Åžaban GÃœNDÃœZ
Cihan Haber Ajansı
Mecidiyeköy’de Torun Center inşaatında asansörün 32. kattan zemine çakılması sonucu 10 işçinin hayatını kaybetmesi, iş kazaları ve yapı denetim güvenliğini yeniden gündeme getirdi. 2001 yılında yürürlüğe giren Yapı Denetim Kanunu’nun üzerinden 13 yıl geçmesine rağmen inşaatlar yeteri kadar denetlenmiyor. Kanun, müteahhide kendini denetleyeceği firmayı seçme imkanı veriyor. Yani denetim firmaları, inşaatı yapan firma tarafından belirleniyor. Bu durum sistemin sağlıklı işlemesi ve inşaatların güvenliğini riske atıyor.
İzmir Ekonomi Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölüm Başkanı Doç. Dr. Özgür Eğilmez, yapıların inşa aşamasında denetlenmesinin büyük önem arz ettiğini belirterek çarpık sistemin önüne geçilmesi gerektiğini vurguluyor.
Her türlü inÅŸaatın yapı denetim ÅŸirketleri tarafından denetlenmesinin zorunlu olduÄŸunu ifade eden EÄŸilmez, “Ancak denetimlerin ne kadar saÄŸlıklı yapıldığı tartışmalı, çünkü 2001 yılında yürürlüğe giren Yapı Denetim Kanunu’nda inÅŸaatı yapan müteahhit, denetim ÅŸirketini kendi seçebilmektedir. Bu, çarpık bir durumdur. Bu durum, beraberinde birçok kuÅŸkuyu barındırmaktadır. Ayrıca denetimlerin tecrübeli mühendisler tarafından gerçekleÅŸtirilmesini saÄŸlayacak mevzuat deÄŸiÅŸikliklerinin yapılması gerekmektedir.” dedi.
“ÇOK KATLI BÄ°NALAR, Ä°Åž GÃœVENLİĞİ VE SAÄžLIÄžI AÇISINDAN RÄ°SKLÄ°”
Ä°zmir Tabip Odası İşçi SaÄŸlığı ve Ä°ÅŸyeri HekimliÄŸi Komisyonu BaÅŸkanı Dr. Hakan Toksöz, çok katlı inÅŸaatlardaki denetim eksikliÄŸine dikkat çekiyor. Ä°ÅŸ güvenliÄŸi yönünden risk taşıyan çok katlı bina inÅŸaatlarının faciaya sebep olduÄŸunu kaydeden Toksöz, ÅŸu bilgileri verdi: “Ä°nÅŸaatlarda ölümlü iÅŸ kazalarında ciddi artış yaÅŸanıyor. Ä°ÅŸ SaÄŸlığı ve GüvenliÄŸi Kanunu yayınlanmasına ve birçok maddesi yürürlüğe girmesine raÄŸmen inÅŸaatlarda kazalar ve ölümler azalmadı. Son 10 yıllık verilere göre iÅŸ kazalarının yüzde 10’u, ölümlü iÅŸ kazalarının ise yüzde 31’i inÅŸaat sektöründe meydana geliyor. 2014 yılının ilk 8 ayında gökdelen inÅŸaatlarından düşerek hayatını kaybedenlerin sayısı 200’ü buldu. En çok yüksekten düşme kazası, prestijli projelerin yer aldığı Ä°stanbul’da meydana geliyor.”
“Ä°Åž TEFTÄ°Åž KURULLARI MADEN VE Ä°NÅžAATA YOÄžUNLAÅžSIN”
En çok iÅŸ kazalarının maden ve inÅŸaatlarda meydana geldiÄŸine dikkat çeken Dr. Hakan Tokgöz, “Ä°ÅŸ teftiÅŸ kurulları, fizik tedavi merkezleri, bankalar gibi kaza riski az olan yerleri de denetliyor. Oysa en çok kaza maden ve inÅŸaatta oluyor. Ä°ÅŸ müfettiÅŸlerinin diÄŸer sektörleri mümkün olduÄŸunda bırakıp bu iki sektöre yoÄŸunlaÅŸması gerekir. Yetmiyorsa bağımsız denetim firmaları devreye girsin.” önerisinde bulundu.
“DENETÄ°MLER POLÄ°TÄ°K ETKÄ°LERDEN ARINDIRILMIYOR”
Patronların kendi kendini denetmesi halinde kazaların devam edeceÄŸini vurgulayan Dr. Toksöz, şöyle devam etti: “Ayrıca denetlemelerde politik etkiler de söz konusu. Denetimler, politik etkilerden arındırılmıyor. Denetimler, ‘şu inÅŸaatın sahibi ÅŸuna yakın, bu inÅŸaatın sahibi ÅŸu il baÅŸkanına yakın’ anlayışından dolayı saÄŸlıksız iÅŸliyor. Maden kazalarında bunu yaÅŸadık. Onun için denetimler tamamen bağımsız kurullar tarafından yapılması lazım.”
“Ä°Åž KAZASI OLAN YERDEN KONUT ALMAYIN”
Dr. Toksöz, iÅŸ kazası olan projelerden konut alınmaması çaÄŸrısında da bulundu. “Lüks projelerde saunasına havuzuna kadar her ÅŸey düşünülürken iÅŸ saÄŸlığı güvenliÄŸiyle ilgili önlemler alınmıyor.” diyen Dr. Toksöz, “Konut alacak vatandaÅŸlar, sadece havuza saunaya jakuziye bakmasın, inÅŸaatta iÅŸ kazası oldu mu? ona da baksınlar. İşçilerin öldüğü yerlerde mutlaka bir eksiklik vardır. Tüketicilere bunları da kriter almalarını tavsiye ediyoruz. Ä°ÅŸ kazası olan yerlerden konut almayın.” ÅŸeklinde konuÅŸtu.