“El Nakba”dan “Tek ve Demokratik Filistin Devleti”ne
Selim SEZER (*)
Geride bıraktığımız 15 Mayıs günü, Filistin tarihinin dönüm noktası, “El Nakba” (Büyük Felaket) olarak adlandırılan tehcir sürecinin başlangıcının 64. yıldönümüydü. Ortadoğu’nun en karmaşık sorunlarından olan Filistin sorununu ve Nakba’yı doğru anlamak için, süreci daha gerilere, Birinci Dünya Savaşı’na kadar götürmek gerekiyor.
Emperyalizm’in Ortadoğu haritası, savaşın devam ettiği süreçte, 1916 yılında İngiltere ve Fransa arasında imzalanan gizli Sykes-Picot anlaşmasıyla çizilmişti. Daha ileride Bolşevikler tarafından açığa çıkarılacak olan bu anlaşma, Osmanlı İmparatorluğu’nun Arap vilayetlerini farklı devletlere bölmeyi ve her birinde İngiliz ya da Fransız manda rejimleri kurmayı öngörüyordu. Plan doğrultusunda Filistin’in İngiliz mandası olması kararlaştırılmıştı. Bununla birlikte İngiltere, Filistin bölgesinin demografik yapısını da bütünüyle değiştirmeye niyetliydi ve yeni doğan bir siyasi akım da buna zemin sunuyordu. 19. yüzyıl sonlarında Theodor Herzl öncülüğünde gelişen Siyonist akım, “vaat edilmiş topraklar” olarak tanımlanan Filistin’de bir Yahudi devletinin kurulmasını planlıyordu. 1917 yılında ise İngiliz Dışişleri Bakanı James Balfour, kendi adıyla anılan “Balfour Deklarasyonu” ile, “Yahudiler için Filistin’de ulusal bir yuva kurulacağını” ilan etti. Amaç, savaş sonrası Ortadoğu’da kendileriyle işbirliği içinde çalışacak bir devlet oluşturmaktı. Bir yoruma göre ise İngiltere’nin bu kararı almaktaki amacı, savaşın olanca hızıyla devam ettiği süreçte tükenen finansman kaynaklarını Yahudi sermayedarlardan temin etmekti ve bu “pragmatist” politikanın sonunun nereye gideceğini kendileri de öngörmüyordu.
Devamını oku: “El Nakba”dan “Tek ve Demokratik Filistin Devleti”ne
Gönderen: May 18th, 2012 Yazılar bölümüne.
Yorumlar: yok











