Hrant Dink cinayeti sonrası ırkçılık ve milliyetçilik konusunda aynı kaygı ve duyarlılıkları paylaÅŸan insanların bir araya gelerek oluÅŸturduÄŸu ”Irkçılığa ve MilliyetçiliÄŸe DurDe! giriÅŸimi” Ankara Ãœniversitesi (AÃœ)’de Siyasal Bilgiler Fakültesinde ‘Milliyetçilik ve Irkçılık(ile) Nereye Kadar?’ adlı bir sempozyum düzenledi. Birçok akademisyenin konuÅŸmacı olarak katıldığı sempozyum 14-15 Mayıs tarihleri arasında gerçekleÅŸti. Sıcak havaya raÄŸmen katılımın birhayli yüksek olduÄŸu ise gözlerden kaçmadı.
Sempozumun ilk gününde konuÅŸan Ankara Ãœniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Ãœyeleri’nden Prof. Dr. Baskın Oran; Tarım – Sanayi geçiÅŸinde MilliyetçiliÄŸin, Dinin yerini almasıyla güçlendiÄŸinden bahsederek ‘Milliyetçilik; Batı Avrupada ortaya çıkarken Tarih ve Dil, YaÅŸadığımız coÄŸrafyada yani Balkanlar ve ortadoÄŸuda ise Tarih ve Din olarak ortaya çıktı’ dedi. Oran ayrıca milliyetçiliÄŸin Türkiyede köklü bir refleks olduÄŸunun belirtip, ‘1920de Kemalistlerin yaptığı yukarıdan devrime aÅŸağıdan dinciler tepki gösterdi. 2001 sonrası yine yukarıdan yapılan AB uyum paketine ise milliyetçi çevreler tepki verdi. Kemalist Milliyetçilik 1920 lerde topluma özgüven aşılarken ÅŸimdi korku salıyorlar.’ dedi.
Ankara Ãœniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim üyelerinden Prof. Dr. Mithat Sancar ise ‘Kurucu Devlet Ä°deolojisinin AB sürecinde yeniden inÅŸaası, kuruluÅŸ dönemindeki yaÅŸadığı problemler olan etnik ve Dini problemler 1920lerden sonra günümüzde yeniden yaÅŸanmaktadır.’ dedi. Yükselen korkular üzerine ise ‘Ãœlkede tek millet yapma projesinde kullanılan en yaygın araç korkudur. Korku sürekli ve deÄŸiÅŸken olarak üretilmektedir. Åžimdiki ÅŸeriatçı korkusu ilerde yerini yine bölücü korkusuna bırkabilir. Korku, nefreti türetmekte ve bu nefret kendini ortaya çıkaranların dahi kontrol edemeyeceÄŸi bir hal almaktadır. Nefret ideolojilerinin ilk yaptıkları; çoÄŸulculuÄŸu engellemek, tektipleÅŸtirmektir. BaÅŸta tarafsız olanlar dahi o korkuyu hissedip giderek bir taraf olurlar’ dedi.
KonuÅŸmacılardan Amargi Kadın Kooperatifi Danışma Kurulu Ãœyesi Fatma Nevin Vargün de 1923 teki kurucu devlet ideolojisinden bahsedip, ‘Cumhuriyet; Türklük, Sunni-Ä°slamlık ve Erkeklik olmak üzere 3 temel unsur üzerine kuruldu’ dedi. Vargün ayrıca Kürt sorununa da deÄŸinip Milliyetçilik ile ötekileÅŸen Kürtlerin giderek milliyetçileÅŸmekte olduklarından bahsetti. Vargül; ‘ Ãœlkeyi kuranlara Türk derseniz, ülkedeki Türk olmayan herkes ötekileÅŸtirilir. Bu ötekileÅŸtirme oldukça kendiniz o ülkeden hissedemezsiniz.’dedi. Vargül homofobi ve kadın sorunun da deÄŸinip ‘ÖtekileÅŸmenin en uç noktası EÅŸcinselliktir. EÅŸicinseller ötekinin de ötekisidir. Türkiyedeki feminizmin gücü azaldı. Kemalist kadınlar ÅŸu anda etkinler ve bunlar milliyetçi refleksler ve kendi konumlarını kaybetme korkusundalar. Cumhuriyet başından beri ideal kadın olanlar artan ve sınıfsal olarak onlara yaklaÅŸan, türbanlı kadınları görünce konumlarını kaybetme korkusu artmaktadır’ dedi.
Oturumun Yöneticisi Tanıl Bora ise ‘Milliyetçilik kendi ideolojiler üzeri görüp haksız bir rekabet yaratmakta ve kendini ezelden gelip ebede giden bir doÄŸallık mitosu olarak atfetmekte’ dedi. Bora ayrıca ‘ Kokulardan bahsederken biz, orta sınıfın korkularından bahsediyoruz. Orta sınıf kariyer beklentisi olan, gelecekte daha elit olma özlemi olan bir sınıftır. KaybedeceÄŸi bir elitlik olduÄŸu için korkmaktadır. Bu korku alternatif elitin gelmesinden kaynaklanmaktadır’ dedi.
Bir diÄŸer oturumda, Kırk Örük Kadın Koop.Gönüllüsü Dr. Handan ÇaÄŸlayan MilliyeçiliÄŸin ataerkil olduÄŸundan bahsedip ‘ Vatan kadındır, Kadın namustur. Vatanı korumak da namusu korumaktır. Bunu da en basit At-Avrat-Silah üçlememizde ve söylediÄŸimiz anavatan kelimseinde görmekteyiz’ dedi.
Lambdaistanbul LGBTT Dayanışma DerneÄŸi Gönüllüsü, Vicdani redçi Mehmet Tarhan ise Ataerkil olan milliyeçilikten bahsedip, sakatlar gününde engelliler için 1 günlük askerlik yapmanın onlar ve aileleri için gurur kaynağı olduÄŸundan ve bu mantalitenin genel anlamda erkeklerde olduÄŸunu vurguladı. Tarhan ‘Erkekler kadın eÅŸcinselliÄŸini önemsemiyorlar ama erkek eÅŸcinselliÄŸinden korkuyorlar. Erkekler, eÅŸcinseller gibi arzu nesenesi olmaktan korkuyorlar. Ä°nsanlar milliyetçiliÄŸin yükselmesiyle kendi köklerini araÅŸtırma durumuna baÅŸladılar. Köklerindeki renklilikleri merak ediyorlar. Ä°ÅŸte Heteroseksüel erkeÄŸin, homoseksüel erkeÄŸe olan korkusyla beyaz Türkün, Renkli Türke karşı olan korkusu aynı. Ä°ki tarafta da diÄŸeri gibi olma korkusu var’ dedi.
Konferasın ikinci günüde ise toplumsal barış için sivil girişimlerden bahsedilip üniversitenin burdaki rolu ve yükselen milliyetçiliğe karşı neler yapılabileceği konuşuldu. Irkçılığın yasalarca suç sayıldığı, çocukların her türlü ırkçı fikirden temizlenmiş kitaplarla eğitim gördüğü, kimsenin kültürel, siyasal, dinsel, cinsiyet ve cinsel kimliğinden dolayı korku içinde yaşamadığı bir Türkiye ve Dünya temennisinde bulunularak sempozyum sona erdi.
norzartonk.org
Sempozyum Programı :
14 Mayıs 2007 Pazartesi
AÇIŞ KONUŞMASI (13:00): Ayten Alkan
Dr., AÜ. Siyasal Bilgiler Fakültesi
1. OTURUM: YÃœZLEÅžME
(13:30-15:30)
Sunuş ve Oturum Yöneticisi: Tanıl Bora
Yazar ve İletişim Yayınları Editörü
Baskın Oran
Prof. Dr. AÜ. Siyasal Bilgiler Fakültesi
Milliyetçilik ve 2007 Yılı Türkiye’si
Mithat Sancar
Prof. Dr. AÜ. Hukuk Fakültesi
Nefret Ä°deolojilerinin Mecburi Ä°stikameti: VahÅŸet
Fatma Nevin Vargün
Amargi Koop. Danışma Kurulu üyesi
Kimlik, Ötekileştirme ve Milliyetçilik
15:30-16:00 Çay-Kahve arası
2. OTURUM: Milliyetçilik Cinsiyetler(l)e Ne Yapar?
(16:00-17:30)
Oturum Yöneticisi: Gülay Toksöz
Prof. Dr. AÜ. Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı Bşk.
Handan Çağlayan
Dr., Kırk Örük Kadın Koop.Gönüllüsü
Milliyetçiliğin Cinsiyeti
Mehmet Tarhan
Lambdaistanbul LGBTT Day. Dern. Gönüllüsü
Militarizmin VatandaÅŸ Kurgusu ve Vicdani Red
TARTIÅžMA (17:30-18:00)
15 Mayıs 2007 Salı
OTURUM: Toplumsal Barış için Sivil Girişimler
(10:30-13:00)
Sunuş ve Oturum Yöneticisi: Emrah Göker
Sosyal bilimci ve Vatandaşlık Hakları Derneği üyesi
Cengiz Algan
DurDe Sözcüsü
Hrant Dink Sonrası Irkçılıkla Mücadele ve DurDe
Yüksel Mutlu
İHD MYK üyesi ve Barış aktivisti
Barış Girişimi
Ayhan Bilgen
Mazlum-Der Gen. Bşk. ve İHOP YK üyesi
K. Cem Özatalay
Galatasaray Ün. Sosyoloji Bölümü
Benim Hala Umudum Var
13:00-14:00 Yemek arası
FORUM VE TARTIÅžMA
(14:00-16:00) Barış ve Demokrasiye giden Yolda Üniversite ile Sivil Girişimlerin Rolü
Forum Yöneticileri
Cavidan Soykan (AÜ. İnsan Hakları Merkezi)
Çiğdem Yalçın Pamukçu (İHOP Proje Koordinatörü)
***
Sempozyum Düzenleme Kurulu
Ayten Alkan (Dr., AÜ. Siyasal Bilgiler Fakültesi)
Çiğdem Yalçın Pamukçu (DurDe)
Cavidan Soykan (Arş.Grv., AÜ. İnsan Hakları Merkezi)
D. Çiğdem Sever (Arş.Grv., AÜ. Siyasal Bilgiler Fakültesi)
Ezgi Koman (DurDe)
Volkan Akyıldırım (DurDe)
Hüseyin Öntaş (DurDe)
Sarp Balcı (Arş.Grv., AÜ. Siyasal Bilgiler Fakültesi)
Ersin Tek (DurDe)
Can Irmak Özinanır (DurDe)
Emrah Mokan (DurDe)
Anıl Aslan (DurDe)
STGM’ye ve Mülkiyeliler Birliği Yönetimi’ne desteği için teşekkürlerimizle