«Շուշիի Թանգարանի գորգերու ճակատագիրը անյայտ է»

norzartonk_editor_2

ԵՐԵ­ՒԱՆ, «Լրա­­­գիր».- Պա­­­տերազ­­­մի օրե­­­րուն, Շու­­­շիի գոր­­­գե­­­­­­­րու թան­­­գա­­­­­­­րանէն դուրս բե­­­րուած հա­­­ւաքա­­­ծոյին ճա­­­կատա­­­գիրը տա­­­կաւին ան­­­յայտ է։ Շու­­­շիի գոր­­­գե­­­­­­­րու թան­­­գա­­­­­­­րանի հիմ­­­նա­­­­­­­դիր Վար­­­դան Աս­­­ծատրեան յոյս ու­­­նի, որ այս հար­­­ցին կա­­­ռու­­­ցո­­­­­­­ղական լու­­­ծում կը տրո­­­ւի։

«Շու­­­շիի գոր­­­գե­­­­­­­րի թան­­­գա­­­­­­­րանից դուրս բե­­­րուած հա­­­ւաքա­­­ծուի պահ­­­պա­­­­­­­նումն օդից է կա­­­խուած։ Գոր­­­գե­­­­­­­րը Հա­­­յաս­­­տա­­­­­­­նում ցու­­­ցադրո­­­ւելու կամ ի պահ դրո­­­ւելու տեղ չու­­­նեն», մամ­­­լոյ ասու­­­լի­­­­­­­սի մը ըն­­­թացքին ըսա­­­ւԱս­­­ծատրեան՝ աւելցնե­­­լով, որ գոր­­­գե­­­­­­­րը մինչ այս կը ցու­­­ցադրո­­­ւէին Երե­­­ւանի մէջ։ Ալեք­­­սանդր Թա­­­մանեանի անո­­­ւան ճար­­­տա­­­­­­­րապե­­­տու­­­թեան ազ­­­գա­­­­­­­յին թան­­­գա­­­­­­­րան-հիմ­­­նարկին մէջ։ Եր­­­կու օր առաջ ցու­­­ցադրու­­­թիւնը հա­­­ւաքած են եւ հի­­­մա չեն գի­­­տեր, թէ ո՛ւր պի­­­տի տա­­­նին գոր­­­գե­­­­­­­րը։ Ան վստահ եղած է, որ հա­­­մապա­­­տաս­­­խան մար­­­միննե­­­րը լու­­­ծում կու տան հար­­­ցին։

Ըստ անոր։ Հա­­­յաս­­­տա­­­­­­­նի կրթու­­­թեան, գի­­­տու­­­թեան, մշա­­­կոյ­­­թի եւ մարմնակրթու­­­թեան նա­­­խարա­­­րու­­­թիւնը առա­­­ջար­­­կեց գոր­­­գե­­­­­­­րը տե­­­ղափո­­­խել կա՛մ Սար­­­դա­­­­­­­րապա­­­տի յու­­­շա­­­­­­­համա­­­լիրին կից Հա­­­յաս­­­տա­­­­­­­նի ազ­­­գագրու­­­թեան թան­­­գա­­­­­­­րանը, կա՛մ նկա­­­րիչ Յով­­­հաննէս Շա­­­րամ­­­բէ­­­­­­­յեանի անո­­­ւան ազ­­­գա­­­­­­­յին արո­­­ւես­­­տի կեդ­­­րո­­­­­­­նը։ Սա­­­կայն, ըստ Աս­­­ծատրեանի, այս թան­­­գա­­­­­­­րան­­­նե­­­­­­­րը իրենց գոր­­­գե­­­­­­­րը ու­­­նին եւ ցու­­­ցադրե­­­լու տեղ չկայ այ­­­լեւս։ Աս­­­ծատրեանին առա­­­ջար­­­կած են նաեւ գոր­­­գե­­­­­­­րը Ար­­­ցախ տե­­­ղափո­­­խել, սա­­­կայն ան կը շեշ­­­տէ, որ կը հա­­­մաձայ­­­նի, եթէ գոր­­­գե­­­­­­­րու թան­­­գա­­­­­­­րանը պե­­­տական թան­­­գա­­­­­­­րանի կար­­­գա­­­­­­­վիճակ ու­­­նե­­­­­­­նայ։

«Ար­­­ցա­­­­­­­խի մշա­­­կոյ­­­թի նա­­­խարա­­­րու­­­թիւնը հա­­­մաձայ­­­նեց իմ առա­­­ջար­­­կին, եւ նա­­­մակով դի­­­մել է ՀՀ կրթու­­­թեան, գի­­­տու­­­թեան, մշա­­­կոյ­­­թի եւ մարմնակրթու­­­թեան նա­­­խարա­­­րու­­­թեան։ Հի­­­մա փոր­­­ձա­­­­­­­գէտ­­­նե­­­­­­­րը սրբագրման աշ­­­խա­­­­­­­տանքներ են իրա­­­կանաց­­­նում, որ­­­պէսզի պե­­­տական կնի­­­քով հաս­­­տա­­­­­­­տուած անձնագ­­­րե­­­­­­­րը փո­­­խան­­­ցեն Ար­­­ցա­­­­­­­խի մշա­­­կոյ­­­թի նա­­­խարա­­­րու­­­թեանը։ Սա­­­կայն ինձ Ար­­­ցա­­­­­­­խից զան­­­գե­­­­­­­ցին ու ասա­­­ցին։ պատ­­­րաստ են գոր­­­գերն ըն­­­դունել, սա­­­կայն թան­­­գա­­­­­­­րանի կար­­­գա­­­­­­­վիճա­­­կին 2 տա­­­րի յե­­­տոյ կ՛անդրա­­­դառ­­­նան», դի­­­տել տո­­­ւաւ ան։

Աս­­­ծատրեան յա­­­տուկ կեր­­­պով անդրա­­­դար­­­ձաւ այն հար­­­ցին, որ Ար­­­ցա­­­­­­­խի մշա­­­կոյ­­­թի նա­­­խարա­­­րու­­­թե­­­­­­­նէն յայտնած են, որ գոր­­­գե­­­­­­­րը կը պա­­­հեն մե­­­տաք­­­սի գոր­­­ծա­­­­­­­րանի տա­­­րած­­­քին մէջ, սա­­­կայն վստա­­­հեցուց, որ այդ գոր­­­ծա­­­­­­­րանը մաս­­­նա­­­­­­­ւոր է, եւ չ՚ու­­­զէր իր գոր­­­գե­­­­­­­րը այնտեղ տա­­­նիլ։ իրա­­­ւունք չու­­­նի վտան­­­գել գոր­­­գե­­­­­­­րու ճա­­­կատա­­­գիրը։

«Այս պա­­­հին սպա­­­սողա­­­կան վի­­­ճակում ենք։ մին­­­չեւ կրթու­­­թեան, գի­­­տու­­­թեան, մշա­­­կոյ­­­թի եւ մարմնակրթու­­­թեան նա­­­խարա­­­րու­­­թեան տո­­­ւեալ­­­նե­­­­­­­րը կ՛ամ­­­փո­­­­­­­փի եւ Ար­­­ցա­­­­­­­խի մշա­­­կոյ­­­թի նա­­­խարա­­­րու­­­թեանը կը ներ­­­կա­­­­­­­յաց­­­նի։ Ադրբե­­­ջան­­­ցի­­­­­­­ներն ար­­­դէն իսկ սկսել են շա­­­հար­­­կել այս թե­­­ման։ ասե­­­լով, որ եթէ գոր­­­գե­­­­­­­րը տեղ չու­­­նեն Հա­­­յաս­­­տա­­­­­­­նում, թող մնա­­­յին Շու­­­շիում։ Լիայոյս եմ, որ խնդի­­­րը կա­­­ռու­­­ցո­­­­­­­ղական լու­­­ծում կը ստա­­­նայ, հա­­­կառակ դէպ­­­քում ադրբե­­­ջան­­­ցի­­­­­­­ները դա եւս կ՛իւ­­­րացնեն», ընդգծեց Աս­­­ծատրեան։

Ան վեր­­­ջինս նշեց, որ ընդհա­­­նուր առ­­­մամբ, Շու­­­շիէն դուրս բե­­­րուած են շուրջ 160 ար­­­ժէ­­­­­­­քաւոր գոր­­­գեր, սա­­­կայն ցու­­­ցա­­­­­­­հան­­­դէ­­­­­­­սին ներ­­­կա­­­­­­­յացո­­­ւած էր 71 նմոյշ։ Իրենք կրցած են փրկել գոր­­գե­­­րուն 70 տո­­կոսը։ Ցու­­ցադրո­­ւած էին հիմ­­նա­­­կանին մէջ ԺԹ։ (19րդ) դա­­րու գոր­­գեր, սա­­կայն հա­­ւաքա­­ծոյին մէջ կան նաեւ ԺԷ։ (17րդ) դա­­րու նմոյշներ։

Արտատպուած՝ Ակօսէն