Deniz ÃœNVER
BÄ°A Haber Merkezi
Bana kimse sormaz atarlarken düğümü
Ben bir dilsizim silkemem ki yükümü…*
Her gün kadın cinayetlerine bir yenisi ekleniyor… Güldünya, AyÅŸe YılbaÅŸ, Münevver Karabulut… Ev kadını, işçi, doktor adayı ya da öğrenci olmaları hiçbirÅŸeyi deÄŸiÅŸtirmiyor. Hepsi yakın çevrelerinde ‘ittiat etmeleri’ gereken erkekler tarafından ‘engel olamadıkları öfkeleri’ nedeniyle öldürüldü, öldürülüyor… Elbette ölüm bu iliÅŸkinin son aÅŸaması. Çünkü bu öfke bazen (sözlü) taciz, dayak, tehdit etme, tartaklama, tecavüz olarak ortaya çıksa da, ölüm olası sonuçlardan biri.
Yakın erkeklerden görülen ÅŸiddetin temelinde, ‘sevginin göstergesi olarak ittiat’ etmenin yattığını iddia edersek eÄŸer, farklı biçimlerde ortaya çıkan ÅŸiddet uygulamalarının ittiatsizlik sonucu meydana geldiÄŸini söyleyebiliriz. Ancak ÅŸunu da belirtmemiz gerekir ki, söz konusu ittiatsizlik, herhangi yapılan eylemi ‘hafifletici’ bir sebebe ihtiyaç duymaz. Kadın talep edileni, ya da ‘sorgusuz sualsiz’ yerine getirilmesi gerekeni yapmamaktadır. Bu kadının toplumsal konumlanışına ve bulunduÄŸu çevreye göre deÄŸiÅŸse de en çok itiraz etme veya talebe karşı direnme olarak karşımıza çıkar.
Gözlerimde ürkeklik kimse bilmez küsümü
Çünkü adım kadın dinletemem sözümü
ErkeÄŸe ittiat etme, kız çocuklarının erken yaÅŸta karşılaÅŸtıkları bir süreçtir.* Ailenin erkek bireylerinin sıradan görünen taleplerinin sorgulamadan, itiraz etmeden yerine getirilmesi gerekir. Bu, babanın iÅŸten ‘yorgun’ geldiÄŸinde terliklerinin getirilmesinden, uygun görülen kiÅŸiyle evlendirilmeye kadar birçok farklı örneÄŸi içeren uzun bir listedir. Burada önemli olan kız çocuÄŸuna, daha çocukken, sınırlarının çizilmesi, ve yaşı ilerledikçe hayatına girecek olan eÅŸ, sevgili ya da patron/meslektaşına aynı ÅŸekilde ittiat etmeyi öğrenmesi için titizlikle ‘sevginin’ içine gizlenerek özellikle de ailenin kadınları tarafından öğretilir. Küçük kız karşılaÅŸtığı talepler karşısında itiraz edemediÄŸi gibi, itiraz ettiÄŸi durumların sonunda da alttan alan ya da özür dileyen taraf olarak konumlandırılır. O kadındır; yumuÅŸak baÅŸlıdır, o annedir; affetmeyi bilir ve durumu her zaman idare eder, görevi budur.
* Gülnur Acar-Savran, ‘Seninle Oynarız Ama Bir Åžartla…”, Beden Emek Tarih içinde, Ä°stanbul: Kanat Yayınları, 2004
* Adım Kadın, söz-müzik Bora Ayanoğlu, Hümeyra, Zuhal Olcay