Bianet
Kobanê, bugün Suriye toprakları içerisinde yer alıyor. Urfa’nın Suruç ilçesi merkezine 15 kilometre uzaklıkta. MürÅŸitpınar sınır kapısının hemen çıkışında yer alıyor.
Yerleşimin Arapça adı Ayn el-Arap. Suriye yönetimi sırasında Halep iline bağlıydı. Birinci Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı toprakları içerisindeydi. Savaş sonrası bir süre Fransız egemenliğinde kaldı daha sonra Suriye kurulurken Suruç ile arasından sınır geçti.
Rojava
Kobanê, Afrin ve Cizîri ile birlikte Demokratik Özerklik sistemiyle yönetilen bölgedeki üç kantondan ortadaki. Doğusunda Cizîri, batısında da Afrin kantonları bulunuyor.
Afrin Hatay ile Kilis; Cizîri ise Mardin ile Şırnak ile sınır komÅŸusu. Bölge “Batı Kürdistan” anlamına gelen “Rojava” olarak anılıyor ve üç kanton bölgesinden oluÅŸuyor. Afrin’de 400 bin, Kobanê’de 200 bin ve Rojava’nın en büyük yerleÅŸimi Cizîri’de ise 1 milyona yakın nüfus var.
Rojava “Toplumsal SözleÅŸme” olarak adlandırılan bir anayasayla yönetiliyor; sözleÅŸmenin temeli demokratik teamüllere ve insan haklarına dayanıyor. Ä°lk maddesinde sözleÅŸme şöyle tanımlanıyor: Demokratik Özerk Kanton Yönetimleri’nin (Cizîr, Kobanê ve Efrîn) Toplumsal SözleÅŸmesi’dir. Kanton yönetimlerinin Suriye’nin parçası olduÄŸununun belirtildiÄŸi sözleÅŸmede “Cizîr Kantonu ortak kantondur ve içerisinde Kürtler, Araplar, Süryaniler, Ermeniler ve Çeçenler ile Ä°slam, Hıristiyan ve Êzidî inançları birlikte yaÅŸarlar” deniyor.
Yönetimde yüzde 40 kadın kotası uygulanıyor. Kürtçe, Arapça ve Süryanice resmi dil olarak kabul edildi. Ancak bölgedeki tüm diğer dillerin öğretilmesi de karara bağlandı.
Afrin ve Kobanê kanton bölgelerinin etrafındaki topraklar IŞİD’in kontrolü altında.
IŞİD’in Kobanê saldırıları 2 Temmuz’da başladı; kent 16 Eylül’den itibaren tümüyle kuşatılmış durumda.
Kobanê’nin önemi
Kürtler için: Demokratik özerklik yönetim biçiminin iki yıldır baÅŸarıyla yaÅŸatıldığı örnek bir kent Kobanê. Abdullah Öcalan 12 Eylül 1980 öncesi Türkiye’den Suriye’ye Kobanê’den geçti. PKK örgütlenmesinin başından beri en yoÄŸun olduÄŸu bölge. Afrin ve Cizîri’yle karşılaÅŸtırıldığında ulaşılması güç ama aynı zamanda mühimmat ve insani yardım desteÄŸinin en zor ulaÅŸtırılabileceÄŸi bir bölgede yer alıyor.
Suriye için: Kobanê yoÄŸun Kürt nüfusu dolayısıyla eski Suriye rejiminin baskı altında tuttuÄŸu bir yerleÅŸimdi. Bu nedenle Kobanê’nin adını Ayn al-Arab yani Arap Pınarı olarak deÄŸiÅŸtirmiÅŸti.
IŞİD için: Kentin stratejik bir önemi var. Türkiye sınırı boyunca ele geçirdiÄŸi alanın ortasında ada gibi kaldı. IŞİD Kobanê’nin önemini göstermek için kente “Ayn al-Ä°slam” (Ä°slam Pınarı) adını veriyor. IŞİD asın hedefi petrol bölgesi olan Cizîri’ye doÄŸru yürüyüşüne baÅŸlamak için cephesinin gerisinde Kürt bölgesi bırakmamak istiyor. Cizîre bölgesinde bulunan Rimelan ve Suveydiye Suriye’nin petrol açısından en zengin bölgeleri.