Ömer ERBİL
Radikal
Mardin Kızıltepe’de Telermen Höyük tahribatı devam ediyor. Ä°lk yerleÅŸim yerlerinden bir olduÄŸu düşünülen prehistorik döneme kadar uzanan Telermen Höyük’de iÅŸ makinaları harıl harıl çalışıyor. Mardin Müzesi ise ÅŸikayetlere raÄŸmen iÅŸlem yapmıyor. Kızıltepe Belediyesi arkeolojik alanın tahribatına göz yumarken, bölgede fotoÄŸraf çekmek bile yasak.
Radikal 2012 yılı Haziran ayında Telermen Höyük’de yaÅŸanan tahribatı dile getirmiÅŸti. Arkeolog Nezih BaÅŸgelen gezi sırasında burada yaÅŸanan tahribatı gözlemlemiÅŸ, gizli de olsa fotoÄŸraflar çekerek höyüğün kurtarılması için Kültür ve Turizm Bakanlığı baÅŸta olmak üzere Mardin Müzesi, Mardin ValiliÄŸi’ne durumu belgeleriyle bildirmiÅŸti. Ancak aradan geçen 2 yıla raÄŸmen höyük her geçen gün iÅŸ makinaları ile kazılarak biraz daha yok edildi. Ä°mar izni verilen ve bugün ‘Tepebaşı mahallesi’ olarak bilinen alanda höyükten geriye sadece askeri alan kaldı.
Telermen Ermeni höyüğü anlamına da geliyor. Höyüğün eteklerinde Ermenilerce meskun edilmiş aynı isimli bir de köy bulunuyor. Kızıltepe’ye adını veren höyük askeri alan olarak da kullanılıyor. Bugün Kızıltepe’nin içinde Tepebaşı Mahallesi ismiyle yer alan ve Heremhedad ile beraber muhtemelen civardaki ilk yerleşim yeri olan Telermen Köyü, tepenin güneydoğu eteklerinde kurulmuştu. Telermen ile Dunaysir birbirinden bağımsız yerleşim yerleriydi. Bu iki yerleşimin aralarına sonradan kurulan yeni mahalle ile birleştirildi. Höyüğün bir kısmı askeri alan olarak koruma altındaydı. Ancak mahalleye bitişik höyük çok katlı apartmanların istilasına uğradı. Halen hafriyat ve inşaat çalışmalarının sürdüğü höyük, ciddi bir yağmaya uğradı. Hafriyat çukurlarının içinde anıtsal kerpiç mimarinin yanı sıra çok sayıda arkeolojik malzeme olduğu görülüyor.
Mardin Müzesi bölgeye gidememekten, can güvenlikleri olmadığından şikayet ediyor. Oysa bunu adı sadece göz yummak. Güneydoğu Anadolu tarihi için çok önemli olan binlerce yıllık geçmişin izlerini barındıran Telermen Höyük için arkeologlar acil yardım çağrısında bulunuyor. Bir an öce iş makinalarının bölgeden uzaklaştırılıp, bilimsel kazıların başlatılması talep ediliyor.