Veysi SARISÖZEN
BÄ°A Haber Merkezi
Sarkis Usta’nın cenaze töreni, Hrant’ın cenaze töreninde yaÅŸanan “büyük vicdan hareketinin” bir devamı olacak. Büyük Felaket tarihinin en büyük canlı tanığını kaybettik. Kayıp bu nedenle büyüktür. TÄ°P Eminönü Ä°lçe’deki yoldaÅŸlarımın hepsi Sarkis Usta’nın “tedrisinden” geçmiÅŸlerdir. Sarkis Usta Kumkapı esnafını da örgütleyen kiÅŸidir.
3 Temmuz’da aramızdan ayrılan Sarkis Çerkezyan için bugün (5 AÄŸustos) Kumkapı Meryem Ana Kilisesi’nde tören düzenleniyor. Çerkezyan, daha sonra Balıklı Ermeni Mezarlığı’nda topraÄŸa verilecek.
Yurtdışında öğrendim Sarkis Usta’nın ölümünü. “Alamancı turistlerin” el koyduÄŸu uçak biletleri arasından kendime bir bilet bulamadım. Cenazesinde bulunamayacağım. Ama biliyorum ki, Sarkis Usta’nın cenaze töreni, Hrant’ın cenaze töreninde yaÅŸanan “büyük vicdan hareketinin” bir devamı olacak.
Önce milyonla “azaltılan”, sonra binlerle “azaltılan” ve nihayet uÄŸursuz bir kurÅŸunla bir insan olarak “azaltılan” ve geçtiÄŸimiz gün bir insan daha “azalan” büyük Ermeni Cemaatinin başı saÄŸolsun.
İşte Koca Ermeni dünyamıza veda etti. Belki de bir yaşayan tarih sonsuza kadar aramızdan ayrıldı. Hatta denebilir ki, yaşayan Büyük Felaket tarihinin en büyük canlı tanığını kaybettik.
Kayıp bu nedenle büyüktür.
Şimdi onu herkesten önce tanıyanlar yeniden ve yeniden yaşatacaklar.
Daha şimdiden yazmaya başladılar bile.
Ben ilk Ermeni sosyalistini 1965 yılında tanıdım: Zaven Biberyan. Bir yazar. Aydın. TÄ°P Milletvekili adayı. (Yıllar sonra Hrant Dink de ÖDP’den aday olmuÅŸtu.) Zeytinburnu Ä°lçe Sekreteriydim. BaÅŸkanımız Cemal Güner’di. Kürt’tü. Felsefe öğretmeni. Sosyal Yayınlar’ın sahibi Enver Aytekin’in yakın dostuydu. Çeviri yapardı. Zaven Biberyan’ı bir kaç kere düzenlediÄŸimiz kahve toplantılarına çağırdığımızı hatırlıyorum. O kahve toplantıları baÅŸlamadan önce kahveciden baÅŸka kimsenin olmadığı kahvede, mikrofon başına geçip, TÄ°P’in bastırdığı “Gelin Canlar Bir Olalım” broşüründen ÅŸiirler okurdum. Kürt Cemal Abi’yle, Ermeni Zaven Biberyan’la, Genel Merkez temsilcisi Yahudi Moris Gabay’la ve “Pir Sultan Abdal” müritleriyle birlikte seçim kampanyamız bugün yeniden keÅŸfedilen kültürel zenginliÄŸimizi çok güzel yansıtırdı.
Zeytinburnu Ä°lçesinden Eminönü Ä°lçesine geçtiÄŸim zaman Sarkis Usta’yı tanıdım. Hemen yanında Edip Karahan. Daha baÅŸkaları. O ilçede daha sonra pek çoÄŸu TKP saflarına katılacak olan yoldaÅŸlarımın hepsi Sarkis Usta’nın “tedrisinden” geçmiÅŸlerdir.
Sarkis Usta Kumkapı esnafını da örgütleyen kiÅŸidir. Onun TÄ°P’e kazandırdığı en renkli isim NiÅŸan DeÄŸirmenciyan’dı. NiÅŸan’ı 12 Mart günlerinde Topkapı surları civarında paramparça ettiler. Sarkis Usta TKP üyesiydi. Ve o, Lenin’in Iskra’yı bir kuyunun içinde basmasından aldığı ilhamla, TKP MK Organı Atılım’ı Marangoz dükkanının içindeki kuyuda bastı. Sarkis Usta benim TÄ°P’ten FKF’ye, oradan TKP’ye, TKP’den son güne kadar uzanan bir tarih büyüğümdü.
Zaven Biberyan Ermeni entelektüellerinin temsilcilerinden biriyse, Sarkis Usta Ermeni emekçilerinin bilinçli temsilcisiydi. Marangozdu. Antakya’da doÄŸduÄŸum için, Habib-i Naccar Dağı’nı bilirim. Musa Dağı’nın kardeÅŸidir. Musa Dağı Süveydiye’dedir, ÅŸimdi adı SamandaÄŸ olmuÅŸtur, Büyük Felaket’e karşı Ermeni destanının yazıldığı daÄŸdır. Habib-i Naccar Antakya’ya bakar. Türkçe “Sevgili Marangoz” demektir. Sarkis Usta’yı hep Habib-i Naccar olarak andım.
Åžimdi bu mübarek dağın baÄŸrını bizim “milli barbarlığımız” taÅŸ ocağı yaparak oymuÅŸtur.
Benim çocukluk hafızamdan kalma dağın bağrı ise bizim Sevgili Marangozumuzun ölümüyle oyulmuştur.
Bu büyük insanın ardından yakınlarına diyecek söz bulamadım. Eve telefon ettim. Gazaros’la konuÅŸtum.
“Babanın cenazesi çok kalabalık olacak” dedim. “Gazi” hıçkırıklarının arasından “inÅŸallah” dedi. Ve ben tek kelime Ermenice bilmediÄŸimi ve Hıristiyanca tek bir temenni sözcüğü söyleyemediÄŸimi ÅŸaÅŸkınlıkla hatırladım. “Hepimiz Ermeniyiz” dediÄŸimizde neden inandırıcı olamadığımızı da böylece anladım.
Yarın bir Türk’ün cenazesinde Gazaros ve Ohannes’i “Hepimiz Türküz” diye haykırırken görürseniz, biliniz ki, onlar bunu Sarkis Usta’nın büyük insani eÄŸitiminin bir sonucu olarak, yüreklerinin en derinlerinden söylüyorlar.
Zalim korkudan intikamcıdır.
Mazlumun ruhunda intikam yatmaz. Tersine, mazlum zalimin zavallılığına acıdığı için büyüktür.