Yazar: Zaven BÄ°BERYAN
Aras Yayıncılık
20. yüzyıl Ermeni edebiyatının baÅŸyapıtlarından ‘Babam AÅŸkale’ye Gitmedi’ yeni baskısıyla raflardaki yerini aldı.
Babam Aşkale’ye Gitmedi’de bir ailenin ekseninde İstanbul Ermenilerinin 1940’lı ve 1950’li yıllardaki yaşamından kesit sunuluyor. Varlık Vergisi uygulaması altında ezilen, varını yoğunu kaybeden bir baba, bu güç koşulları onun yüzüne vuran aile bireyleri ve üç buçuk yıllık zorlu Nafıa askerliği günlerinden sonra geri döndüğünde hiçbir şeyi bıraktığı gibi bulamayan oğul Baret.
Yazar, Baret karekterinde, bir delikanlının hızla deÄŸiÅŸen toplumsal koÅŸullara uyum mücadelesini ve bireysel çatışmalarını çarpıcı, yalın bir dille sunarken ülkedeki siyasi geliÅŸmelerin azınlıkları nasıl etkilediÄŸini farklı roman karakterlerinin aÄŸzından bire bir ortaya koyuyor. Gazeteci-yazar S.K. Zanku, Biberyan’ın bu önemli romanını ÅŸu sözlerle deÄŸerlendiriyor: “O günler hiç unutulmayacak. Hiçbir kalem bunları gerçek anlamda yazma cesaretini gösteremedi. Biberyan denedi ve baÅŸardı. Onun bu romanı istanbul Ermenileri’nin son dönem edebi dünyasında ilerici hareketin ürünü olarak benzersiz yerini koruyacaktır.â€
Zaven Biberyan:
1921’de Ä°stanbul Kadıköy’de doÄŸdu. Kadıköy Aramyan-Uncuyan ve Dibar Gırtaran (Sultanyan) Ermeni ilkokulları, Saint Joseph Lisesi ve Ä°stanbul Ticari Ä°limler Akademisi’nde öğrenim gördü.
1941’de Yirmi Sınıf (Kura) asker toplanırken, o da askere alındı ve Nafıa hizmetine verildi. Üç buçuk yıl süren askerlik dönüşü Jamanak gazetesinde yayınlanan “Krisdoneutyan VaÄŸhcanı†[Hıristiyanlığın Sonu] adlı yazı dizisi büyük gürültü kopardı, dizinin yayını durduruldu. Uzun süre gazetecilik yaptı. Sosyalist düşüncelerinden dolayı gelen baskılar sonucu gazeteden ayrılmak zorunda kaldı. 1946’da Ermeni aleyhtarı bazı tutum ve yayınlara karşı yazdıklarından dolayı hapis yattı ve ardından baskılar sonucu ülkeyi terk etmeye karar verip 1949’da Beyrut’a gitti. Dört yıl sonra 1953’te Ä°stanbul’a döndü. 1960’lı yılların sonunda Meydan Larousse Büyük Lügat ve Ansiklopedi’nin redaksiyon kurulunda yer aldı. Türkiye İşçi Partisi’nden 1965 genel seçimlerinde Ä°stanbul milletvekili adayı oldu ancak milletvekili seçilemedi. 1968 yerel seçimlerinde ise aynı partiden Ä°stanbul Belediye Meclisi üyeliÄŸine seçildi ve meclis baÅŸkan yardımcılığı yaptı.
Ãœlser hastalığına yakalanan Biberyan 4 Ekim 1984’te yaÅŸama veda etti ve ÅžiÅŸli Ermeni Mezarlığı aydınlar bölümüne gömüldü.
Türkçedeki diğer eseri
Yalnızlar (Roman, Aras Yay., 2. Baskı, 2012)
