Dicle Haber Ajansı
TSK’ye baÄŸlı savaÅŸ uçaklarının açık bir sivil katliam gerçekleÅŸtirdiÄŸi Zergelê katliamını reddeden geçici AKP hükümetinin iddialarını yalanlayan bir açıklama da Uluslararası Af Örgütü’nden geldi. Köyde yapılan inceleme sonucu katliama iliÅŸkin bir rapor yayınlayan Af Örgütü, Türk hükümetinin hiçbir askeri hedefin bulunmadığı köyde sivillerin hayatını açık bir ÅŸekilde görmezden geldiÄŸinin altını çizerek, bu durumun uluslararası hukuka göre yasadışı olduÄŸunu vurguladı.
TSK’ye baÄŸlı savaÅŸ uçakları tarafından 1 AÄŸustos’ta bombalanan ve 8 sivil köylünün yaÅŸamını yitirdiÄŸi Zergelê köyüne durum tespit heyeti gönderen Uluslararası Af Örgütü, incelemeler sonucunda hazırladığı raporu açıkladı. Açık katliamı reddeden geçici AKP hükümeti ve TSK’nin iddia ettiÄŸinin aksine bombardımanda PKK savaşçılarının deÄŸil, sivil köylülerin vurulduÄŸunu teyit eden Af Örgütü’nün açıklamasında “Zergele’de köy sakinlerinin hedef alınması uluslararası hukuka göre yasadışıdır” denildi.
Af Örgütü’nün açıklamasında, Türkiye hükümetinin Güney Kürdistan’ın Kandil daÄŸlarında yer alan Zergelê köyüne düzenlediÄŸi çoklu saldırıların hukuka aykırı olduÄŸu vurgusu yapılırken, saldırıda 8 köy sakininin hayatını kaybettiÄŸi, aralarında bir çocuÄŸun da bulunduÄŸu en az 8 köy sakininin de yaralandığı belirtildi.
AKP hükümeti ve medyasının iddia ettiğinin aksine bölge sakinlerinin PKK ile ilişkili olmadığı kaydedilen açıklamada, AKP hükümetine de hava saldırıları için bağımsız, tarafsız ve etkili bir soruşturma yapmaya ve bu soruşturmanın bulgularını kamuoyuyla paylaşma çağrısı yapıldı.
Hiçbir askeri hedef yok
Ä°ncelemelerde bulunmak üzere bölgeyi ziyaret eden Uluslararası Af Örgütü Kıdemli Kriz Danışmanı Lama Fakih da konuyla ilgili bir açıklama yaptı. Fakih, “Kandil’e yönelik son saldırılar hiçbir askeri hedefin mevcut görülmediÄŸi bir bölgedeki sakinleri öldürdü, sakatladı ve yerlerinden etti, evleri yıktı ve dehÅŸete düşmelerine yol açtı” dedi. Fakih sözlerine şöyle devam etti: “Bu kayıpların kanıtı, Kandil’e saldırıların hukuka uygunluÄŸu hususundaki ciddi endiÅŸeleri arttırmakta, hava saldırıları için yapılacak bir soruÅŸturmanın bağımsız, tarafsız olmasını, maÄŸdurlar ile aileleri için sorumluluÄŸun tespitini ve tazminat saÄŸlanması gerektiÄŸini vurgulamaktadır.”
‘Saldırıda ölen ve yaralananların PKK ile iliÅŸkisi yok’
PKK ile Türkiye hükümeti arasında çatışma olsa dahi, PKK ile iliÅŸkisi olmayan bölge sakinlerinin öldürülmesinin hem insancıl hukuk hem de uluslararası insan hakları hukukuna göre yasadışı olduÄŸunu vurgulayan Fakih “Hava saldırılarından üç gün sonra Zergele köyünü ziyaret eden Uluslararası Af Örgütü’nün elde ettiÄŸi deliller, saldırıda ölen ve yaralananların tamamının PKK ile iliÅŸkisi olmadığını ortaya koyuyor” diye kaydetti.
Af Örgütü raportörleri, incelemeleri sırasında aralarında yaralıları kurtaran iki doktor ve “ölen ile yaralananların PKK savaşçısı olmadığını ve bölgede PKK savaşçısının olmadığını” defalarca söyleyen üç köy sakininin de bulunduÄŸu birkaç görgü tanığıyla da konuÅŸtu. Belediye baÅŸkanı ve iki belediye işçisinin de hayatını kaybedenler arasında bulunduÄŸu saldırı anında olay yerinde olan veya saldırıdan kısa bir sonra olay yerine varan tüm görgü tanıkları, kurbanların sivil kıyafet giydiÄŸini ve olay mahallinde silah görmediklerini raportörlere aktardı.
Rapoortörler, görgü tanıkları ifadeleriyle tutarlı olan 10 fotoğraf ve bir videoyu da inceledi.
‘Åžoktaydılar’
Köyün yakınlarında bölge sakinleri için bir saÄŸlık kliniÄŸi iÅŸleten ve PKK üyesi olan Dr. Medya, olay mahalline vardığı zaman gördüklerini Af Örgütü’ne şöyle anlattı:
“Akrabaları için aÄŸlayan pek çok insan gördüm. Bir kadın düştü… Hipertansiyonu vardı. Kafasından yaralanmış birini gördüm. Birini gördüm… [organları dışarı çıkmıştı], yaralanmıştı ve ÅŸok pozisyondaydı. O (Necip Aziz) öldü. Çok fazla kan kaybetmiÅŸti. Bir diÄŸeri ise tamamen yanmıştı. Bazıları, nasıl söyleyebilirim, ÅŸoktaydı ve aÄŸlıyordu… Birkaç ev tamamen yıkılmıştı… 400 metre uzaktaki bir baÅŸka kliniÄŸin ve caminin enkazını, kırılmış camlarını görebiliyordunuz.”
Yaralılara yardıma koşanlar öldürüldü
Dr. Medya ile olay yerine ilk ulaÅŸan saÄŸlık görevlilerinden bir diÄŸeri de Zergelê SaÄŸlık Merkezi’nde görev yapan Dr. Derbas Salih Muhammed Emin. Emin’de 1 AÄŸustos sabah erken saatlerde yaralıları kurtarmak için saldırı alanına gittiklerini anlattı. Görgü tanıkları ayrıca, ilk hava saldırısında yaralılara yardıma koÅŸan bazı akrabaların ve ilk müdahale edenlerin sonraki saldırılarda öldürüldüğünü ve yaralandığını söyledi.
Bunların arasında, yaralılara yardım etmek için gelen, ancak kız kardeÅŸi Heybet Muhammed Emin ile birlikte hayatını kaybeden komÅŸu köy Bokriskan’ın Belediye BaÅŸkanı Salih Muhammed Emin de vardı.
‘PKK mevsizi bulunmuyor’
Raporda, köy sakinlerinin köyde yaÅŸayan veya mevzi alan hiçbir PKK’li bulunmadığını teyit etmesinin yanı sıra köyün hiçbir kontrol noktasında polis karakolu veya sabit askeri mevzilere rastlanmadığı yönünde raportörlerin kiÅŸisel gözlemleri de yer aldı. En yakın sabit kontrol noktasının köyün her iki tarafından da karayoluyla yaklaşık 25 kilometre ve 3-5 kilometre uzakta olduÄŸu kaydedildi.
Köy sakinleri ve PKK sözcüsünün, hava saldırısından sonra güvenliği sağlamak amacıyla 4 Ağustos günü köye birkaç PKK savaşçısının geldiğini anlattığı kaydedildi.
‘Türk Hükümeti köy sakinlerinin hayatını görmezden geldi’
Rapora yansıtılan bu bilgiler doÄŸrultusunda Lama Fakih, gerçekleÅŸtirilen sivil katliamına dair ÅŸu deÄŸerlendirmelerde bulundu: “Hava saldırısının gerçekleÅŸtiÄŸi çevrede belirgin bir askeri hedefin olmaması, Türkiye ile PKK arasında hukuki anlamda silahlı bir çatışma olsun ya da olmasın bu saldırıların yasadışı olduÄŸunu ortaya koymaktadır. Türk hükümeti bölgedeki köy sakinlerinin hayatını açık bir ÅŸekilde görmezden gelmiÅŸtir. Köy sakinlerinin görebileceÄŸi zararı en aza indirmek için gerekli tedbirleri almamış, siviller ile PKK savaşçıları arasında ayrım yapmamıştır.”