301. Maddeye Bir Makyaj Daha

Emre Ertani
Agos.com.tr

Çalışmaları bir süredir devam eden demokratikleşme paketi kapsamında 301. Madde’de de değişiklik öngörüldüğü ortaya çıktı. Pakette yer alan düzenlemeyle maddenin kapsamı ‘Türk milleti’ ile sınırlı tutulacak. ‘Türkiye Cumhuriyeti Devleti, Türkiye Büyük Millet Meclisi, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti, Devletin yargı organları, Devletin askerî veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak’ ise suç olmaktan çıkacak; ancak kanundaki diğer maddelerde tanımlı fiillere uyması halinde suç olarak değerlendirilecek. Hukukçular İbrahim Kaboğlu, Osman Doğru ve tarihçi Taner Akçam, yapılan bu değişikliğin sadece bir makyaj olduğunu, asıl sorunun maddedeki ‘Türk milleti’ kavramından kaynaklandığı görüşünde.

Kaboğlu: Asıl ‘Türk milleti’ kısmı değişmeli

Kendisi de geçmişte 301. Madde nedeniyle hedef gösterilen Hukukçu İbrahim Kaboğlu, yapılmak istenen düzenlemeyi “Tamamen göz boyama!” sözleriyle eleştirdi. Kaboğlu, “301’i kaldırırsın olur biter. En çok sorun yaratan ‘Türk milletine’ hakaret kısmına dokunulmuyor” dedi: “Bu değişikliğin somut bir etkisi olmaz. Demokratikleşme paketi, 301’i kaldırmadığı gibi, diğer hak ve özgürlükleri kısıtlayan maddeleri bile 82 Anayasası’na uyumlu hale getirmiyor. Düşünün, o beğenmediğimiz 82 Anayasası’nın bile gerisinde çok madde var! Demokratikleşmeden bahsediliyor ama seçim barajına dokunulmuyor. Kamuoyunun tepkisi çeken bir yasa düzeltiyormuş gibi yapılıyor. Ayrıca Türk milletine hakarete dokunulmuyor da neden diğerleri kaldırılıyor? TBMM’ye hakaret edilmesiyle Türk milletine hakaret arasında ne tür bir ayrım var? Kaldı ki, TBMM daha somut bir kavram ama Türk milleti soyut bir kavram. Demokratikleşme konusunda STK’larda çok önemli çalışmalar yapıldı, sorunun neden kaynaklandığı biliniyor. Açıkçası, böyle demokratikleşme olmaz.”

Doğru: ‘AİHM kararının gereği yapılmıyor’

“Bugüne kadar 301. maddeden yargılama yapılıp ceza verilirken çok büyük ölçüde Türk milletine hakaretten yargılama yapıldı” diyen Osman Doğru ise, “Taner Akçam kararında, AİHM, ‘Türk milletini aşağılama’dan soruşturma açılmasını bile ifade özgürlüğünü ihlal olarak değerlendirmişti. Bu değişiklik bu şekilde yapılırsa, AİHM’in kararının gereği yapılmış olmayacak. Diyelim ki Taner Akçam tekrar benzer bir yazı yazdı, bu konuda soruşturma yine Türk milletini aşağılamaktan yapılacak. O madde hâlâ yerli yerinde durmuş olacak. 301 asıl işlevini sürdürmüş oluyor” dedi.

Akçam: ‘Hükümet Cemil Çiçek sendromu yaşıyor’

1915-17 yıllarında yaşananları soykırım olarak nitelendirdiği için hakkında soruşturma açılan tarihçi Taner Akçam, dava açılmasına gerek görülmese de, akademik çalışmaları hedef alındığı için 301. maddeyi AİHM’e taşımıştı. Yeni düzenleme hakkında, “Maddeye ilişkin benim ilk intibam çok şeyin değişmeyeceği. Nedeni de Türk Milleti ifadesi. Bence bu ifade çıkartılmadığı ve madde devletin kurumları ile sınırlı tutulmadığı müddetçe sorun yaratır” dedi. “Kim tanımlayacak Türk Milleti’ni?” diye soran Akçam, şöyle devam etti: “Kim bu? Neredeki Türkler? Hangi zaman dilimi? Tarihin hangi dönem? Çok muğlak ve anlamsız bir ifade bu. Böyle kanun maddesinin olabileceğini düşünmek bile istemem.”
2005’te yapılan Ermeni Konferansı’nın dahi ‘Türk Milletine hakaret’ olarak yorumlanıp soruşturma açıldığını hatırlatan Akçam, “Şimdi aynı mantıkla gene dava açılır. Galiba hükümet Cemil Çiçek sendromu yaşıyor” dedi.