Batıayaz Ermeni Kilisesi’nde barış notaları

Tamer YAZAR
Agos

”Ä°nançların Ezgileriyle Barışa DoÄŸru” sloganında, SamandaÄŸ Batıayaz’daki eski bir Ermeni Kilisesi’nde bir araya gelenler, Müzik ve Åžan Hocası Sezgin Suna eÅŸliÄŸinde, her dinden her dilden ilahiler ve ÅŸarkılar söyleyen Antakya Polifonik Müzik Korosu’nun notalarına eÅŸlik etti; barışın mesajını bir kez daha ama gür bir sesle tüm Türkiye’ye haykırdı.

Her yıl 29 Haziran’da kutlanan Saint Pierre ve Saint Paul Bayramı etkinlikleri kapsamında, 1918 senesinden kaldığı ifade edilen eski bir Ermeni Kilisesi’nde bir araya gelenler, SamandaÄŸ-Batıayaz’daki ”Ä°nançların Ezgileriyle Barışa DoÄŸru” ritüelinde “barış” dedi, “kardeÅŸlik” dedi, “savaÅŸa hayır” diye de ekledi.

Mustafa Kemal Ãœniversitesi (MKÃœ) Öğretim Ãœyesi, Müzik ve Åžan Hocası Sezgin Suna ile Alman Rahibe Barbara Kallasch tarafından organize edilen ritüelde, çocuk ve büyük korolardan oluÅŸan grubun seslendirdiÄŸi ve en fazla dikkat çeken ÅŸarkılardan biri, aynı zamanda bir Nazım Hikmet Åžiiri olan “HiroÅŸima” oldu. Savaşın yıkımına ve yarattığı acılara iÅŸaret eden ÅŸarkıda, özellikle, “HiroÅŸima’da öleli / oluyor bir on yıl kadar. / Yedi yaşında bir kızım, / büyümez ölü çocuklar. / Saçlarım tutuÅŸtu önce, / gözlerim yandı kavruldu. / Bir avuç kül oluverdim, / külüm havaya savruldu” ifadeleri dikkat çekti ve Kilisenin yüksek sütunlarla çevrili salonunu dolduranlarca da bu sözlerin dikkatle takip edildiÄŸi ve mırıldandığı görüldü.

Yüksek sütunlu, taÅŸ yapısıyla düne dair çok ÅŸey anlatan Ermeni Kilisesi’nde Koro tarafından seslendirilenler arasında bir de Ermenice Dua yer aldı. Türkçe karşılığı, “Ey göklerdeki babamız,” diye mırıldanıyorlardı, “ismin mukaddes olsun, melekûtun gelsin; gökte olduÄŸu gibi, yerde de senin iraden olsun… Ve bizi iÄŸvaya götürme, bizi ÅŸerirden kurtar, çünkü melekût ve kudret ve izzet sonsuza dek senindir” olan Hayr Mer adlı duayı Ermenice seslendiren Koro; Müslüman, Hıristiyan ve Musevi inancını tek potada birleÅŸtirdi ve eldeki tüm notalar, herkes için oldu, özlenen ve istenen “BÄ°Z” için oldu.

En uygun yer bu kilise oldu

Konuya iliÅŸkin konuÅŸan ve repertuarda seçtikleri ilahi ile ÅŸarkılara deÄŸinen Müzik ve Åžan Hocası, aynı zamanda Koro Åžefi olan Sezgin Suna, “neden Batıayaz Ermeni Kilisesi” sorusunu cevaplarken, amaçlarının, müzikle barışa dikkati çekmek olduÄŸunu kaydetti. OrtadoÄŸu’da, her geçen gün daha fazla hissedilen savaşın ve çatışmaların kötü etkilerini ortadan kaldırmak, barışı her ortamda etkin kılmak için Barış’ı seslendirdiklerinin altını çizen Suna, şöyle konuÅŸtu:

“Antakya’da var olan, hem dinlerin hem etnik kökenlerin ezgilerini, polifonik yani çok sesli bir şekilde seslendiriyoruz. 1992 senesinden bu yana bu ritüelin içerisindeyim. Hem bir çalıştırıcı olarak hem de organizasyonda yer alan bir birey olarak… Biliyorsunuz ki, daha önce bu ritüeli, tarihi dokusu ve Dünya’nın ilk kilisesi olması sebebiyle Saint Pierre Kilisesi’nde yapıyorduk. Bu, yaptığımız bu rütüele mistik bir ekleme de yapıyordu. Fakat kilisenin tadilatı nedeniyle girdiğimiz arayışta istediğimiz şey, aradığımız yer bir konser salonu değildi. Tamamen mistik dokuya da uygun bir yer istedik. O yüzden de ‘neresi olur’ diye araştırdığımızda en uygun yerin, ibadethanelerin içinde burası olabileceğini düşündük. Yetkililerle de gerekli görüşmeleri yaptık ve geçen sene başladığımız etkinliklerimizi bu sene ile devam ettirdik. Çok memnun kaldık, ki konser günü hava 40 dereceydi ve bunaltan bir sıcaklık vardı ama burası o sıcak havadan çok uzakta bir atmosferde karşıladı bizleri. Hem de bu eski Kilise’de sanki bir konser akustiği vardı. Seslerin ve çalgıların bu yapıyla birlikte bütünleştiğini gördük. Bu anlamda müziğin de tüm doğallığını burada yansıttığına inanıyoruz. Bu yüzden de bu sene de tercihimiz Batıayaz’daki bu eski Ermeni Kilisesi oldu. Bu anlamda seçtiğimiz ilahilerden biri de, bir Ermeni İlahisi olan ve ‘Göklerdeki Babamız’ anlamındaki Hayr Mer duası oldu.”

Terk edilmişliğe ruh kattık

Ritüelin düzenleyicilerinden biri olan Alman Rahibe Barbara Kallasch da, terk edilen ve yarım kalan inşaatı ile geçmişten bugüne devam eden bir hüznü de temsil eden Ermeni Kilisesi’ne, söyledikleri şarkıların ve ilahilerin notaları ile ruh katmak, nefes vermek istediklerine işaret etti. Kallasch, farklı inanç ve milletlerin müzikleriyle de, dünya barışı için bir araya gelerek ortak bir mesaj verdiklerinin altını çizdi.

Yaklaşık bir saat süren etkinlikte, Sezgin Suna şefliğindeki Koro birbirinden güzel şarkı ve ilahilerle misafirlerini adeta mest etti, finalde de izleyenlerden büyük beğeni topladı, alkış aldı.