T24
56. Uluslararası Venedik Bienali’nde, Venedik Türkiye Pavyonu için hazırlanan katalog, Rakel Dink’in yazısı nedeniyle açılışta dağıtılmadı. DışiÅŸleri ve Kültür bakanlıkları ile bazı sponsor kuruluÅŸlar, içinde ‘Ermeni Soykırımı’ geçtiÄŸi için kataloÄŸun dağıtılmamasını saÄŸladı.
Venedik Bienali’nde, küratör Defne Ayas imzasıyla düzenlenen ‘Respiro/Nefes’ sergisi için hazırlanan Türkçe ve Ä°ngilizce yayın kriz yarattı. Serginin 7 Mayıs’taki açılışında dağıtılması öngörülen kataloÄŸunda Hrant Dink’in eÅŸi Rakel Dink’in imzasıyla kayda geçen ‘Ermeni Soykırımı’ ifadesi nedeniyle, sergiye himaye eden Türk DışiÅŸleri Bakanlığı ile Kültür Bakanlığı ve Türkiye Pavyonu’na destek veren katılımcılardan bazıları “rahatsızlıklarını dile getirerek†yayının dağıtılmamasını saÄŸladı.  Bu durumdan haberdar olan sanatçı Sarkis ve küratör Ayas ise, alternatif bir yol izleyerek, dağıtılamayan katalogların içinde dikey olarak istiflendiÄŸi bir “tabut†ile yayınların Venedik’te sergilenmesinin önünü açtı ve sansüre direniÅŸ gösterdi.
Evrim AltuÄŸ’un Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan haberine göre, bir yetkili yaÅŸanan geliÅŸmeler üzerine, Türkiye Pavyonu’nun Türkiye adına kiralandığını vurgulayarak Kültür ve DışiÅŸleri bakanlıklarının çok sıkıntı duymaları sebebiyle bu noktaya gelindiÄŸini ifade etti.
İlgili katalogda Rakel Dink’in yanı sıra, Karin Karakaşlı, Wendy Meryem Kural Shaw, Özge Ersoy ve Uwe Fleckner ile Tûba Çandar’ın sergi ve sanatçı ile ilgili metinleri yer alıyor. Öte yandan, projenin koordinasyonunu üstlenen İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) yönetimi, ilgili yayının sansürsüz ve kurumsal logosuz versiyonunu ilgilenenler için kendi resmi sitesi üzerinden “link†vererek kamuoyuyla paylaştı.
Diğer taraftan, kitabın “içeriği uygun görülen†yeni bir baskısının da hazırlık aşamasında olduğu öğrenildi.
Venedik’in Arsenale bölgesinde yer alan Türkiye Pavyonu’ndaki sergi, İKSV koordinasyonunda, Fiat’ın sponsorluğunda, TC Dışişleri Bakanlığı ile TC Kültür ve Turizm Bakanlığı himayesinde gerçekleştiriliyor. Çağdaş ve bağımsız sanata destek veren SAHA Derneği de girişime prodüksiyon desteği veriyor.
Türkiye Pavyonu, İKSV’nin girişimi ve 21 destekçinin katkılarıyla Venedik Bienali’nin iki ana mekânından biri olan Arsenale’de 20 yıllığına kiralanan uzun süreli Türkiye Pavyonu’nun mekânı, bu yıl ilk defa bir sanat bienalinde kullanılıyor.
Rakel Dink’in kitaptaki satırlarından:
“19 Ocak 2007 sevgilimi öldüren cinayet, belirsizliklerin, karanlığın, kaderin ve derin hasretin basıncını üzerimde hissettiÄŸim andır. Rab Hisus’un vaadini hatırladığım an: ‘TükendiÄŸin noktada seninleyim. Gücüm sende görünecek.’ Bu öyle büyük bir acı ki; bu acıyla 1915 Ermeni Soykırımı’nın acıları, bütün mezarsız ve anılmamış kayıpların acıları birleÅŸti ve acı da sınırsızlaÅŸtı. Lütfun sınırsızlığı gibi…†Kitabın 131-132. sayfasından.