“Tekçiliğe Dayalı Bir Anayasayı Reddediyoruz”

SirriSureyyaOnder.Org

Sırrı Süreyya Önder Nor Zartonk’taki konuÅŸmasına “Ermeni halkının yaÅŸadığı acıları metanetle göğüslemesine büyük saygı duyuyorum” diyerek baÅŸladı ve anayasadan Ermeni adaylık meselesine kadar birçok baÅŸlıkta, katılımcıların sorularına yanıt verdi.

Bu meselelerdeki duruşunu kimi sözlerinin özetlemekte olduğunu, bunları dile getirmenin bir borç olduğunu, dile getirmediği takdirde ihmalkârlık etmiş olacağını, aynı şeyin Kürt meselesinde de geçerli olduğunu belirtti.

Önder, “Bu ülkede Ermeniler dayak yedi, zaten sonrasında dayak yemeyen kimse kalmadı” dedi. Devletin, Kürtlerin ve Türklerin de sorumluluÄŸu bulunan bu kanlı geçmiÅŸe dair bugünkü tutumunu devekuÅŸu refleksi olarak gördüğünü, iÅŸine geldiÄŸinde Ermenileri azınlık olarak tanıyıp, iÅŸine gelmediÄŸinde bu durumu baÅŸka mecralara çektiÄŸini, Lozan’ın azınlıklarla ilgili uygulanamaz gördüğü ÅŸartlarından beri adeta bir devekuÅŸu gibi “taşı” dendiÄŸinde “ben bir kuÅŸum”, “uç” dendiÄŸinde “ben deveyim” dediÄŸini belirtti.

Emek, Özgürlük ve Demokrasi Bloku’nu bütün Türkiye halklarının bir araya geldiği bir ittifak olarak gördüğünü söyledi. Tek etnisiteye, tek dine dayalı anayasal vatandaşlığı reddettiklerini ve halkların kendi haklarını belirlediği bir cumhuriyet düşlediklerini söyledi. Halkların özgürlüğü konusunda hiçbir şekilde taviz veremeyeceğini ve bunun getireceği faturayı ödemeye de razı olduğunu dile getirdi.

Toplantının devamı soru-cevap biçiminde devam etti. Öne çıkan sorular ve Önder’in verdiği cevaplar:

– Blok grup oluÅŸturursa içinde yer alacak mısınız? EÄŸer gerekirse daÄŸa çıkar mısınız?

“EÄŸer grup kurulursa tabii ki ben de parçası olacağım ama eÄŸer olmazsa neler yapacağımıza dair henüz bir netlik yok. Ancak bunun bir seçim ortaklığı deÄŸil, seçim sonrası ortaklığı da hedefleyen bir kolektif olduÄŸunu unutmamak gerek.
Bizim öncelikli beklentimiz barış ve eÄŸer barış olmaz çok kötü ÅŸeyler olur, biz ÅŸimdilik bütün enerjimizi onun olması için harcayalım.”

– Türkiye halkları Ermeniler hakkında bilgisiz. Seçimden sonra Türkiye halklarına Ermeniler hakkında daha çok ÅŸey öğretmek gibi bir politikanız olacak mı?

” ‘Öğretmek’ çok iddialı olur ancak bellek imhasına karşı durmak için yapılması gerekenler var. Seçimde bize destek olan bütün grupların bir araya gelip bir platform oluÅŸturmasını saÄŸlamayı istiyoruz. Benimle arasında sürekli açık bir iletiÅŸim kanalı olacak bir platform. Tartışmayı o platforma bırakıp, o kolektiften gelecek olan sesleri benim fikirlerime aykırı olsa da olmasa da kürsüde duyurmak ve en azından tartışmaya açmak istiyorum. Bu sorumluluÄŸu tabanla da paylaÅŸmak hedefim. Bu denetimi ve yaptırımı olan bir ÅŸey olmalı. Kamuya açık olmalı.

Onun dışında soykırım yasa tasarısı ABD parlamentosunun izdüşümü, ben bunu kendi meclisimizde yapmak istiyorum. Bu iÅŸin olurunu nasılını bu bahsettiÄŸim yapıyla beraber zamanı geldiÄŸinde planlayacağız.”

– Ermeni toplumunun sorunlarına yeterince vakıf mısınız?

“Can alıcı iki mesele var. 1) Vakıflar ve mülk 2) EÄŸitim. 1973 yılında 7.000 öğrencisi bulunan Ermeni okullarının bugün 3.000 öğrencisi var. Bir de son günlerde ortaya çıkan revizyon konusunu göz önünde tutmazsak Ermenilerin bu okullara gitmek için Ermeni olduÄŸunu kanıtlama zorunluluÄŸu ve kontenjan kısıtlamaları gibi baÅŸka sorunlar var. Bunların yanında bir de bu bahsettiÄŸim devekuÅŸu refleksinin kendini gösterdiÄŸi bir gelir sorunu var. Ermeni halkı Musevi halkı gibi zengin deÄŸil, bu okulları ayakta tutmaya çalışıyorlar, yakında finanse edilemez duruma gelecek ya da mevcut sayı bir sürü Ermeni gencini bu eÄŸitimden mahrum bırakacak. Ben Türkiye’deki Ermeni sorununu tapu sorunu ve servet transferi olarak görüyorum. Süryaniler için de aynı durum söz konusu; toprakları Kürtler aracılığı ile devlet tarafından iÅŸgal ediliyor. Servetin el deÄŸiÅŸtirmesi amaçlanıyor.

İşte ben bu iki can alıcı meselede hakların gasp edilmesi durumlarında itirazımı yapabilirsem, sizin de karşınıza alnımın akıyla çıkarım. Bunun haricinde bir de günlük yaşam ile ilgili sorunlarımız oluyor. Günlük dil ile Ermeni halkı aşağılanıyor. Bu dil toplumsal eğitim ile bozulabilir. Buralarda çok titiz olmak lazım. Ben bile kamuya açıldıkça bazı meselelerde özellikle kadın meselesi/eşcinsellik meselesi gibi, ne kadar zehirli ve tehlikeli olabileceğini anladım günlük dilin ve utandım.
Ä°steklerimizin, dileklerimizin ne kadarını hayata geçirebileceÄŸimize karşılıklı iliÅŸki karar verecek.”

– BaÅŸbakan azınlıkların kefiliyim dedi…
“Böyle bir ÅŸey mümkün olamaz, bırakın baÅŸbakanı Hrant Dink bile gelse anayasal bir sözleÅŸme altına alınmadan bu tarz bir tutum ancak totaliter bir yapı demektir. Ä°ki dudağın arasında demektir.

Anayasal vatandaşlık tarifine itirazımız var. Herkes kendi demokratik cinsiyet/inanç kimlikleriyle tarif edilmeli ve hakları teminat alına alınmalıdır.

Hakikat komisyonu tüm Türkiye tarihindeki zulümleri kapsamalı, istisna tanımamalı ve mazlumdan yana durmalıdır.”

Önder ayrıca, seçim bildirgesinde eşcinsellerle ilgili bir şey olmamasını da, bildirgenin hazırlandığı dönemde vetolarla ilgili yaşanan sıkıntılardan dolayı yapılan bir ihmal olarak gördüğünü, bu konuda tartışma olanağı bulamadıklarını, blok toplandığından bu yana 3.000 kişinin gözaltına alındığını ya da tutuklandığını, aynı komisyonun asla iki kere toplanamadığını belirtti.

Ermeni ve başörtülü aday…

Toplantının kapanışında blokla ilgili en çok canını yakan meselenin başörtülü ve Ermeni aday olmaması olduÄŸunu söyleyen Önder, Agos gazetesinde çıkan röportajında söylediÄŸi cümleye (“… uygun bir Ermeni aday bulunamamıştır…”) iliÅŸkin açıklamasını tamamladığı, “Ancak beni Ermeni halkının meclisteki temsilcisi sayabilirsiniz” sözleri alkışlarla karşılandı.

Toplantı Önder’in Ermeni halkının da üzerine düşen görevler olduÄŸunu belirten, Sizlerin de Ermeniler olarak örgütlülükleri çeÅŸitlendirmeniz lazım. ÖrneÄŸin Dersim DerneÄŸi kurulduktan sonra 1.000 kiÅŸi aslında Ermeni olduÄŸunu öğrendi. Bu da örgütlenmenin önemini gösterir,” sözleriyle sona erdi.

Toplantının sonunda katılımcılarla sorduk:

Neden Sırrı Süreyya Önder?

– Teslim ettiÄŸi ideoloji için Sırrı Süreyya. Barışçı bir insan olduÄŸunu düşünüyorum. Ilımlı ve ikna edici buluyorum. Samimiyetine inanıyorum. Ä°deolojik açıdan kendime yakın hissediyorum. (Can Erzurumlu)
– CHP ve AKP’yi tercih etmediÄŸim için Sırrı Süreyya. Dürüstüğüne ve azınlık olmanın ne olduÄŸunu anladığına inandığım için. Kısacası “kötünün iyisi” deÄŸil “iyinin iyisi” olduÄŸunu düşündüğüm için. (Kirkor Dinçkayıkçı)
– Gördüğümüz kadarıyla cesur ve konuÅŸma tarzı ve tarihten verdiÄŸi örnekler güzel. Halkların temsiliyet hakkını savunacağı için Sırrı Süreyya. (Minas Uluk)
– BDP’ye kim gelirse gelsin oy verecektim. Ermenileri temsil etmek konusunda Sırrı’ya güveniyorum. Benim yerime Sırrı’nın orada söyleyecekleri daha önemli. (Sarkis Arık)
– Ezilen halkların karşısına başı dik çıkabilecek bir adam. Samimiyeti için ve insanların yüreÄŸpine zaptedebildiÄŸi için Sırrı Süreyya. (Dença Kartun)
– Aday olmadan önce de kendisini takip ederdim. Hrant Dink katliamından sonra gösterdiÄŸi destekle yanımızda olduÄŸunu ve yalnız olmadığımı hissettirdi. Bu düzen içinde bozulmamış bir isim. (Takuhi Kalk)
– Kalbi yüzüne yansımış. Anadoluluyuz ve yakın hissediyorum. (AnuÅŸ Demirci)