Aris Nalcı
Birgün Gazetesi
Nar’ın tanelerini saydınız mı hiç? Ben bu yazıyı yazmadan önce ben sizin için saydım. ??? tane.
Nar ve kayısı Ermeniler için iki önemli meyvedir. Biri içerdiği tanelere bakacak olursanız oldukça küçük bir kabukta onca fazla lezzeti topladığı için Nar, diğeri de ağacından Ermenilerin duygularını en iyi ifade ettiği duduk enstrümanının yapılığı kayısı.
Bu iki meyve Ermeni toplumunun ruh halini de özetler.
Tanelerini tek tek yediÄŸinizde aÄŸzınızda mayhoÅŸ bir tat bıraksa da tamamını kaşıklamadıkça alamazsınız yediÄŸiniz Nar’ın tadını.
Bir de her yılın ilk günü işyerlerine bereket getirsin diye işyerlerinde kapının hemen ardında patlatılan Narlar vardır. Taneleri her bir yere dağılır. Yer kıpkırmızı boyanır. Ama olsun ufak taneleri koltuk altlarına, sehba ve masa diplerine kaçsa da berekettir o.
AKRABAMI NEDEN ARIYORUM?
1996 yılından bu yana Agos gazetesinde yayımlanan Akrabamı Arıyorum’ baÅŸlıklı ilanlar da iÅŸte bu dağılan nar taneleri misali yakınlarını arayan ailelerinin hikâyelerini anlatıyor. Aranan bazen bir anneanne bazen bir aÄŸabey, bazen bir komÅŸu bazen de bir askerlik arkadaşı. Hatta babasının eski dönemden ortağı olduÄŸu bir arsayı mirasçılarına geçirebilmek için köyündeki Ermenileri arayan avukatlar bile var.
10 yıldır gazetenin bazen ilan sayfalarında bazen de okur mektupları arasında yer alan bu ilanlar bu ayın ilk günlerinde Galata sokaklarına taşındı.
Galata Görünürlük Projesi kapsamında gerçekleÅŸtirilen bir performans olarak tasarlanan ancak etkinliÄŸin kimliÄŸi sebebiyle dünyanın farklı kentlerine yayılan performans eylem 3 Kasım’ı 4 Kasım’a baÄŸlayan gece Hadig ve Nor Zartonk adlı inisyatiflerin giriÅŸimleriyle gerçekleÅŸtirildi. Ä°lanları belediyenin temizlik işçilerinden kurtarmak için gecenin bir yarısı ellerinde yapışkanlı bot kağıtlarıyla çıkan gençler Galata sokaklarına akrabalarını arayan insanların feryatlarıyla doldurdu.
19 Ocak’ta Hrant Dink’in aramızdan ayrılışının ardından bir araya gelen Hadig ve Nor Zartonk adlı bu iki inisyatif 2006 yılında benim tarafımdan denemesi yapılan Akrabamı Arıyorum’ projesini bu yıl uluslararası bir platforma da taşıdı. Fransa, Almanya ve Beyrut’ta gönüllü gruplar oluÅŸturularak Arapça, Fransızca ve Almanca’ya da tercüme edilen ilanlar aynı gece bu ülkelerdeki eylemcilerin ellerinden otobüs duraklarına, duvarlara ve hatta elektrik direklerine yapıştırıldı.
Köklerini bulma ihtiyacı herhalde en çok da köklerinden zorla koparılan insanlar için önemli olmalı. İşte bu vesile ile yıllar önce Agos aracılığı ile başlayan bir toplumsal kampanya bu kez gündelik hayata dahil olma şansı yakaladı.
Proje bu kez bir günlük bir ‘etkinlik’ olmaktan çıkararak uluslararası çapta büyüdü. Akrabamı Arıyorum bir internet sitesiyle de destekleniyor ÅŸimdi: www.akraba-miariyoram.com
VerdiÄŸiniz ilanlar zamanla Fransızca, Almanca ve Arapçaya tercüme edilerek farklı ülkelere de yayılıyor. AfiÅŸler sadece Galata sokaklarını deÄŸil, Almanya, Fransa ve Lübnan’daki otobüs duraklarını ya da elektrik direklerini de süslüyor.
GERÇEĞİ GÖRÃœNÃœR KILMAK…
Akrabamı Arıyorum projesinin amacı, içinde yer aldığı Görünürlük Projesi’nin amaçlarıyla paralel: Görünür olmak.
Ancak bu göreceli görünürlüğe farklı bir açıdan bakıyor bu proje. Sokaklara verdiÄŸimiz ilanların sayısı ne kadar çok olursa olsun, o ilanla akrabana ulaÅŸma umudun belki de yüzde 1. Ama zaten o yüzde ı’lik umut, insanları akrabalarını aramaya iten güç. Dolayısıyla da birilerini bulmaktan öte, baÅŸka bir düşünceye dikkat çekiyor bu ilanlar. Bakın ‘birileri hâlâ akrabalarını arıyor’u vurguluyor. Belki de bazı ortak acıların kalıntılarını tarih sayfalarında deÄŸil bu projedeki ilanlarda aramak gerekir.
MayranuÅŸ Asaduryan’ı arıyorum
Kızlık soyadı MayranuÅŸ Asadourian olabilen, eÄŸer çocukları ve torunları varsa sizlerden cevap bekliyoruz… houry_17@hotmail.com Lübnan’dan Houry
Ekrem’i arıyorum
Elif Görgün’ün 18 Kasım 2007 yazısında adı geçen ‘Ekrem U’nun Elazığ’ın Tadım köyünde doÄŸmuÅŸ ve Maden ilçesinde yaÅŸamış olan YeÄŸsapert Tumasyan’ın (Tomas-yan) validemin tarafından akrabası olduÄŸumu düşünüyorum. Anneannem Elazığ’ın Tadım köyünde doÄŸmuÅŸ ve soyadı Tomasyan’mış ve amcası kızı olan kiÅŸi Maden’de yaşıyordu. Ayrıca bu Maden’de yaÅŸayan hanımın Elazığ’ın Balca köyünde yaÅŸayan kızkardeÅŸi vardı. EÄŸer bu kiÅŸileri tanıyorsanız, uzaktan akrabalığımız var ve bilgi için temasa geçin. Simon Manoyan Chicago/USA
Anneannemin akrabalarını arıyorum
Anneannemin akrabalarını arıyorum. Anneannem Ermeni kökenli; Müslüman olduktan sonra adı Behiye Yıldırım oluyor. Müslüman olmadan önceki adı Asfet olarak geçiyor nüfus kaydında fakat Ermenicede böyle bir ad olmadığını öğrendim. Nüfus kayıt örneÄŸinde anneannemin baba adı Kirebet anne adı Eskim yazıyor. Anneannem 1901 Erzurum doÄŸumlu. Dedem nüfus müdürü Ziyaeddin Yıldırımla evleniyor. Mardin’in ilçelerinde yaşıyorlar. Kızıltepe, Nusaybin, Silopi… 1994 yılının ocak ayında vefat etti. Anneannem benim için çok kıymetliydi. YaÅŸarken kardeÅŸlerini ne kadar özlediÄŸini anlatırdı hep. Anneannemin akrabalarını bulmayı onlarla tanışmayı çok istiyorum. melikear@gmail.com Melike Arslan/Ankara