Zehra AKIDAN – Tomris Alvala ABÄ°SEL
BÄ°A
Barış ve Demokrasi Partisi’nin (BDP) düzenlediÄŸi ve pek çok meslek örgütü, sendika, dernek ve vakfın katıldığı “Anayasa Yapım Sürecine Toplumsal Katılım” konulu konferansın ardından yapılan forumda, anayasa yapım sürecinde etkili olabilmek için ortak hareket etme kararı alındı.
Elite Hotel Galata Toplantı Salonu’nda düzenlenen foruma Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK), Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DÄ°SK), Ä°nsan Hakları DerneÄŸi (Ä°HD), Türk Tabipleri BirliÄŸi (TTB), ÇaÄŸdaÅŸ Gazeteciler DerneÄŸi (ÇGD), Çiftçi Sendikaları Konfederasyonu (Çiftçi-SEN) Nor Zartonk Ä°nisiyatifi, Jıneps Gazetesi, Türkiye Yazarlar Sendikası (TYS), Anadolu Kültür ve AraÅŸtırma DerneÄŸi (AKA-DER), Hacı BektaÅŸ Veli Anadolu Kültür Vakfı, Türkiye Ä°nsan Hakları Vakfı (TÄ°HV) katıldı.
Yeni anayasanın Türkiye’de yaÅŸayan herkesin anayasası olması gerektiÄŸi noktasında mutabakata varılan forumda; kamuoyunu anayasa yapım süreci hakkında bilgilendirmek, sivil toplum örgütlerinin siyasette ve kamusal mekanizmalarda etkisini artırmak ve bu süreç içerisinde sessiz kalmamak için mevcut Anayasa Komisyonu dışında bir platform oluÅŸturmak için adım atıldı.
Sivil anayasa için sivil platform
KESK BaÅŸkanı Lami Özgen, hükümetin 1982 anayasasındaki hukuk devleti kırıntılarını yok etmeye çalıştığını ve bu doÄŸrultuda 12 Eylül’ün zihniyetiyle hesaplaÅŸan bir anayasanın hedeflenmesi gerektiÄŸini söylerken, Ä°HD Genel BaÅŸkanı Öztürk TürkdoÄŸan, insan haklarıyla ilgili çalışma yapan kurumların önerileriyle “sivil anayasacılık” konusunda “sivil” bir platform oluÅŸturulması gerektiÄŸini söyledi.
TTB Başkanı Özdemir Aktan, oluşturulacak yeni anayasada sağlık alanında iki önemli konuya değindi:
“Toplumun saÄŸlık hizmetlerinden yararlanma hakkı her anayasada biraz daha azalıyor. Uluslar arası saÄŸlık sözleÅŸmelerine baÄŸlı kalınması gerekiyor.1961 Anayasasına göre 1982 Anayasasında halk saÄŸlığı konusuna verilen önem azaldı.
“Kamu kuruluÅŸu niteliÄŸindeki meslek odalarına üye olma zorunluluÄŸu sadece özel sektörde görev alanlar için zorunlu kılınmış durumdadır. Devlet çalışanlarında ise bu isteÄŸe baÄŸlı olarak deÄŸiÅŸiyor.”
Çiftçi Sendikaları konfederasyonu adına Fındık-Sen Kurucu Genel BaÅŸkanı Kutsi YaÅŸar Yeni Anayasa’da doÄŸaya ve ekolojiye zarar verecek olan hiçbir kanun teklifi yapılamayacağı maddesinin eklenmesi gerektiÄŸini belirtti. YaÅŸar ardından Anayasa’ya eklenmesi gereken bir “ÅŸemsiye kavram”a ihtiyaç duyulduÄŸunu belirtti.
Bu kavramı da suya, topraÄŸa, tohuma ve gıdaya eriÅŸim olarak açıklayan YaÅŸar, böylece 1., 2., 3. ve 4. sınıf tarım topraklarının amaç dışı kullanılmaması, suların kendi yaÅŸam hakları olduÄŸu ve bu çevrede özgür akması, gıda egemenliÄŸi ve güvenliÄŸinin ayrım yapmaksızın tüm canlılar için tanınmasının Anayasa’yla güvence altına alınabileceÄŸini belirtti.
Jıneps Gazetesi yazarı Ä°nci HekimoÄŸlu, anayasaya katılım sürecinde farklı kesimlerden birer temsilci görevlendirilerek halkı yeni anayasayla ilgili olarak bilgilendirmek, AKP ve CHP’yi yeni anayasa hazırlanış süreciyle ilgili ÅŸeffaflaÅŸması yönünde talepte bulunmak gerektiÄŸini ifade etti.
TİHV adına konuşan Coşkun Üsterci de anayasa sürecinde şeffaflık ilkesinin olması gerektiğine dikkat çekerek oluşturulacak inisiyatifin, bu şeffaflığı doğrudan halk örgütlerine aktarması gerektiğini belirtti.