Semra PELEK
BÄ°A Haber Merkezi
Åžair Nazım Hikmet Ran, 3 Haziran 1963 günü, Moskova’da sürgünde geçirdiÄŸi kalp krizinde öldü. Onun yaÅŸadığı dönemde dünyayı iki kutba bölen SoÄŸuk SavaÅŸ çoktan geride kaldı ama nükleer silahlanma hala dünya barışını tehdit ediyor; Nazım Hikmet “Kız ÇocuÄŸu” ÅŸiiriyle sesleniyor günümüze: “Çocuklar ölmesin, ÅŸeker de yiyebilsinler!”
Edebiyat eleÅŸtirmeni YeÅŸim Dinçer, Nazım Hikmet’in yaÅŸamıyla, eylemleriyle ve ÅŸiirleriyle dünya barış hareketine büyük destek verdiÄŸini anlatıyor:
“Nazım Hikmet kendi çağında açılan barış kampanyalarının destekçisiydi. Åžiirinde de bunu görürüz; HiroÅŸima felaketi üzerine yazdığı ÅŸiirler, nükleer karşıtı duruÅŸunu ortaya koyar. ‘Küçük Kız’ ve ‘Japon Balıkçısı’ ÅŸiirleri dünya barışı üzerine yazılmış en güzel, en pozitif ÅŸiirler arasındadır.”
Barış hareketinin sembolü
Dinçer “Nazım Hikmet dünya haklarının barış içinde yaÅŸama ve özgürlük istemlerini haykırmıştır” diyerek devam ediyor:
“Sovyetler BirliÄŸi’nde sürgünde yaÅŸadığı dönemde, dünya iki kutba bölünmüş, çatışma artmıştı. Bir nükleer savaÅŸ tehdidi insanları korkutuyordu. Buna paralel olarak barışı savunan hareketler yükseldi. Nazım Hikmet bu dönemde dünya barışı için sesini yükselten ÅŸairlerle kardeÅŸlik yaptı; dünya barışını destekleyen Pablo Neruda ile yan yana durdu, barış hareketleri ve kampanyalarına sanatıyla destek oldu. Onun HiroÅŸima ile ilgili yazıp ‘çocuklar ÅŸeker yiyebilsinler’ dediÄŸi, Japon balıkçısını anlattığı ÅŸiirleri, Picasso’nun ‘Barış Güvercini’ gibi barış hareketinin sembolü olmuÅŸtur.”
Şiirinin harcı sosyalizm
Nazım Hikmet ÅŸiirini de anlatan Dinçer, “O iki önemli ÅŸey yaptı” diyor: “Nazım Hikmet, yüzyıllardır çok fazla etkileÅŸim içine girmemiÅŸ olan, birbirine deÄŸmeden akan divan ÅŸiiri ile halk ÅŸiir geleneÄŸini buluÅŸturdu ve modern ÅŸiirin potasında eritti. Ä°kincisi ise dünya ÅŸiiri ile bizim ÅŸiirimizi birbirine baÄŸlayan kanalı açtı; Türk ÅŸiirini yerelden evrensele taşıdı. Diyorlar ki dünya görüşü Nazım Hikmet’in daha iyi ÅŸiirler yazmasını engellemiÅŸtir veya ÅŸiirine bir katkısı olmamıştır. Hâlbuki sosyalist dünya görüşü Nazım Hikmet ÅŸiirinin harcıdır. Enternasyonalist perspektifi olmayan bir yetenek, bu kadar büyük bir ÅŸiiri ortaya çıkaramazdı.”
Ders kitaplarına girsin
Dinçer, Nazım Hikmet’in Moskova’da olan mezarının Türkiye’ye getirilmesi tartışmalarıyla ilgili ise “Bir ÅŸairi yaÅŸatmak için onun sanatını yaÅŸar kılmak lazım; bu da mezar ya da anıtla olacak ÅŸey deÄŸil. Devletin Nazım Hikmet ÅŸiirini, sanatını, oyunlarını yücelten, tanıtan etkinliklere destek olması gerekiyor. Devletin Nazım Hikmet’e bir borcu varsa ki var, ona olan burcunu ödemek için sanatını yaÅŸatsın ve tanıtsın. Ä°ÅŸe Nazım Hikmetin ÅŸiirlerini ders kitaplarına alarak iÅŸe baÅŸlasınlar” diyor.