Turnusol.biz
Urfa’da 1919-1921 yılları arasında Ermeni Yetimhanesi olarak kullanılmış bir binanın 1960 yılında Ä°mam Hatip Ortaokulu’na çevrilerek ismi verilen Åžehit Nusret’in, Ermeni katliamından yargılanıp idam edilen eski Urfa Kaymakamı olduÄŸu öğrenildi.
Osmanlı Ä°mparatorluÄŸunun son yıllarında Ermenilere yönelik hayata geçirdiÄŸi “tehcir” politikasının demografik yapısını en fazla etkilediÄŸi kentlerden birisi olan Urfa’da, yetim kalan çocukların barındırıldığı bir binaya verilen ismin, çocukların ebeveynlerini katleden Åžehit Nusret olarak yaÅŸatıldığı öğrenildi.
Urfa’da tehcir sırasında ebeveynleri katledilen ya da göç yoluna düşürülen Ermeni çocuklarının 1919-1921 yılları arasında yatılı kaldığı ve aynı zamanda halı fabrikası olarak kullanılan Ermeni Yetimhanesi isimli binaya dair bilgi veren adını vermek istemeyen ve günümüzde kendisini Müslüman olarak tanıtan bir Ermeni yurttaÅŸ, binaya 1960 yılında Åžehit Nusret Ä°mam Hatip Ortaokulu isminin verildiÄŸini söyledi.
‘Nusret Ermenileri katletmekten idam edildi’
Åžehit Nusret denen ÅŸahsın 1914 yılında Bayburt Kaymakamlığı’na atandığını ve kısa süre ilçede Ermeni soykırımının baÅŸladığını belirten yurttaÅŸ, ÅŸunları anlattı: “DoÄŸu Anadolu’da bu olaylar cereyan ederken Osmanlı idaresi 1915’te Ermeni Tehciri Kanunu ile Ermenilerin katliamını baÅŸlattı. Bayburt’ta görevli olan Nusret kendi bölgesindeki Ermenilerden sorumlu tutuldu. Ermenileri Erzincan’a sürgün etti. Ermenilerin Erzincan’a gönderilmeleri, onların ölüm fermanı demekti. Bu fermanı imzalayan ise Urfa’ya 1917 yılında kaymakam olarak atanan Behramzade Nusret’di. Ä°ttihatçılar, Ermeniler baÅŸta olmak üzere Süryaniler ve Hıristiyanların katliamından sorumlu tutulup yargılandı. Görülen 63 dava sonucunda toplam 20 idam hükmü verildi, ancak 3’ü yerine getirildi. Ä°dam hükmü alanlardan biri de Kaymakam Nusret idi. Urfa Kaymakamı Behramzade Nusret, 1920’de Ermenileri katletmekten yargılanıp idam edildi.”
Yetimhanenin baÅŸhemÅŸiresinin tarihe notu
Döneminde söz konusu yetimhanede baÅŸhemÅŸire olarak görev yapan Mary Caroline Holmes’in tarihe düştüğü notlar ise, trajedinin boyutlarını gösteriyor. Holmes, ÅŸunları kaydetmiÅŸ: “Yetimhanede herhangi bir Müslüman’a karılık yapmamış, 12 yaşının üzerinde kız pek yoktu. Bir kaçı da 10 yaşından itibaren karılık yapmış.”
Katliamcının ismi korunuyor
Demokrasi Caddesi üzerindeki bina, tüm görkemiyle dururken, idam edilerek Ermeni katliamcısı olduğu kesinleşen Şehit Nusret ismini ise halen koruyor. Geçmişin yetimhanesi, günümüzün İmam Hatip Ortaokulu olan yapıdan içeri girildiğinde bahçede koşuşturan çocuklar, yıllar önce yetimhanenin bahçesinde katliamdan kalan çocukların yaralarını hatırlatıyor. Okulda şu sıralarda mescit olarak hazırlığı devam eden inşaatın ise, dönemin mahzeni olduğu görülüyor.
Okul yetkilileri Ermeni Yetimhanesi olduÄŸu bilgisini doÄŸrularken, tarihi yapı hakkında bilgilendirme levhasının olmaması ve sadece Kaymakam Nusret’in kim olduÄŸuna dair yazının varlığı Ermeni çocuklarının yaÅŸadığı kıyımın gerçekliÄŸini gölgede bırakıyor.