«… Եթէ Թուրքիա Ժողովրդավար Երկիր Մը Ըլլայ, Ցեղասպանութեան Հարցն Ալ Կը Լուծուի»

«Զաւարեանական Էջ» Յանձնախումբ
Ô±Õ¦Õ¤Õ¡Õ¯

ՀԱՐՑՈՒՄ.- Պոլսահայ գաղութը հայկական ինքնութեան հարց ունի՞: Հայապահպանման ի՞նչ միջոցներու կը դիմէ գաղութը:

ՍԱՅԱԹ ԹԵՔԻՐ.– ÕŠÕ¸Õ¬Õ½Õ¡Õ°Õ¡Õµ ÕªÕ¸Õ²Õ¸Õ¾Õ¸Ö‚Ö€Õ¤Õ¨ Õ¡Õ´Õ¥Ö€Õ«Õ¯Õ¡Õ°Õ¡Õµ Õ¯Õ¡Õ´ Õ¬Õ«Õ¢Õ¡Õ¶Õ¡Õ¶Õ¡Õ°Õ¡Õµ ÕªÕ¸Õ²Õ¸Õ¾Õ¸Ö‚Ö€Õ¤Õ«Õ¶ Õ¶Õ´Õ¡Õ¶ Õ°Õ¡ÕµÕ¯Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ«Õ¶Ö„Õ¶Õ¸Ö‚Õ©Õ¥Õ¡Õ¶ հարց Õ¸Ö‚Õ¶Õ«: Õ„Õ¥Õ¶Ö„ Õ¥Ö€Õ¯Õ¡Ö€ ÕªÕ¡Õ´Õ¡Õ¶Õ¡Õ¯Õ§ Õ« Õ¾Õ¥Ö€ ÕŠÕ¸Õ¬Õ«Õ½ Õ¯Õ¨ Õ£Õ¿Õ¶Õ¸Ö‚Õ«Õ¶Ö„, Õ¥Ö‚ Õ´Õ¥Ö€ Õ¡Ö€Õ´Õ¡Õ¿Õ¶Õ¥Ö€Õ¨ Õ¯Õ¸Ö‚ Õ£Õ¡Õ¶ Ô±Ö€Õ¥Ö‚Õ´Õ¿Õ¡Õ°Õ¡ÕµÕ¡Õ½Õ¿Õ¡Õ¶Õ§Õ¶: Õ„Õ¥Ö€ Õ«Õ¶Ö„Õ¶Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶Õ¨ Õ¥Ö‚ Õ´Õ¥Ö€ Õ´Õ·Õ¡Õ¯Õ¸ÕµÕ©Õ¨ Õ¯Õ¨ ÕºÕ¡Õ°Õ¥Õ¶Ö„ Õ°Õ¡ÕµÕ¯Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ դպրոցներուն Õ¸Ö‚ Õ¦Õ¡Õ¶Õ¡Õ¦Õ¡Õ¶ Õ¯Õ¡Õ¦Õ´Õ¡Õ¯Õ¥Ö€ÕºÕ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Ö‚Õ¶ միջոցով, բայց Õ´Õ¡Õ¶Õ¡Ö‚Õ¡Õ¶Õ¤` եկեղեցիին Õ·Õ¶Õ¸Ö€Õ°Õ«Ö‚: Սակայն, Õ«Õ´ Õ¯Õ¡Ö€Õ®Õ«Ö„Õ¸Õ¾Õ½, Õ¯Ö€Ö…Õ¶Õ§Õ¶ Õ¡Ö‚Õ¥Õ¬Õ« ÕºÕ§Õ¿Ö„ Õ§ Õ¯Õ¡ÕºÕ¸Ö‚Õ«Õ¶Ö„ Õ´Õ¥Ö€ Õ´Õ·Õ¡Õ¯Õ¸ÕµÕ©Õ«Õ¶ Õ¥Ö‚ Õ´Õ¥Ö€ Õ¬Õ¥Õ¦Õ¸Ö‚Õ«Õ¶` Õ¨Õ¬Õ¬Õ¡Õµ գիտակցաբար Õ¯Õ¡Õ´ անգիտակցաբար:

Թուրք պետութեան կողմէ միշտ ճնշումներ եղած են, բայց կարեւորը այն է, թէ մենք ինչպէ՛ս կը հակազդենք այս ճնշումներուն: Հայապահպանումը աւելի այս հակազդեցութեան միջոցով եղած է: Օրինակ` ուրիշ գաղութներու մէջ այսպիսի ճնշումներ գոյութիւն չունին, հետեւաբար ժողովուրդը հակազդելու պէտք չ՛ունենար եւ հետզհետէ կը ձուլուի: Միւս կողմէ, հայապահպանման ուրիշ ձեւ մը կայ: Ծպտեալ հայերը, որոնք թրքական անուն ունին, գաղտնի ձեւով իբրեւ հայ կ՛ապրին եւ կ՛ունենան երկրորդ անուն մը` հայկական, բայց միշտ կը վախնան թուրք պետութենէն, որովհետեւ ինքզինք հայ յայտարարելը կրնայ զիրենք վտանգի ենթարկել, ինչ որ պատահած է ասկէ առաջ:

Հ.- Ինչպէ՞ս են պոլսահայ ժողովուրդին յարաբերութիւնները թուրք ժողովուրդին եւ թուրք պետութեան հետ եւ ընկերային ի՞նչ հարցեր գոյութիւն ունին:

Ս. Ô¹.– Ô±Õ·Õ­Õ¡Ö€Õ°Õ¡Õ£Ö€Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ¤Õ«Ö€Ö„Õ§Õ¶ Õ´Õ¥Õ¯Õ¶Õ¡Õ®` Õ€Õ¡ÕµÕ¡Õ½Õ¿Õ¡Õ¶Õ« Õ°Õ¡ÕµÕ¸Ö‚Õ¶ Õ°Õ¡Õ´Õ¡Ö€ Õ©Õ¸Ö‚Ö€Ö„Õ¨ Õ«Ö€ դրացին Õ§, Õ½ÖƒÕ«Ö‚Õ¼Ö„Õ¡Õ°Õ¡ÕµÕ¸Ö‚Õ¶ Õ°Õ¡Õ´Õ¡Ö€ Õ©Õ¸Ö‚Ö€Ö„Õ¨ 1915-Õ« Õ¸Õ³Ö€Õ¡Õ£Õ¸Ö€Õ®Õ¶ Õ§, Õ«Õ½Õ¯ ÕºÕ¸Õ¬Õ½Õ¡Õ°Õ¡ÕµÕ¸Ö‚Õ¶ Õ°Õ¡Õ´Õ¡Ö€ Õ©Õ¸Ö‚Ö€Ö„Õ¨ դրացին Õ§, Õ¯Õ¡Õ´ Õ¨Õ¶Õ¯Õ¥Ö€Õ¨, Õ¯Õ¡Õ´ Õ½Õ«Ö€Õ¥Õ¬Õ«Õ¶: ÕˆÖ‚Ö€Õ¥Õ´Õ¶ ÕºÕ¸Õ¬Õ½Õ¡Õ°Õ¡ÕµÕ¨ Õ¡Ö‚Õ¥Õ¬Õ« Õ¡Õ¼Ö…Ö€Õ¥Õ¡Õµ Õ¥Ö‚ Õ¡Õ¶Õ´Õ«Õ»Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ ÕµÕ¡Ö€Õ¡Õ¢Õ¥Ö€Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶ Õ¸Ö‚Õ¶Õ« Õ©Õ¸Ö‚Ö€Ö„Õ«Õ¶ Õ°Õ¥Õ¿, բացի ÕºÕ¥Õ¿Õ¸Ö‚Õ©Õ¥Õ¡Õ¶ Õ¯Õ¸Õ²Õ´Õ§ Õ³Õ¶Õ·Õ¸Ö‚Õ´Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Ö‚Õ¶ ÕªÕ¡Õ´Õ¡Õ¶Õ¡Õ¯: Ô½Õ¡Õ¼Õ¶ Õ¡Õ´Õ¸Ö‚Õ½Õ¶Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶Õ¶Õ¥Ö€ Õ·Õ¡Õ¿ Õ¯Õ¡Õ¶. 1990-Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ©Õ¸Ö‚Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ§Õ¶ Õ¥Õ¿Ö„ Õ¥Ö€Õ¯Õ«Ö€Õ¨ Õ·Õ¡Õ¿ փոխուեցաւ: Õ†Õ¡Õ­Õ¡ÕºÕ§Õ½ Õ´Õ«Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Ö‚ միջոցով Õ°Õ¡ÕµÕ¥Ö€Õ¨ Õ¯Õ¨ Õ®Õ¡Õ¶Ö…Õ©Õ¡Õ¶Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ«Ö€Õ¡Ö€Õ¸Ö‚, բայց Õ¶Õ¥Ö€Õ¯Õ¡ÕµÕ«Õ½ Õ´Õ«Õ¸Ö‚Õ©Õ¥Õ¶Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Ö‚Õ¶ Õ©Õ«Ö‚Õ¨ նուազեցաւ, Õ°Õ¡Õ´Õ¡Õ¬Õ½Õ¡Ö€Õ¡Õ¶ ÕµÕ¡Õ³Õ¡Õ­Õ¸Õ²Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Ö‚Õ¶ Õ©Õ«Ö‚Õ¨ շատցաւ, Õ¥Ö‚ Õ°Õ¡ÕµÕ¥Ö€Õ¨ Õ¨Õ¶Õ¤Õ°Õ¡Õ¶Ö€Õ¡ÕºÕ§Õ½ Õ½Õ¯Õ½Õ¡Õ¶ Õ¯Õ¡Õº Õ°Õ¡Õ½Õ¿Õ¡Õ¿Õ¥Õ¬ Õ¡ÕµÕ¬ Õ¡Õ¦Õ£Õ¥Ö€Õ¸Ö‚ Õ°Õ¥Õ¿:Ô¾Õ¡Õ²Ö€Õ¥Õ¬Õ« Õ¤Õ§ÕºÖ„Õ¥Ö€ Õ¶Õ¸ÕµÕ¶Õ«Õ½Õ¯ ÕºÕ¡Õ¿Õ¡Õ°Õ¡Õ® Õ¥Õ¶: Õ•Ö€Õ«Õ¶Õ¡Õ¯, Õ¥Ö€Õ¢ Õ©Õ¸Ö‚Ö€Ö„Õ« Õ´Õ¨ Õ¨Õ½Õ¥Õ´, Õ¸Ö€ Õ°Õ¡Õµ Õ¥Õ´, Õ¯Õ¨ հարցնէ, Õ¥Õ©Õ§ Õ€Õ¡ÕµÕ¡Õ½Õ¿Õ¡Õ¶Õ§ÕžÕ¶ Õ¥Õ¯Õ¡Õ® Õ¥Õ´. Õ¯Õ¡Õ´ Õ¥Ö€Õ¢ ÕµÕ¸ÕµÕ¶ Õ¢Õ¡Ö€Õ¥Õ¯Õ¡Õ´Õ½ Õ¯Õ›Õ¨Õ½Õ§Ö€, Õ©Õ§ ÕŠÕ¸Õ¬Õ½Õ¸Õµ Õ´Ö…Õ¿ Õ£Õ¿Õ¶Õ¸Ö‚Õ¸Õ² Õ¯Õ²Õ¦Õ«Õ§ Õ´Õ¨ Õ¥Õ¯Õ¡Õ® Õ§, հարց տրուեցաւ Õ¡Õ¶Õ¸Ö€, Õ©Õ§ Õ¡Õ¶ Õ¥Õ¯Õ¡Õ® Õ§ Õ…Õ¸Ö‚Õ¶Õ¡Õ½Õ¿Õ¡Õ¶Õ§ÕžÕ¶: Ô¹Õ¸Ö‚Ö€Ö„Õ¥Ö€Õ¸Ö‚Õ¶ Õ´Ö…Õ¿ Õ¿Õ¡Ö€Õ¡Õ®Õ¸Ö‚Õ¡Õ® Õ§ Õ¡ÕµÕ¶ Õ£Õ¡Õ²Õ¡ÖƒÕ¡Ö€Õ¨, Õ¸Ö€ Õ¸Õ¹ Õ©Õ¸Ö‚Ö€Ö„ Õ¡Õ¶Õ±Õ¨ Ö…Õ¿Õ¡Ö€ Õ§, Õ¥Ö‚ Õ¸Õ¹ Õ©Õ§` Ô¹Õ¸Ö‚Ö€Ö„Õ«Õ¸Õµ քաղաքացի: Իրենց Õ°Õ¡Õ´Õ¡Ö€ Ô¹Õ¸Ö‚Ö€Ö„Õ«Õ¸Õµ Õ´Õ§Õ» Õ¸Õ¹ Õ°Õ¡Õµ Õ¯Õ¡Õµ, Õ¸Õ¹ Õ¡Õ¬ ÕµÕ¸ÕµÕ¶: Ô±ÕµÕ½ÕºÕ«Õ½Õ« Õ°Õ¥Õ£Õ¶Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ կեցուածքներ Õ´Õ«Õ·Õ¿ Õ¡Õ¬ ունեցած Õ¥Õ¶ Õ©Õ¸Ö‚Ö€Ö„Õ¥Ö€Õ¨: Ô¸Õ¶Õ¯Õ¥Ö€Õ¡ÕµÕ«Õ¶ հարցեր, Õ¾Õ«Õ³Õ¡Õ¢Õ¡Õ¶Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶Õ¶Õ¥Ö€ Õ´Õ«Õ·Õ¿ ÕºÕ¡Õ¿Õ¡Õ°Õ¡Õ® Õ¥Õ¶: Ô±ÕµÕ¶Ö„Õ¡Õ¶ Õ¡Õ¬ Õ¤Õ«Ö‚Ö€Õ«Õ¶ Õ¹Õ§ Õ¥Õ²Õ¡Õ® Õ©Õ¸Ö‚Ö€Ö„Õ«Õ¶ Õ°Õ¥Õ¿ ÕµÕ¡Ö€Õ¡Õ¢Õ¥Ö€Õ«Õ¬Õ¨: Սակայն Õ¥Ö€Õ¢Õ¥Õ´Õ¶ Õ¯Õ¡Ö€Õ£ Õ´Õ¨ Õ©Õ¸Ö‚Ö€Ö„ Õ¥Ö€Õ«Õ¿Õ¡Õ½Õ¡Ö€Õ¤Õ¶Õ¥Ö€ Õ¸Ö‚Õ¦Õ¡Õ® Õ¥Õ¶ Õ­Ö…Õ½Õ«Õ¬ Հայոց ցեղասպանութեան Õ´Õ¡Õ½Õ«Õ¶` Õ°Õ¡Õµ Õ¨Õ¬Õ¬Õ¡Õ¬Õ½ Õ£Õ«Õ¿Õ¶Õ¡Õ¬Õ§ Õ¥Õ¿Ö„:

Հ.- Ամփոփ ձեւով կրնա՞ք խօսիլ «Նոր զարթօնք»-ին գործունէութեան մասին:

Ս. Ô¹. – «Նոր զարթօնք» Õ·Õ¡Ö€ÕªÕ¸Ö‚Õ´Õ¨ Õ°Õ«Õ´Õ¶Õ¸Ö‚Õ¡Õ® Õ§ 2004-Õ«Õ¶, Õ¥Ö€Õ«Õ¿Õ¡Õ½Õ¡Ö€Õ¤Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶Õ¨ միացնելու Õ¶ÕºÕ¡Õ¿Õ¡Õ¯Õ¸Õ¾: 2005 Õ¥Ö‚ 2006 Õ©Õ¸Ö‚Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Ö‚Õ¶ ուզեցինք Õ¡Ö‚Õ¥Õ¬Õ« աշխուժացնել Õ´Õ«Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶Õ¨, բայց չյաջողեցանք: ÕŠÕ¸Õ¬Õ«Õ½Õ§Õ¶ Õ±Õ¡Õ­Õ¡Õ¯Õ¸Õ²Õ´Õ¥Õ¡Õ¶ Õ¸Ö‚Õ½Õ¡Õ¶Õ¸Õ² Õ¥Ö€Õ«Õ¿Õ¡Õ½Õ¡Ö€Õ¤Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Ö‚ Õ°Õ¥Õ¿ Õ‘Õ¥Õ²Õ¡Õ½ÕºÕ¡Õ¶Õ¸Ö‚Õ©Õ¥Õ¡Õ¶ Õ±Õ¥Õ¼Õ¶Õ¡Ö€Õ¯Õ¶Õ¥Ö€ կատարեցինք: Ձեռնարկներուն ընթացքին բանախօսեցին Õ¢Õ¡Õ¦Õ´Õ¡Õ©Õ«Ö‚ Õ´Õ¿Õ¡Ö‚Õ¸Ö€Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶Õ¶Õ¥Ö€, որոնցմէ Õ§Ö€ Õ¶Õ¡Õ¥Ö‚ Õ€Ö€Õ¡Õ¶Õ¤ Տինք: 2007-Õ«Õ¶ Õ€Ö€Õ¡Õ¶Õ¤ Տինքին Õ½ÕºÕ¡Õ¶Õ¸Ö‚Õ©Õ¥Õ¶Õ§Õ¶ Õ¥Õ¿Ö„ Õ´Õ¡Ö€Õ¤Õ«Õ¯ Õ¡Ö‚Õ¥Õ¬Õ« ոգեւորուեցան Õ¥Ö‚ աշխուժացուցին «Նոր զարթօնք» Õ·Õ¡Ö€ÕªÕ¸Ö‚Õ´Õ¨: Ô±ÕµÕ½ Õ·Õ¡Ö€ÕªÕ¸Ö‚Õ´Õ«Õ¶ Õ¶ÕºÕ¡Õ¿Õ¡Õ¯Õ¶ Õ§ ÕºÕ¡Õ·Õ¿ÕºÕ¡Õ¶Õ¥Õ¬ Õ°Õ¡ÕµÕ¥Ö€Õ¸Ö‚Õ¶ Õ«Ö€Õ¡Ö‚Õ¸Ö‚Õ¶Ö„Õ¨, ցոյցեր Õ¯Õ¡Õ¦Õ´Õ¡Õ¯Õ¥Ö€ÕºÕ¥Õ¬ Õ¥Ö‚ Õ·Õ¥Õ·Õ¿Õ¥Õ¬, Õ¸Ö€ Ô¹Õ¸Ö‚Ö€Ö„Õ«Õ¡Õ¶ ÕªÕ¸Õ²Õ¸Õ¾Ö€Õ¤Õ¡Õ¾Õ¡Ö€ Õ¥Ö€Õ¯Õ«Ö€ Õ´Õ¨ ÕºÕ§Õ¿Ö„ Õ§ Õ¨Õ¬Õ¬Õ¡Õµ: Ô±ÕµÕ¶Ö„Õ¡Õ¶ Õ¡Õ¿Õ¥Õ¶ Õ¸Ö€ ÕªÕ¸Õ²Õ¸Õ¾Ö€Õ¤Õ¡Õ¾Õ¡Ö€ Õ¹Õ§, Õ´Õ¥Õ¶Ö„ Õ¡Õ¦Õ¡Õ¿ ÕºÕ«Õ¿Õ« Õ¹Õ¨Õ¬Õ¬Õ¡Õ¶Ö„, Õ¶Õ¸ÕµÕ¶Õ«Õ½Õ¯ Õ¥Õ©Õ§ Õ¯Õ¡Ö€Õ¥Õ¶Õ¡Õ¶Ö„ Õ´Õ¥Ö€ հարցերը Õ¬Õ¸Ö‚Õ®Õ¥Õ¬: Ô±Ö€Õ¤Õ§Õ¶ Õ¥Õ©Õ§ Ô¹Õ¸Ö‚Ö€Ö„Õ«Õ¡ ÕªÕ¸Õ²Õ¸Õ¾Ö€Õ¤Õ¡Õ¾Õ¡Ö€ Õ¥Ö€Õ¯Õ«Ö€ Õ´Õ¨ Õ¨Õ¬Õ¬Õ¡Õµ, Õ‘Õ¥Õ²Õ¡Õ½ÕºÕ¡Õ¶Õ¸Ö‚Õ©Õ¥Õ¡Õ¶ հարցն Õ¡Õ¬ Õ¯Õ¨ Õ¬Õ¸Ö‚Õ®Õ¸Ö‚Õ«: 2009-Õ«Õ¶ «Նոր զարթօնք»-Õ¨ հիմնեց «Նոր ռատիօ» Õ±Õ¡ÕµÕ¶Õ¡Õ½ÖƒÕ«Ö‚Õ¼Õ« Õ¯Õ¡ÕµÕ¡Õ¶Õ¨, Õ¸Ö€ Õ¿Õ¡Õ½Õ¶Õ°Õ«Õ¶Õ£ Õ¬Õ¥Õ¦Õ¸Ö‚Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Õ¾ ÕµÕ¡ÕµÕ¿Õ¡Õ£Õ«Ö€Õ¶Õ¥Ö€ Õ¯Õ¨ Õ½ÖƒÕ¼Õ§, Õ¸Ö€Õ¸Õ¾Õ°Õ¥Õ¿Õ¥Ö‚ ուզեցինք, Õ¸Ö€ Õ¸Õ¹ Õ´Õ«Õ¡ÕµÕ¶ Õ°Õ¡ÕµÕ¥Ö€Õ¸Ö‚Õ¶ Õ±Õ¡ÕµÕ¶Õ¨ Õ¬Õ½Õ¥Õ¬Õ« Õ¨Õ¬Õ¬Õ¡Õµ, Õ¡ÕµÕ¬ Õ¶Õ¡Õ¥Ö‚` Õ´Õ¥Õ¦Õ« Õ¶Õ´Õ¡Õ¶ ÖƒÕ¸Ö„Ö€Õ¡Õ´Õ¡Õ½Õ¶Õ¸Ö‚Õ©Õ«Ö‚Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Ö‚Õ¶ Õ±Õ¡ÕµÕ¶Õ¨ հասցնել:

Յայտագիրները կ՛անդրադառնան նաեւ կիներու իրաւունքներուն, բնապահպանման եւ այլ նիւթերու: 2010-ին հիմնուեցաւ «Հայ մշակոյթի եւ զօրակցական միութիւն»-ը, որ հայերէնի դասընթացքներ կը կազմակերպէ, հայերէն ժապաւէններ կը ցուցադրէ, ինչ որ շատ կարեւոր է, որովհետեւ Պոլսոյ մէջ ոչ մէկ տեղ հայերէն ժապաւէն կը ցուցադրուի: Հրատարակած ենք նաեւ երեք գիրքեր` թրքերէն լեզուով, երկուքը ցեղասպանութեան մասին, իսկ միւսը` լեզուական նիւթով: Նպատակ ունինք թուրքերուն ծանօթացնել մեր մշակոյթը, մեր պատմութիւնը, ինչ որ մեզ կը տարբերէ ուրիշ հայկական միութիւններէ:

Եթէ մենք չխօսինք մեր դատին մասին, ուրիշներ պիտի խեղաթիւրեն մեր պատմութիւնը: «Նոր զարթօնք» շարժումը իր մասնակցութիւնը բերած է Հայ դատի, Ցեղասպանութեան, Հրանդ Տինքի սպանութեան ժամանակ կատարուած բոլոր ցոյցերուն, հրաւիրած է երեսփոխաններ եւ կրցած է գրաւել հասարակութեան ուշադրութիւնը: Այս շարժումով կ’ուզենք թուրք իշխանութիւններուն եւ նախագահին հասկցնել, որ ցեղասպանութեան հարցին լուծումը ոչ միայն հայերուն, այլ նաեւ Թուրքիոյ արդարութեան համար է: Եթէ հայերուն հարցը չլուծուի, քիւրտերուն հարցն ալ չի լուծուիր:

Յոյսով ենք, որ մօտ ատենէն «Նոր զարթօնք» շարժումը, որ ժողովրդավար կազմակերպութիւններուն մաս կը կազմէ, կուսակցութեան կը վերածուի, որպէսզի քաղաքական գետնի վրայ կամ սեմինարներու ժամանակ կարենանք մեր ձայնը հասցնել: