa ve demokratikleÅŸme taleplerine karşı dönem içinde deÄŸiÅŸen ve devletçi bir hal alan tavırları hep tartışma konusu oldu.
Erdoğan ile çizgi arkadaşı İhsanoğlu
CHP ve MHP’nin ortak adayı olarak gösterilen Ekmeleddin Ä°hsanoÄŸlu ise ErdoÄŸan ile aynı çizgide yer alan bir isim oldu. Ä°hsanoÄŸlu, 1943 yılında Kahire’de doÄŸdu. Ä°hsanoÄŸlu, Mısır’da Hıdiviye Lisesi’nden mezun olduktan sonra Ayn Åžems Ãœniversitesi Fen Fakültesi’nde yükseköğrenim gördü. 1966’da Fen Fakültesi’nden mezun oldu ve El-Ezher Ãœniversitesi’nde akademik hayata baÅŸladı. Yüksek lisansı sırasında El Ezher Ãœniversitesi’nde asistanlık ve Ayn Åžems Ãœniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde Türk Dili ve Edebiyatı okutmanlığı yaptı. 1980 yılında Ä°slam Ä°ÅŸbirliÄŸi Örgütü’nün tavsiyesi ile Ä°stanbul’da kurulan Ä°slâm Tarih, Sanat ve Kültür AraÅŸtırma Merkezi’nin (IRCICA) baÅŸkanlığına getirildi. Bu görevi 25 yıl sürdürdü. IRCICA bünyesinde Türk ve Ä°slam kültürü konusunda büyük bir ihtisas kütüphanesi ve arÅŸivi kurulmasına öncülük etti. Ä°hsanoÄŸlu döneminde Ä°KÖ isim deÄŸiÅŸtirerek Ä°slam Ä°ÅŸbirliÄŸi TeÅŸkilatı oldu. Aynı dönemde BaÅŸbakan Recep Tayyip ErdoÄŸan ile büyük bir uyum içinde çalışan Ä°hsanoÄŸlu, o dönem yaptığı konuÅŸmalarda ErdoÄŸan’ı sık sık öven bir pozisyonda yer alıyordu. Ä°hsanoÄŸlu ile ErdoÄŸan’ın arasını açan ise Mısır’daki darbe sonrası bir birlerini eleÅŸtirmelerine raÄŸmen dünyaya bakış açıları iki adayı aynı çizgide buluÅŸturdu. Ayrıca ErdoÄŸan’a karşı MHP ve CHP’nin ortak adayı olması nedeniyle de Ä°hsanoÄŸlu, statükonun adayı olarak deÄŸerlendiriliyor.
Özgürlükçü çizginin adayı Demirtaş
Ä°hsanoÄŸlu ve ErdoÄŸan’ın çizgisine alternatif olarak HDP tarafından aday gösterilen Selehattin DemirtaÅŸ ise 1973 yılında Elazığ’ın Palu ilçesinde dünyaya geldi. Babasının iÅŸinden dolayı Diyarbakır’a taşınmak zorunda kalan DemirtaÅŸ eÄŸitimine de burada baÅŸladı. Ãœniversiteye giriÅŸ sınavından Ankara Ãœniversitesi Hukuk Fakültesi’ni kazanan DemirtaÅŸ, okul hayatının bitmesinin ardından ise insan hakları savunucusu olarak siyasetin de içine girdi. DemirtaÅŸ, Osman Baydemir’in baÅŸkanlığını yaptığı, Ä°nsan Hakları DerneÄŸi Diyarbakır Åžubesi yönetimine girdi. Baydemir’in belediye baÅŸkanı seçilmesinin ardından Ä°nsan Hakları DerneÄŸi (Ä°HD) Diyarbakır Åžube BaÅŸkanlığı yapan DemirtaÅŸ, Uluslararası Af Örgütü Diyarbakır Åžubesi ve Türkiye Ä°nsan Hakları Vakfı’nın da kurucuları arasında yer aldı. DemirtaÅŸ, aktif siyasete ise 2007 yılında atıldı. “Bin umut adayı” olarak DemirtaÅŸ, ayrıca DTP’nin de ilk grup baÅŸkanvekili oldu. Anayasa mahkemesinin kararının ardından DTP kapatılırken, DemirtaÅŸ ise kurulan BDP’de eÅŸ baÅŸkanlık görevini üstlendi. DemirtaÅŸ son olarak HDP’nin gerçekleÅŸtirdiÄŸi kongrede HDP eÅŸ genel baÅŸkanı seçilirken, CumhurbaÅŸkanı adayı gösterilmesinin ardından ise kendilerinin barıştan ve özgürlüklerden yana olduklarını diÄŸer iki adayın ise aynı çizgide bulunduÄŸunu söylemiÅŸti.
DemirtaÅŸ’a HDP’nin yanı sıra, CHP’den umduÄŸunu bulamayan sosyal demokratlar, aleviler, demokrat kesimler ve bir çok çevre desteklerini açıklamaya baÅŸladı.