Papa, Vatikan’da ‘soykırım’ dedi, Adana’daki Ermeni vatandaÅŸ iÅŸsiz kaldı

T24

Katoliklerin ruhani lideri Papa Francis’nun, 1915 olaylarında ölenleri anmak için Vatikan’da düzenlediÄŸi ayindeki konuÅŸmasında “soykırım” ifadesini kullanmasının ardından Türkiye’de yaÅŸayan Ermeniler endiÅŸeli. Bunlardan biri de Adana’nın Ceyhan ilçesine baÄŸlı Dumluyan Köyü’nde yaÅŸayan 59 yaşındaki Vannis Çetinyan. Çetinyan, Önce Ceyhan Kaymakamlığı’ndan aldığı sosyal yardım kesildiÄŸini sonra da iÅŸsiz kaldığını iddia etti. Sosyal YardımlaÅŸma Müdürü’nün kendisine “Gidin bundan sonra size Ermeni Diasporası yardım etsin” dediÄŸini söyleyen Vannis Çetinyan, “Soykırımı kabul etsinler baÅŸka türlü barış olmaz” dedi.

EÅŸi Hayat Çetinyan ve iki oÄŸlu Pier Çetinyan ve Paul Çetinyan ile birlikte Vannis Çetinyan, köylülerin kendilerini sözlü taciz ettiklerini ve mahalle baskısına maruz kaldıklarını söyledi. Baba Çetinyan, “Çocuklarımı okulda din dersine katılmaları için zorluyorlar ve arkadaÅŸları da siz gavur musunuz siz düşman mısınız gibi sorularla taciz ediyor. Çocuklar her gün eve aÄŸlayarak geliyor” dedi.

Vannis Çetinyan ailesi ile birlikte yaşadıklarını şöyle anlattı:

“Soykırımında köyümüzde bulunan kilise ve okullar yakıldı yıkıldı bir de köyümüze en yakın olan Ä°talyan Katolik kilisesine gidiyoruz ibadet etmek için. Akrabalarımız soykırımdan kaçarak Arjantin, Åžili, Brezilya, Amerika BirleÅŸik Devletleri gibi ülkelere yerleÅŸti. Biz gitmedik burada köyümüzde kaldık. Burada kalanların çoÄŸu da korkudan Müslüman olmayı seçtiler. Bazen karşılaşırız ve onlara dininizi kültürünüzü unutmayın derim. Onlar da yaÅŸananların geçmiÅŸte kaldığını söylerler bana. Burada herkes birbirine kin güdüyor, köylüler “Bu Ermenileri derede boÄŸmak lazım, hepsini kesmek lazım, kızlarına tecavüz etmek lazım” diye arkamızdan bağırıyorlar. Mahalle baskısıyla karşı karşıyayız. Benim biçer-döver makinem var.  Papa Francis’in açıklamasının ardından Müslümanlar benim makinemi kiralamamaya baÅŸladı. Artık iÅŸ vermiyorlar bana Ermeni olduÄŸum için. Müslüman köyünde tek Ermeni aile biziz maruz kaldığımız ÅŸiddeti siz düşünün artık”

‘Yangında Müslümanların malları deÄŸil, yalnızca bizim mallarımız mı kayboldu?’

DoÄŸduÄŸundan beri Dumluyan Köyü’nde yaÅŸayan Vannis Çetinyan, soykırımın bu topraklarda yaÅŸandığını ve halkların ancak birbirini bağışlayarak barışın geleceÄŸine inandığını ifade etti:

“ Ben 12 yaşındaydım babaannem hep anlatırdı bize soykırımda yaÅŸanan acıları. 1915’ten bu yana hiçbir ÅŸey deÄŸiÅŸmedi. Papa gerçeÄŸi konuÅŸtu. Katliam oldu ve 1 buçuk milyon Ermeni katledildi. Bunu hiç kimse inkar edemez. Bu soykırım olmuÅŸ, kız çocuklarına, kadınlara tecavüz edilmiÅŸ ve erkekler öldürülmüş. Soykırımı kabul etsinler baÅŸka türlü barış olmaz. Hep beraber bir arada dostça yaÅŸayalım. Biz Türkleri bağışlıyoruz ama Türkler bizi bağışlamıyor. Türkiye Cumhuriyeti Devleti soykırımı kabul etmek istemiyor. Çünkü kabul edildikten sonra Ermeniler eski topraklarını, taşınmazlarını, evlerini, okullarını, kliselerini geri almak isteyecek. Yetkililer biz Ermenilere diyor ki, sizin tapularınız büyük yangında yandı kayboldu. Peki Müslümanların tapuları aynı yangında neden yanmadı kaybolmadı da sadece bizimkiler yandı”

‘Çocuklarımın kendi kültürlerini öğrenerek yaÅŸarak yetiÅŸmesini istiyorum’

Dumluyan Köyü’nün kalan tek Ermeni ailesi olan Çetinyanlar, artık Adana’da kalmak istemiyor. Baba Vannis Çetinyan, “Ben ne para ne de pul istiyorum. Sadece. Çocuklarımın kendi kültürlerini öğrenerek yaÅŸarak yetiÅŸmesini istiyorum. Ä°stanbul ve Ä°zmir’de bulunan Ermeni okullarında eÄŸitim almaları en büyük temennim. Ben de eÅŸimle birlikte oradaki kliselerde temizlik işçisi olarak çalışırız. Yeterki çocuklarımız okusun. Yoksul olmak ayıp deÄŸil, ‘ne mutlu yoksul olana göklerin egemeliÄŸi onlardadır’ der kutsal kitap” diye konuÅŸtu.

GeçtiÄŸimiz günlerde Dumluyan Köyü’ne belgesel filmi çekmek için giden feminist araÅŸtırmacı Natali Avazyan, Çetinyan ailesinin yaÅŸadıklarına yakından tanık olduÄŸunu ve ailenin maddi zorluklar içinde yaÅŸamak zorunda kaldığını belirtti.

‘Ankara, Vatikan’a sert tepki göstermiÅŸti’

1915 olaylarının 100. yıldönümü sebebiyle Vatikan’da düzenlediÄŸi kutsal ayinde, Katoliklerin ruhani lideri Papa Francis, “20. yüzyılın ilk soykırımının Ermenilere yapıldığını” söylemesi büyük bir krize yol açmıştı. Bunun üzerine Türkiye, Vatikan Büyükelçisi Mehmet Paçacı’yi geri çağırmış, CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan, BaÅŸbakan Ahmet DavutoÄŸlu ve DışiÅŸleri Bakanı Mevlüt ÇavuÅŸoÄŸlu Papa Francis’in açıklamasına sert tepki göstermiÅŸti.

Ä°ki ülke arasında diplomatik krize neden olan geliÅŸmelerin ardından Vatikan Basın Sözcüsü Peder Federico Lombardi, bir açıklama yaparak tepkilere cevap vermiÅŸti. Peder Lombardi, “Papa her zaman gayet açık konuÅŸuyor. Papa Francis ayin sırasında sadece, Papa II. Jean Paul ve II. Karekin’in 2001’de imzaladığı ortak bildiriye atıfta bulundu. Yani ‘soykırım’ kelimesini atıfta bulunurken kullandı” demiÅŸti.

13 Mart’ta Avrupa BirliÄŸi’ne (AB) üye tüm devletlere Ermeni Soykırımı’nı tanıma çaÄŸrısında bulunan Avrupa Parlamentosu (AP) “Ermeni soykırımı”nın 100. yılı için hazırlanan ve tüm AB ülkeleri tarafından kabulünü öngören 8 maddelik kanun tasarısını kabul  etmiÅŸ ve aynı gün Alman Parlamentosu’ndan da benzer bir açıklama yapılmıştı. CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan “Avrupa önce kendi geçmiÅŸiyle yüzlessin” diyerek sert tepki göstermiÅŸti.

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel BaÅŸkanı Kemal KılıçdaroÄŸlu, Papa Francis’in soykırım açıklaması ve Avrupa Parlamentosu’nun kararı üzerine açıklama yaparak “kabul edilemez” ifadesini kullanmıştı.