Havva CuÅŸtan
ETHA
Nor Zartonk üyesi Sayat Tekir, Ermeni soykırımının üzerinden 102 yıl geçtiÄŸini, ancak hala yüzleÅŸme saÄŸlanmadığını belirterek, “Ä°nkarla soykırım devam ediyor. Ãœlkedeki adaletsizliklerin çözümünün olması için öncelikle soykırımla yüzleÅŸilmesi gerekiyor” dedi.
Ermeni soykırımı üzerinden 102 yıl geçmesine rağmen Türk devleti soykırım gerçekliğiyle yüzleşmek bir yana soykırım politikalarını devam ettiriyor.
1915 Ermeni soykırımının baÅŸlangıcı olarak kabul edilen 24 Nisan öncesi ETHA’ya konuÅŸan Nor Zartonk’tan Sayat Tekir, bugün ezilenlerin çok yoÄŸun bir baskı altındayken Ermeni soykırımını konuÅŸmanın insanlara bir lüks gibi gelebileceÄŸini belirtti. Tekir, şöyle devam etti: “Ama Ermeni soykırımı modern yüzyıla girdiÄŸimizde yapılan ilk büyük adaletsizlikti. Elbette ki çok daha öncesinden birçok adaletsizlik oldu ama bu devletin kuruluÅŸundaki en kanlı ve en büyük katliam buydu. Dolayısıyla günümüzde yaÅŸanan adaletsizliklerin ilk taşı Ermeni soykırımı oldu. Türkiye toplumu bu soykırımla yüzleÅŸmeyince adalet hiçbir zaman gelmeyecek. Bugün de bu soykırımın devam ettiÄŸini görüyoruz. Devam ediyor çünkü, yaÅŸadığımız bu adaletsizliÄŸi nesiller boyu taşıdık.”
‘BU COÄžRAFYA ÇOK RENKLÄ°LİĞİNÄ° KAYBETTÄ°’
1915’ten önce dışarıdaki 5 kiÅŸiden 1’inin Ermeni olduÄŸunu anımsatan Tekir, ÅŸu an ise Ä°stanbul’un bazı ilçelerinin bazı mahalleleri dışında Ermenilere rastlamanın imkansız olduÄŸunu vurguladı. Sadece Ermenilerin deÄŸil bu coÄŸrafyada yaÅŸayan birçok halkın çok fazla ÅŸey kaybettiÄŸine iÅŸaret eden Tekir, ekledi: “Çok kültürlü, çok renkli bir ülkede yaÅŸamak yerine tekçiliÄŸin dayatıldığı bir ülkede yaşıyoruz. KaybettiÄŸimiz en büyük ÅŸey bu.”
Ermenileri katledenlerin cezasız bırakıldığına iÅŸaret eden Tekir, MaraÅŸ, Çorum, Sivas katliamlarını, Şırnak ve Cizre’deki katliamları hatırlatarak, “Günümüzde de zulüm yapanın yanına kar kalıyor. 1915 olmasaydı ya da 1915 ile yüzleÅŸilseydi bu katliamlar belki de olmayacaktı. Bu yüzden hala halkların hapishanesi olmuÅŸ bir devlette yaşıyoruz” dedi.
DEVLET SÃœREKLÄ° KENDÄ°NÄ° ERMENÄ°LERE HATIRLATIYOR
Tekir, 1915’ten bu yana devletin kendisini Ermenilere hatırlattığını dile getirdi, “1955 Ä°stanbul Pogromu’nda, Hrant Dink’in, Sevag Balıkçı’nın, Maritsa Küçük cinayetlerinde neredeyse her 10 yılda bir katliamla devlet kendini hatırlatıyor” dedi.
Halklara yapılan katliamların birbirini tetiklediÄŸini belirten Sayat Tekir, “Alevilere yapılan katliam Ermenileri, Ermenilere yapılan Kürtleri etkiliyor. Öteki toplumlar kolektif hafızaya sahip oluyorlar, hem kendilerine yapılan katliamı unutmazlar hem de diÄŸer halklara yapılan katliamları. Bu katliamların hepsi aynı zihniyetin ürünü. MaraÅŸ’ta evlere çarpı iÅŸaret konmasıyla Ä°stanbul Pogromu’nda evlere çarpı iÅŸareti konması, yapılan yaÄŸmalar aynı biçimdi. Her hükümet döneminde bu politikalar devam ettirildi” diye konuÅŸtu.
‘Ä°RADEMÄ°Z HALA YOK SAYILIYOR’
Hrant Dink’in katledilmesinin Ermenilere 1915’i hatırlattığını söyleyen Tekir, 1915’in tüm Ermeniler için çok önemli olduÄŸuna vurgu yaptı.
Tekir, Patrik seçimlerini de deÄŸerlendirdi. Devletin seçimi iptal ettiÄŸini hatırlatan Tekir, bu durumun devletin Ermeni halkını hala yok saydığının göstergesi olduÄŸunu kaydetti. Türkiyeli Ermenilerin patriÄŸinin olmamasının kabul edilemeyeceÄŸini vurgulayan Tekir, Ermenilerin örgütlü olarak yan yana durması gerektiÄŸini ifade etti. Tekir, ekledi: “O zaman iktidarlar bizim iradelerimizi yok sayamayacak. Bizim varlığımızı kabul etmek zorunda kalacaklar.”
‘YÃœZLEÅžMEDÄ°KÇE SOYKIRIM SÃœRÃœYOR’
Gayriresmi referandum sonucuna da deÄŸinen Tekir, ÅŸunları ifade etti: “Ermeni olmanın ötesinde bir yurttaÅŸ olarak pazartesi günü daha otokratik bir ülkeye uyandık. Biz biliyoruz ki ‘Hayır’ çıktı, fakat iktidar piyesiyle ‘evet’ çıkarttı. Yapılmak istenen Anayasa’da Ermenilere vaat edilen hiçbir ÅŸey yok ve Ermeniler de bunun bilincinde olarak ezici bir çoÄŸunluÄŸu bu referandumda ‘Hayır’ dedi. Ermeniler hakkında konuÅŸurken aÄŸzından ‘affedersiniz’ lafını düşürmeyen bir CumhurbaÅŸkanı var. Buradan da bakınca Ermenilerin ‘Evet’ demesi mümkün deÄŸildi.”
Ermeni halkının soykırım konusunda farklı fikirleri olduÄŸunu aktaran Tekir, taleplerini şöyle aktardı: “Özellikle Türkiyeli Ermenilerin tek beklediÄŸi artık öldürülmemek ve ‘güvenli’ bir ÅŸekilde yaÅŸamak. Biz ise adil bir çözüm istiyoruz. Öncelikle geçmiÅŸte kilise ya da Ermenilerin kültürel mirası olan kolektif malların iadesini istiyoruz. Ermeniler olarak Türk devletinden özür bekliyoruz. Soykırımı organize eden, içinde bulunan kiÅŸilerin ders kitaplarında bir kahraman gibi deÄŸil katliamcı, eli kanlı katiller olduÄŸunun anlatılmasını, teÅŸhir edilmesini istiyoruz. Bunu isterken topyekun bir etnik gruba katil demek istemiyoruz ama bu iÅŸi organize edenleri ifÅŸa etmek istiyoruz. Türk devleti ayrıca bizim vergilerimizle soykırım inkarı üzerine politikalar yürütüyor, bunun ortadan kalkmasını Türklerin ve Ermenilerin eskisi gibi yaÅŸayabildiÄŸi bir ortamın oluÅŸmasını istiyoruz. Türkiye-Ermenistan sınırının açılmasını ve halkların özgür bir ÅŸekilde bir araya gelmesini, karşılıklı önyargıların kırılmasını talep ediyoruz. Ancak bunlar olduÄŸu zaman gerçek bir yüzleÅŸme olabilir. Aksi halde soykırımın son aÅŸaması olan inkar sürer ve inkar oldukça soykırım devam eder. Bu soykırım sürüyor, bugün hala Ermeniler hedef haline getirilebiliyor, düşman gösteriliyor. Yıktıkları Kürt illerinde evlere ‘Ermesiniz’ yazılabiliyor. Bu atmosferin yok olması için bu soykırımla yüzleÅŸmek gerekiyor.”