ETHA
Irkçı İşçi Partisi’nin lideri DoÄŸu Perinçek ile Ä°sviçre hükümeti arasındaki “Ermeni soykırımı davası”nın Avrupa Ä°nsan Hakları Mahkemesi’ndeki temyiz duruÅŸması tamamlandı. Tarafların savunmalarını yaptığı duruÅŸmada, Perinçek’ın yanı sıra Ä°sviçre, Türkiye ve Ermenistan devletleri adına konuÅŸmalar yapıldı.
Perinçek, 2005 yılında Ä°sviçre’de verdiÄŸi konferanslarda, “Ermeni soykırımı emperyalist bir yalandır” dediÄŸi için hakkında açılan davada “ırkçılık ve ayrımcılık”la suçlanarak cezaya çarptırılmış; ardından davayı taşıdığı AÄ°HM ise sözlerinin ‘ifade özgürlüğü’ kapsamında olduÄŸunu belirtilerek Ä°sviçre haksız bulunmuÅŸtu. AÄ°HM bugün, karara Ä°sviçre tarafından yapılan temyiz baÅŸvurusunu görüştü.
Perinçek’in sözlerine karşı ilk davayı açan Ä°sviçre-Ermenistan DerneÄŸi (SAA), AÄ°HM Büyük Daire duruÅŸmasından önce açıklama yaparak, “Bilimsel araÅŸtırma camiasının büyük çoÄŸunluÄŸu Osmanlı Ä°mparatorluÄŸu Ermenilerinin 1. Dünya Savaşı sırasında yok edilmelerini tartışmaya yer bırakmayacak biçimde Soykırım olarak nitelendirdiÄŸinden, inkarı ve inkarın ardından gelen kasıtlı meÅŸrulaÅŸtırmalar hoÅŸgörülemez. Ä°sviçre mahkemeleri, Perinçek’i mahkum ederek bunu açıkça ortaya koymuÅŸtur” diye belirtti.
DuruÅŸma öncesinde Adalet Bakanı Bekir BozdaÄŸ, davayla ilgili, “Bugün görüşülecek husus, hem Türkiye, hem de Avrupa BirliÄŸi deÄŸerleri bakımından tarihi öneme haizdir” açıklaması yaparken, duruÅŸmayı yolsuzlukla suçlanan eski AB bakanı Egemen Bağış ve CHP eski Genel BaÅŸkanı Deniz Baykal’ın yan yana izlemesi dikkat çekti. DuruÅŸmaya CHP Genel BaÅŸkan Yardımcısı Haluk Koç da katıldı.
Ergenekon davası kapsamında hakkındaki yurt dışı yasağı bu dava için özel olarak kaldırılan DoÄŸu Perinçek savunmasını, “bu konuda kendisinin yaptığı araÅŸtırmalar olduÄŸunu ve Ermeni Soykırımı’yla ilgili uluslararası bir uzlaÅŸma olmadığı” görüşü üzerine kurdu. Patrik Genel Vekili BaÅŸpiskopos Aram AteÅŸyan’ın ‘Ermeni sorunu joker deÄŸil’ sözlerini hatırlatan Perinçek, Ermeni Soykırımı’nın uluslararası bir oyun olduÄŸunu öne sürdü. Perinçek “Ermeni Soykırımı ‘iddiaları’ Avrupa’da Türk düşmanlığının aracı oldu. Nefret söylemini burada mahkum edelim” dedi. Perinçek’in avukatı Mehmet Cengiz de, “1915 olaylarının soykırım olduÄŸuna dair mahkeme kararı yok. Perinçek’te bin yıl arasanız ırkçılık kastı bulamazsınız” iddiasında bulundu.
Ardından Ä°sviçre hükümeti adına söz alan Frank Schürmann, AÄ°HM 2. Daire’nin Perinçek lehine verdiÄŸi kararın ikna edici olmadığını söyledi, kararın oy birliÄŸi ile alınmadığına dikkat çekti. Schürmann, “Ä°sviçre, ceza kanununu BM ırkçılıkla mücadele konvansiyonuna uygun ÅŸekilde belirledi ve yerel mahkemenin Perinçek kararı yerinde” dedi. Nefret ve düşmanlık yaratan ırkçı söylemlerin en çok insanlığa karşı suçlar üzerinden üretildiÄŸini belirten Schürmann, “Ermeni Soykırımı’yla ilgili mahkeme kararı olmaması bu açıdan önemli deÄŸil. 1915’i soykırım olarak tanıyan pek çok ülke de var” dedi.
Schürmann, Ermeni Soykırımı’nın inkarının ırkçı ve ayrımcı bir söylem yarattığını, Perinçek’in amacının da ifade özgürlüğü olmadığını aktardı.
Davaya müdahil olan Türkiye hükümeti adına konuÅŸan ErdoÄŸan Ä°ÅŸcan, sözlerine “1915 soykırım deÄŸil” inkarını tekrarlayarak baÅŸladı. Ä°ÅŸcan, Perinçek’in “Ermeni soykırımı uluslararası bir yalan” sözlerinin Ermenileri hedef almadığını, bu yüzden ırkçı bir ifade olmadığını savundu.
Davaya müdahil olan Ermenistan adına konuÅŸan avukat Geoffrey Robertson da yaptığı konuÅŸmada, “Türkiye dışında baÅŸka bir ülkede Ermeni Soykırımı’nın inkar edilmediÄŸini” söyledi. Robertson, AÄ°HM alt dairenin gerekçeli kararındaki Holokost-1915 karşılaÅŸtırmasını da eleÅŸtirdi. Amal Clooney ise AÄ°HM’nin en büyük hatasının 100 yıl önce yaÅŸanan katliamı yanlış baÄŸlamda ele almak olduÄŸunu söyledi. Clooney, 1915’te yaÅŸananların soykırım olduÄŸuna iliÅŸkin bir sunum yaptı.
Tarafların sunumunun ardından duruşma tamamlandı. AİHM gerekçeli kararının açıklanmasının 10 ayı bulabileceği belirtildi.